Anadolu'nun Dokuma Gelenekleri Dijital Sanatla Buluşuyor

Anadolu'nun zengin dokuma geleneği, 6. İstanbul Dijital Sanat Festivali kapsamında dijital sanatın büyüleyici dünyasına taşınıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın desteğiyle Atatürk Kültür Merkezi'nde düzenlenen festival, 9 bin yıllık dokuma sanatını modern teknoloji ile buluşturuyor. Anadolu Ajansı'nın Global İletişim Ortağı olduğu etkinlik, 'RETELL (Yeniden Anlat)' temasıyla dikkat çekiyor.

Dijital Sanatın Kalbinde Bir Eser

Festivalde sergilenen başyapıt, derin öğrenme algoritmaları ile desteklenmiş bir veri seti kullanarak 4K çözünürlükte, saniyede 60 kare hızında hareketli görüntüler sunuyor. 'Latent İlmekler' adlı bu eser, Anadolu'nun dokuma geleneğini dijital ortamda yaşatmayı hedefliyor. Eser, 48 farklı yörenin 700'den fazla eserini bir araya getirerek büyük bir arşiv oluşturma girişimi olarak ön plana çıkıyor.

Gerçek Zamanlı Sanatsal Deneyim

Eserin her gösterimi, önceden kaydedilmiş sabit bir video yerine, kendi arşivinden türeyen benzersiz görüntüler sunuyor. İzleyicinin etkileşimi arttığında görüntüler parçalanıyor ve durulduğunda ise nefes, akış ve dokuma temalarında yeniden birleşiyor. Bu etkileşimli deneyim, geleneksel dokuma sanatının dijital bir yansıması olarak izleyicilere sunuluyor.

Sanatın ve Arşivin Kesişimi

Sanatçı Atalay, Yıldız Teknik Üniversitesi Sanat Tasarım Programı'ndaki doktora çalışmaları sırasında oluşturduğu Anadolu halı ve kilim arşivinden beslenerek bir yapay zeka modeli geliştirdi. Bu model sayesinde, Türk dokuma sanatlarının dijital ortamda yaşaması sağlanıyor. Atalay, genel yapay zeka modellerinin Türk halı ve kilimlerini Batı perspektifinden yorumladığını belirterek, kendi arşivini oluşturarak bu durumu aşmayı hedeflediğini ifade ediyor.

Kültürel Hafızanın Dijital Yansıması

Anadolu motiflerinin derin anlamlarına dikkat çeken Atalay, bu motiflerin yalnızca estetik unsurlar değil, aynı zamanda tarihsel ve kültürel hafızanın taşıyıcıları olduğunu vurguluyor. Bilgisayar teknolojisi ile gerçek tezgahların birleştiği bu çalışmada, motiflerin sadece biçimsel değil, aynı zamanda anlatısal bir boyuta da sahip olduğunu belirtiyor.

Hikayelerle Zenginleşen Arşiv

Atalay, arşivini oluştururken yalnızca yüksek çözünürlüklü görsellere odaklanmadığını, aynı zamanda motiflerin hikayelerine de yer verdiğini söylüyor. El emeğinin görünür kılınması amacıyla kadınların dokuma geçmişini dijital ortamda yaşatmayı hedefliyor. Bu, geçmişin zenginliklerini geleceğe taşıyan önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Geleneksel ve Dijital Sanatın Buluşması

Yapay zeka ile geleneksel sanatların ilişkisini inceleyen Atalay, korunması gerekenler ile kaybedilenleri değerlendirmek gerektiğini belirtiyor. Geleneksel dokuma sanatlarının artık dijital ekranlara taşındığını ve nesne olmaktan çıkıp etkileşimli bir form kazandığını ifade ediyor. 'Latent İlmekler' adlı çalışma, etkileşimli ve gerçek zamanlı bir sanat deneyimi sunarak bu yeni dünyanın kapılarını aralıyor.

Sanatseverlere Davet

Atalay, sanatseverleri eserini deneyimlemeye davet ediyor. Geleneksel ve dijital sanatların kesişim noktalarını incelemek isteyenler için bu deneyim, sadece görsel bir gösteriden ibaret değil, arkasında güçlü kavramsal metinler ve araştırmalar barındırıyor. Bu eşsiz deneyim, 7 Haziran'a kadar Atatürk Kültür Merkezi Tiyatro Salonu fuaye alanında ziyaret edilebilir.