Anayasa Mahkemesi Bağımsız Cumhuriyet Partisi'nin 2024 Yılı Kesin Hesabını Reddetti

Anayasa Mahkemesi, 26 Mart 2026 tarihinde aldığı E: 2025/62 ve K: 2026/20 sayılı kararı ile Bağımsız Cumhuriyet Partisi’nin 2024 yılı kesin hesabını inceledi. Yapılan denetim sonucunda, partinin genel merkez faaliyetlerine ilişkin kira, telefon, büro ve kırtasiye gibi temel yönetim giderlerinin hesaplarda yer almadığı ve yalnızca 730,45 TL tutarında ısınma, aydınlatma ve temizlik harcaması gösterildiği tespit edildi.

Siyasi partilerin mali denetimi, 22 Nisan 1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu ile 30 Mart 2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun çerçevesinde yürütülmektedir. Partilerin tüm gelir ve giderlerinin tüzel kişilik adına kaydedilmesi, hayatın olağan akışına uygun olarak genel yönetim giderlerinin şeffaf bir şekilde belgelenmesi yasal bir zorunluluktur. Bu süreçte aykırılık tespit edilmesi halinde Anayasa Mahkemesi, ilgili parti hakkında yasal işlem başlatılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunma yetkisine sahiptir.

Raportör Oğuz ÇAKAR tarafından hazırlanan ilk inceleme raporunun ardından Heyet, partinin genel merkez faaliyetlerini yürüttüğü süreçte kira ve genel yönetim giderlerini göstermemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğuna hükmetti. Bu durumun kayıt dışı gelir ve gider oluşturduğu değerlendirilerek, 2820 sayılı Kanun’un 69. ve 70. maddelerine aykırılık teşkil ettiği belirtildi.

Ne değişti?

• Bağımsız Cumhuriyet Partisi'nin 2024 yılı kesin hesabı, denetimin gerçekleştirilememesi nedeniyle reddedildi.
• Parti yetkililerinin genel yönetim giderlerini kendi imkânlarıyla karşılamasının mümkün olmadığı, bu giderlerin bağış olarak kaydedilmesi gerektiği vurgulandı.
• Anayasa Mahkemesi, kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması nedeniyle 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verdi.

Kimleri ilgilendiriyor?

Bu karar, doğrudan Bağımsız Cumhuriyet Partisi'nin genel merkez yöneticilerini ve parti tüzel kişiliğini ilgilendirmektedir. Ayrıca, siyasi partilerin mali denetim süreçleri ve hesap verilebilirlik yükümlülükleri kapsamında tüm siyasi parti teşkilatları için emsal teşkil etmektedir.

Yürürlük

Karar, 26 Mart 2026 tarihinde oybirliğiyle alınmış olup, yürürlük tarihi kararın alındığı tarihtir.

Çıkarılacak sonuç

Anayasa Mahkemesi'nin bu kararı, siyasi partilerin mali şeffaflık konusunda "hayatın olağan akışı" ilkesine uygun hareket etmeleri gerektiğini ortaya koymaktadır. Bir siyasi partinin genel merkez faaliyetlerini, kira ve temel fatura giderleri göstermeden sürdürmesinin yasal olarak kabul edilemez olduğu tescillenmiştir.

Bu durum, siyasi partilerin sadece gelirlerini değil, faaliyetlerini sürdürürken yaptıkları tüm giderleri de kayıt altına almalarının, denetlenebilirlik açısından kritik bir öneme sahip olduğunu göstermektedir. Kayıt dışı bırakılan her harcama, partinin tüzel kişiliği adına yasal sorumluluk doğurmaktadır.

Muhtemel etkiler

Söz konusu karar, Bağımsız Cumhuriyet Partisi hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülecek adli süreçlerin başlamasına neden olabilir. Bu süreçte parti sorumluları hakkında hapis ve ağır para cezası yaptırımları gündeme gelebilir.

Ayrıca, bu karar diğer siyasi partiler üzerinde mali denetim süreçlerine daha fazla dikkat etmeleri yönünde bir baskı oluşturabilir. Siyasi partilerin muhasebe sistemlerini, Anayasa Mahkemesi'nin denetim standartlarına göre yeniden düzenlemeleri beklenebilir.