Anayasa Mahkemesi'nden Polis Meslek Yüksekokulu İlişik Kesme Kararına İlişkin İhlal Kararı

Anayasa Mahkemesi, 5 Mart 2026 tarihinde aldığı kararla, İstanbul Adile Sadullah Mermerci Polis Meslek Yüksekokulu'nda öğrenci olan Emre Köse'nin, hakkında devam eden bir ceza kovuşturması bulunduğu gerekçesiyle okuldan ilişiğinin kesilmesini eğitim hakkının ihlali olarak değerlendirdi. Başvurucu, Kayseri 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nde dolandırıcılık suçlamasıyla yargılamasının sürdüğünü, ancak kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı olmadığını belirterek idari işlemin masumiyet karinesini ve eğitim hakkını zedelediğini savunmuştu.

Anayasa Mahkemesi, eğitim hakkına yönelik müdahalelerin kanunilik şartını karşılaması gerektiğini vurgulayarak, 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu'nun ilgili maddelerinin, idareye sınırsız bir takdir yetkisi tanıdığını ve belirlilik kriterlerini karşılamadığını tespit etti. Mahkeme, söz konusu kanun maddelerinin Anayasa'nın 42. maddesiyle güvence altına alınan eğitim hakkına aykırı olduğunu belirterek, başvurucunun yeniden yargılanmasına ve manevi tazminat ödenmesine hükmetti.

Başvuru süreci, 2020 yılında başvurucunun okuldan ilişiğinin kesilmesiyle başlamış, idari yargı mercileri tarafından reddedilen iptal davası süreçleri Danıştay'ın onama kararıyla nihayete ermişti. Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru incelemesinde, polis meslek yüksekokullarında verilen eğitimin yükseköğretim kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatarak, bu tür müdahalelerin ancak çerçevesi kanunla net bir şekilde çizilmiş kurallara dayanabileceğini belirtti.

Ne değişti?

• Eğitim hakkına müdahale eden idari işlemlerin, kanunda temel esasları ve sınırları belirlenmiş yasal bir dayanağa sahip olması zorunluluğu vurgulandı.
• Polis meslek yüksekokullarına giriş ve öğrencilik statüsünün devamına ilişkin düzenlemelerin, idareye keyfi uygulama alanı bırakmayacak şekilde kanunla belirlenmesi gerektiği hükme bağlandı.
• Kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunmayan öğrenciler hakkında, devam eden kovuşturmaların tek başına ilişik kesme gerekçesi yapılmasının eğitim hakkı açısından yarattığı sorunlar yargı kararıyla tescillendi.

Kimleri ilgilendiriyor?

Bu karar, polis meslek yüksekokullarında öğrenim gören, güvenlik soruşturması veya devam eden ceza yargılamaları nedeniyle okuldan ilişiği kesilen ya da benzer idari yaptırımlarla karşılaşan öğrencileri ve adayları doğrudan ilgilendirmektedir.

Yürürlük

Karar 5 Mart 2026 tarihinde alınmış olup, ilgili idari yargı mercileri tarafından yeniden yargılama süreçlerinde dikkate alınacaktır.

Çıkarılacak sonuç

Anayasa Mahkemesi'nin bu kararı, temel hak ve özgürlüklerin kısıtlanmasında "kanunilik" ilkesinin hayati önemini bir kez daha ortaya koymaktadır. İdarenin, kanunlarda yer alan genel yetkilendirmelere dayanarak bireylerin eğitim hakkı gibi temel haklarını kısıtlayan işlemleri, yeterli yasal çerçeve olmaksızın tesis edemeyeceği anlaşılmaktadır.

Hukuki güvenlik ilkesi gereği, bir öğrencinin eğitim hayatının sonlandırılması gibi ağır bir yaptırımın, ancak öngörülebilir ve belirli yasal düzenlemelerle mümkün olabileceği, aksi durumun keyfi uygulamalara yol açabileceği sonucuna varılmaktadır.

Muhtemel etkiler

Bu kararın, benzer durumda olan ve idari yargı süreçleri devam eden öğrenciler için emsal teşkil etmesi beklenmektedir. İlgili idari mercilerin, polis okullarına giriş ve öğrencilikten çıkarma süreçlerinde, Anayasa Mahkemesi'nin belirlediği "belirlilik" ve "öngörülebilirlik" kriterlerini gözeterek yeni bir idari yaklaşım geliştirmesi muhtemeldir.

Ayrıca, kanun koyucunun, Anayasa Mahkemesi'nin iptal ettiği ve eleştirdiği düzenlemeleri, temel hakları koruyacak şekilde daha detaylı ve çerçevesi çizilmiş bir yasal zemine oturtması beklenebilir.