Adana Kozan’da Geleneksel Nar Ekşisi Üretimi: 1,5 Ton Nardan 60 Kilo Ürün Elde Ediliyor

Adana'nın Kozan ilçesine bağlı yaklaşık 600 rakımlı Kuytucak Mahallesi'nde, coğrafi işaretli Kuytucak narlarının hasadının ardından geleneksel nar ekşisi üretimi başladı. 80 yaşındaki Yeter Yiğenoğlu ve aile fertleri, üç kuşaktır sürdürdükleri yöntemlerle 1,5 ton narı işleyerek nar ekşisine dönüştürüyor.

Kuytucak nar ekşisi nasıl üretiliyor?

Üretim süreci, bahçelerden toplanan narların makine kullanılmadan tek tek tanelerine ayrılmasıyla başlıyor. Aile fertleri tarafından elle sıkılan nar suyu, kara kazanlarda odun ateşine alınıyor. Nar suyunun kıvam alması için yaklaşık 5 saat boyunca aralıksız kaynatılması gerekiyor. Şahin Yiğenoğlu, makine kullanımının ürünün tadını bozduğunu belirterek, "Makinede sıkınca tadı bozuluyor, o yüzden elle üretiyoruz. Odun ateşinde yaklaşık 5 saat kaynayacak. 1,5 ton nardan yaklaşık 60 kilo nar ekşisi çıkacak" ifadelerini kullandı.

Yeter Yiğenoğlu ve ailesinin üretim geleneği

Üretim sürecinin başında yer alan 80 yaşındaki Yeter Yiğenoğlu, narların tanelenmesi aşamasında aktif görev alarak aile geleneğinin yaşatılmasına katkı sağlıyor. 75 yaşındaki Huriye Yiğenoğlu ise nar ekşisi yapımının oldukça zahmetli bir süreç olduğunu vurgulayarak, bu yöresel lezzetin kış sofralarının vazgeçilmezi olduğunu ve aile fertlerini bir araya getirdiğini belirtiyor.

Adana'nın Kozan ilçesi Kuytucak Mahallesi'nde yaşayan Yiğenoğlu ailesi, 1,5 ton Kuytucak narını geleneksel yöntemlerle işleyerek yaklaşık 60 kilogram nar ekşisi elde ediyor. Elle sıkılan ve 5 saat odun ateşinde kaynatılan ürünler, bölgedeki tüketimin yanı sıra kilosu 750 TL civarında bir fiyatla satışa sunuluyor.

Geleneksel gıda üretimi, yerel tarımsal ürünlerin katma değerli hale getirilmesi süreçleri arasında yer alıyor. Coğrafi işaretli ürünlerin korunması ve geleneksel üretim tekniklerinin sürdürülmesi, yerel ekonominin desteklenmesi ve kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılması açısından önem taşıyor. Üreticiler, ürünlerinin kalitesini korumak amacıyla endüstriyel yöntemlerden kaçınarak el emeğine dayalı süreci tercih ediyor.

Çıkarılacak sonuç

Geleneksel üretim yöntemlerinin, ürünün lezzet ve kalite standartlarını korumada belirleyici bir rol oynadığı görülmektedir. 1,5 ton nardan sadece 60 kilogram ürün elde edilmesi, sürecin ne kadar yüksek bir fire ve emek yoğunluğu gerektirdiğini ortaya koymaktadır.

Bu durum, el yapımı yöresel ürünlerin neden yüksek fiyatlarla alıcı bulduğunu da açıklamaktadır. Geleneksel yöntemlerin korunması, hem yerel mutfak kültürünün devamlılığını sağlamakta hem de küçük ölçekli aile işletmeleri için ekonomik bir değer yaratmaktadır.

Muhtemel etkiler

Bu tür geleneksel üretim faaliyetleri, bölgedeki tarımsal ürünlerin marka değerini artırabilir ve Kuytucak narı gibi tescilli ürünlerin tanınırlığına katkıda bulunabilir. Ayrıca, el emeğiyle üretilen doğal gıdalara yönelik artan tüketici talebi, benzer üretim yapan aile işletmeleri için yeni pazar fırsatları oluşturabilir.

Üretim maliyetlerinin yüksek olması ve zahmetli süreçler, genç nesillerin bu geleneği sürdürme motivasyonunu etkileyebilir. Ancak, ürünün ekonomik getirisinin korunması, bu kültürel mirasın gelecek yıllarda da devam etmesini sağlayabilir.