Europeanewropa syýahatynda möhüm öwrülişik: Täze serhet gözegçiligi bilen ogurlamak töwekgelçiligi ýokarlanýar

bordersewropa syýahat etmegi meýilleşdirýän millionlarça ýolagçynyň ünsüni özüne çekýän täze serhet gözegçiligi programmasynda möhüm tapgyra ýetildi. 2025-nji ýylyň oktýabr aýynda kem-kemden ornaşdyrylan we 2026-njy ýylyň 10-njy apreline çenli doly işjeňleşdirilen Giriş-çykyş ulgamynyň (EES) çäginde tomus möwsüminde dykyzlygy azaltmak üçin agza ýurtlara berlen wagtlaýyn desgalar tamamlandy.

Tomus möwsüminde howa menzillerinde we serhet derwezelerinde aşa dyknyşygyň öňüni almak üçin agza ýurtlara belli bir serhet nokatlarynda biometrik maglumatlary ýygnamagy wagtlaýynça togtatmak hukugy berildi. Serhet gullugyna dem alyş otagyny berýän bu çeýe tejribe, 6-njy sentýabrdan başlap tamamlanar diýlip garaşylýar. Bu serhet gullugynyň ofewropa Bileleşiginiň daşyndan gelýän gysga wagtlyk myhmanlaryň barmak yzlary we ýüzüni skanirlemek ýaly biometrik barlaglarda işini çäklendirer.

Sanly hasaba alyş döwri we biometrik yzarlama

Commissionewropa Komissiýasy EES-iň tomus möwsüminde umuman üstünlikli çykyş edendigini mälim etdi we ulgamy doly birleşdirmek üçin käbir agza ýurtlar bilen tehniki gepleşikleriň dowam edýändigini habar berdi.

Täze nesil EES ulgamy bilen, Şengen sebitiniň daşarky serhetlerine girýän we çykýan EUB-ne girmeýän gysga möhletli myhmanlaryň pasport maglumatlary, giriş we çykyş seneleri we biometrik maglumatlary doly elektron infrastruktura bilen ýazylýar. Bu täze döwür bilen pasportlary el bilen möhürlemek praktikasy geçmişe öwrüldi we ýerine sanly ýazgylar çalyşdy. Şeýlelik bilen, Şengen sebitinde 90 günlük / 180 günlük möhüm düzgün ikinji sekuntda elektroniki usulda ýerine ýetirilýär we rugsat berlen ýerden ýokary daşary ýurtly myhmanlar ulgam tarapyndan awtomatiki usulda tapylýar.

Pasport gözegçiligi wagtlary dört esse bolup biler

Halkara howa ulaglary birleşigi (IATA) tarapyndan paýlaşylýan häzirki maglumatlar täze ulgamyň serhet derwezelerinde gaýtadan işleýiş ýüküni ep-esli ýokarlandyrýandygyny görkezýär. Adaty pasport gözegçiligi takmynan 20-25 sekunt alsa-da, EES-iň çäginde biometrik amallar amala aşyrylsa-da, bu gezek bir ýolagçy üçin 90 sekunt artyp biler.

Awiasiýa we syýahatçylyk pudagynyň wekilleri, 6-njy sentýabrda wagtlaýyn çeýeligi aýrylandan soň garaşmagyň wagtynyň has radikal derejelere ýetip biljekdigi barada çynlakaý duýduryş berýärler.

Aeroportlarda garaşmagyň wagty iki esse artdy

“Finansal Taýms” gazeti we syýahat derňew topary Qsensor bilen bilelikde geçirilen giňişleýin gözleg täze ulgamyň howa menzillerine edýän täsirini ýüze çykardy. Gözleglere görä, Germaniýanyň iň uly transfer merkezi bolan Frankfurt howa menzilinde ortaça garaşmak iýul aýynda 120 minuda ýetip, rekord goýdy. Geçen ýylyň degişli döwründe bu gezek bary-ýogy 60 minut boldy.

Şonuň ýaly-da, öň 31 minut bolan Mýunhen howa menzilinde garaşmagyň wagtynyň 60 minuda çenli ýokarlanandygy we Amsterdam Şiphol howa menzilinde iň köp garaşmagyň wagtynyň 80 minutdan 120 minuta çenli ýokarlanandygy habar berildi. Bu ýagdaý sebäpli syýahatçylyk hünärmenleri 6-njy sentýabrdan soň Europeanewropa serhedinden geçjek ýolagçylara uçuş meýilnamalarynda adatdakysyndan has giň wagt goýmagy maslahat berýärler.

Global Work & Travel-iň baş direktory Himmelmann, esasanam gysga möhletli birleşýän uçuşlardan gaça durmalydygyny aýtdy we duýduryş berdi: "Kagyz ýüzünde düýbünden ýerlikli görünýän geçiriş çalt kynçylyk döredip biler we serhetde bir sagat ýa-da has köp wagt ýitirseňiz uçuşyňyzy ýitirip bilersiňiz."

Senagat wekillerinden Europeanewropa Bileleşigine çeýeligi çagyryň

Mümkin bolan bulam-bujarlygyň öňüni almak isleýän IATA we global syýahatçylyk guramalary Europeanewropa Bileleşiginiň administrasiýasyna gyssagly jaň etdiler. Senagat wekilleri, howa menzillerinde aşa dyknyşyk bolan ýagdaýynda biometrik gözegçilikleriň bölekleýin togtadylmagyna mümkinçilik berýän çeýeligiň protokolynyň 6-njy sentýabrdan soň dowam etdirilmegini talap edýär.