Avrupa Seyahatinde Kritik Dönemeç: Yeni Sınır Kontrolüyle Uçak Kaçırma Riski Artıyor

Avrupa'ya seyahat etmeyi planlayan milyonlarca yolcuyu yakından ilgilendiren yeni sınır kontrol uygulamasında kritik bir aşamaya gelindi. Ekim 2025 tarihinde kademeli olarak hayata geçirilen ve 10 Nisan 2026 itibarıyla tamamen devreye alınan Giriş-Çıkış Sistemi (EES) kapsamında, yaz döneminde yoğunluğu azaltmak adına üye ülkelere tanınan geçici kolaylıkların sonuna gelindi.

Yaz sezonunda havalimanları ve sınır kapılarında oluşabilecek aşırı yoğunlukları önlemek amacıyla, üye ülkelere belirli sınır noktalarında biyometrik veri toplama işlemlerini geçici olarak askıya alma yetkisi tanınmıştı. Sınır yetkililerine nefes aldıran bu esnek uygulamanın 6 Eylül itibarıyla tamamen sona ermesi bekleniyor. Bu durum, Avrupa Birliği dışından gelen kısa süreli ziyaretçilerin parmak izi ve yüz taraması gibi biyometrik kontrollerinde sınır görevlilerinin hareket alanını ciddi şekilde daraltacak.

Dijital Kayıt Dönemi ve Biyometrik Takip

Avrupa Komisyonu, EES'nin yaz dönemi boyunca genel hatlarıyla başarılı bir performans sergilediğini belirtirken, sistemin tam anlamıyla entegre edilmesi noktasında bazı üye ülkelerle teknik görüşmelerin sürdüğünü açıkladı.

Yeni nesil EES sistemiyle birlikte, Schengen Bölgesi'nin dış sınırlarından giriş ve çıkış yapan AB dışı kısa süreli ziyaretçilerin pasaport bilgileri, ülkeye giriş-çıkış tarihleri ve biyometrik verileri tamamen elektronik bir altyapıyla kayıt altına alınıyor. Bu yeni dönemle birlikte pasaportlara manuel damga vurulması uygulaması tamamen tarihe karışırken yerini dijital kayda bırakıyor. Böylece Schengen bölgesindeki kritik 90 gün/180 gün kuralı elektronik ortamda saniye saniye takip ediliyor ve izin verilen kalış süresini aşan yabancı ziyaretçiler sistem tarafından otomatik olarak tespit ediliyor.

Pasaport Kontrol Süreleri 4 Katına Çıkabilir

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) tarafından paylaşılan güncel veriler, yeni sistemin sınır kapılarındaki işlem yükünü önemli ölçüde artırdığını gösteriyor. Daha önce standart bir pasaport kontrolü yaklaşık 20 ila 25 saniye sürerken, EES kapsamındaki biyometrik işlemlerle birlikte bu süre yolcu başına 90 saniyeye kadar yükselebiliyor.

Havacılık ve seyahat sektörü temsilcileri, 6 Eylül'de geçici esnekliklerin kaldırılmasının ardından, özellikle kıtanın en yoğun havalimanlarında bekleme sürelerinin çok daha radikal seviyelere ulaşabileceği konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor.

Havalimanlarında Bekleme Süreleri İkiye Katlandı

Financial Times gazetesi ile seyahat analiz grubu Qsensor ortaklığında gerçekleştirilen kapsamlı araştırma, yeni sistemin havalimanlarındaki etkilerini gözler önüne serdi. Araştırmaya göre, Almanya'nın en büyük aktarma merkezi olan Frankfurt Havalimanı'nda ortalama bekleme süresi temmuz ayında 120 dakikaya ulaşarak rekor kırdı. Geçtiğimiz yılın aynı döneminde bu süre sadece 60 dakika seviyesindeydi.

Benzer şekilde Münih Havalimanı'nda daha önce 31 dakika olan bekleme süresinin 60 dakikaya çıktığı, Amsterdam Schiphol Havalimanı'nda ise maksimum bekleme süresinin 80 dakikadan 120 dakikaya yükseldiği bildirildi. Yaşanan bu tablo nedeniyle seyahat uzmanları, 6 Eylül sonrasında Avrupa sınırlarından geçiş yapacak yolcuların uçuş programlarında her zamankinden çok daha geniş zaman dilimleri bırakmalarını önemle tavsiye ediyor.

Global Work & Travel CEO'su Himmelmann, özellikle kısa süreli aktarma uçuşlarından kaçınılması gerektiğinin altını çizerek, "Kağıt üzerinde tamamen makul görünen bir aktarma, sınırda bir saat veya daha fazla zaman kaybetmeniz halinde çok kısa sürede sıkıntılı bir hale gelebilir ve uçağınızı kaçırmanıza yol açabilir" uyarısında bulundu.

Sektör Temsilcilerinden Avrupa Birliği'ne Esneklik Çağrısı

Yaşanabilecek olası kaosun önüne geçmek isteyen IATA ve küresel seyahat sektörü kuruluşları, Avrupa Birliği yönetimine acil bir çağrıda bulundu. Sektör temsilcileri, havalimanlarında aşırı yoğunluk oluşması durumunda biyometrik kontrollerin kısmen askıya alınmasına olanak tanıyan esneklik protokolünün 6 Eylül sonrasında da sürdürülmesini talep ediyor.