Alüminyum Piyasasında Gerilim: Orta Doğu Krizi ve Fiyat Artışları

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri operasyonlarının başlaması, petrol fiyatlarında sert dalgalanmalara neden olurken, bu durum enflasyonist baskıların artacağı yönünde endişelere yol açtı ve emtia piyasasında önemli dalgalanmalar meydana geldi.

Ortaya çıkan nakliye sorunları ve arz kaygılarının yoğunlaşması, özellikle alüminyum fiyatlarında dikkate değer artışlara sebep oldu.

ORTA DOĞU GERİLİMİ ALÜMİNYUM ARZINI RİSKE ATIYOR

Dünya alüminyum üretiminin yaklaşık yüzde 10'u Basra Körfezi'nde yoğunlaşmışken, Hürmüz Boğazı'nın kapatılması ihracat süreçlerini aksatıyor. İran'ın füze ve drone saldırıları, bölgedeki üretim tesislerini uzun vadeli bir tehdit altında bırakıyor.

Katar ve Bahreyn'deki alüminyum üretim tesislerinin faaliyetlerini durdurması, Orta Doğu'nun küresel alüminyum üretimindeki önemli payı nedeniyle bu yıl küresel alüminyum açığının artacağı tahmin ediliyor.

Birleşik Arap Emirlikleri'nde bulunan Emirates Global Aluminium'a ait Et-Tavila tesisinin İran'ın füze ve insansız hava araçlarıyla Halife Ekonomik Bölgesi'ne düzenlediği saldırılardan zarar görmesi, arz kaygılarını daha da artırdı.

1,6 milyon ton kapasiteli Et-Tavila tesisinin uzun süre devre dışı kalabileceği öngörülüyor ve bu durumda tesisin 200 bin tonluk arz fazlasından 1,3 milyon tonluk bir açığa düşeceği tahmin ediliyor.

Bu arada, Çin'de de alüminyum talebinde artış gözlemleniyor.

Katar'daki Qatalum tesisinin 3 Mart'tan beri kontrollü bir şekilde yüzde 60 kapasiteyle çalıştığı bildirildi.

Küresel arzın yüzde 1'ini karşılayan bu tesisin haziran ayına kadar bu kapasitede çalışması bekleniyor.

Bahreyn'de bulunan Alba tesisi ise daha radikal bir karar aldı. Küresel arzın yüzde 2'sini karşılayan tesis, 14 Mart'ta toplam kapasitesinin yüzde 19'unu oluşturan 1-3 numaralı hatlarını kapattı.

Bu hatların en erken haziran ayında tekrar faaliyete geçmesi bekleniyor.

Alüminyum fiyatlarındaki artışa Orta Doğu dışındaki faktörler de katkıda bulundu. Mozambik'teki yaklaşık 560 bin ton kapasiteli Mozal izabe tesisinin bakıma alınması, arz kaygılarını daha da artırdı.

ALÜMİNYUM FİYATLARI 4 YILIN ZİRVESİNE ÇIKTI

ABD/İsrail-İran çatışması, alüminyum fiyatlarının Londra Metal Borsası'nda yüzde 10,4 artarak son iki yılın en hızlı aylık yükselişini kaydetmesine yol açtı. Şubat ayında 3 bin 140 dolar olan fiyat, mart ayında 3 bin 467 dolara yükseldi.

Alüminyum fiyatları yılbaşından bu yana yüzde 15,7 arttı.

Nisan 2024'te Londra Metal Borsası'nda alüminyumun ton başına fiyatı yüzde 10,9 artış göstermişti.

Geçtiğimiz ay alüminyumun fiyatı 3 bin 546 dolara ulaşarak Mart 2022'den bu yana en yüksek seviyesini gördü.

"SAVAŞ ÖNCESİ ALÜMİNYUM PİYASASI ZATEN SIKIYDI"

Ak Yatırım Uluslararası Piyasalar Stratejisti Uraz Çay, değerlendirmesinde, "Hürmüz Boğazı'nın kapanması Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin toplam 6,2 milyon ton yıllık alüminyum üretimi ve ihracatında soru işaretleri yarattı. Bu üç ülkenin Hürmüz Boğazı üzerinden alüminyum ihracatı yüzde 80 oranında" dedi.

Çay, savaş öncesinde de global alüminyum piyasasının arz-talep dengesinin sıkı olduğunu, ancak talep fazlasının riskleri artırdığını belirtti.

Çay, savaşla birlikte arz açığı risklerinin daha da arttığını dile getirdi.

Çin'deki "üretim kotası" uygulamasının kapasite fazlasını sınırlandırmak için devam ettiğine dikkat çeken Çay, tüm bu değişkenler ışığında fiyatların 2022 yılından bu yana en yüksek seviyelerine ulaştığını vurguladı.

Çay, "Hürmüz Boğazı'nın global ham madde piyasaları açısından petrol ve doğal gaz dışında da oldukça kritik olduğunun çok net bir göstergesi oldu. Boğazda bundan sonra tankerlerin/gemilerin geçiş durumu da alüminyum fiyatlarının gelecekteki durumunu belirleyecek." ifadelerini kullandı.