Avrupa'nın Silah İthalatı Son Beş Yılda Yüzde 210 Arttı

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'nün (SIPRI) son raporuna göre, 1960'lı yıllardan bu yana ilk kez Avrupa, küresel silah ithalatında yüzde 33'lük payla en üst sıraya yükseldi.

Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş ve değişen güvenlik dengeleri, Avrupa ülkelerini savunma harcamalarını artırmaya yöneltti. Bu durum, 2021-2025 yılları arasında Avrupa'nın silah ithalatındaki payını yüzde 12'den yüzde 33'e çıkardı.

Uzun süredir listenin zirvesinde yer alan Asya ve Okyanusya ise yüzde 31 ile ikinci sıraya gerilerken, Orta Doğu ülkeleri yüzde 26 ile üçüncülükte yer aldı.

2021-2025 döneminde Avrupa ülkelerinin toplam silah ithalatı, bir önceki beş yıllık döneme kıyasla yüzde 210 oranında arttı. Raporda, Avrupa'nın savunma ihtiyaçlarını karşılamak için tekrar Atlantik ötesine yöneldiği belirtildi. Avrupa, bu dönemde ABD'nin toplam silah ihracatının yüzde 38'ini oluşturdu.

Avrupa Birliği, yerli üretim kapasitesini artırmayı hedeflese de, özellikle savaş uçakları ve uzun menzilli hava savunma sistemleri gibi alanlarda ABD teknolojisine bağımlılığını sürdürdü.

Romanya ve Polonya gibi ülkeler, ABD ile stratejik ortaklıklarını güçlendirmek amacıyla bu yolu izlerken, Almanya, mevcut "Patriot" sistemleriyle uyum sağlamak için ABD menşeli ekipmanlara yöneldi.

Avrupa'daki 29 NATO üyesinin silah ithalatı yüzde 143 artarken, bu alımların yüzde 58'i ABD'den gerçekleştirildi. Küresel silah ihracatı ise yüzde 9,2 oranında artış gösterdi.

Finansal değer yerine "silah transfer hacmi" üzerinden yapılan değerlendirmede, küresel silah ihracatının son yıllarda yüzde 9,2 oranında arttığı belirtildi. 2011-2015 döneminden bu yana, ana silah transfer hacmi en yüksek seviyeye ulaştı.

Küresel silah sevkiyatlarının yüzde 42'si ABD tarafından gerçekleştirilirken, ABD 99 ülkeye ihracat yaparak piyasadaki liderliğini korudu. ABD'nin küresel silah ihracatındaki payı, 2016-2020'de yüzde 36 iken, 2021-2025'te yüzde 42'ye yükseldi.

İkinci sırada Fransa, üçüncü sırada ise Rusya yer aldı. Rusya'nın ihracat hacmi yüzde 64 oranında gerilerken, Fransa'nın ihracatında yüzde 21'lik bir artış gözlendi.

Almanya, 2021-2025 yılları arasında küresel silah ihracatındaki payını yüzde 5,7'ye çıkararak Çin'i geride bıraktı ve dünyanın en büyük dördüncü silah ihracatçısı oldu.

Alman silah ihracatının yaklaşık dörtte biri Ukrayna'ya askeri yardım olarak gönderilirken, yüzde 17'si diğer Avrupa ülkelerine ihraç edildi. Asya ve Okyanusya'nın silah ithalatı yüzde 20 azaldı. Çin'in ithalatı, yerli üretimin artmasıyla yüzde 72 düştü. Orta Doğu ülkelerinin ithalatının yarısından fazlası ABD tarafından karşılandı.

Dünya genelinde en fazla silah ithal eden ülkeler listesinde Ukrayna ilk sıradaki yerini korurken, Hindistan, Suudi Arabistan, Katar ve Pakistan onu takip etti.

Avrupa'ya Silah Akışı Küresel Silah Transferlerini Yüzde 10 Artırdı

SIPRI Silah Transferleri Programı Direktörü Mathew George, "Asya, Okyanusya ve Orta Doğu'daki ülkeler, gerilim ve çatışmalar nedeniyle büyük ölçekli silah ithalatını sürdürse de, Avrupa'ya olan silah akışındaki büyük artış, küresel silah transferlerini yüzde 10 oranında artırdı. 2022'den bu yana Ukrayna'ya yapılan teslimatlar önemli bir faktör olsa da, diğer Avrupa ülkeleri de Rusya'dan gelen tehdide karşı askeri kapasitelerini artırıyor." dedi.

ABD'nin Silah Transfer Stratejisi

SIPRI'nin kıdemli araştırmacısı Pieter Wezeman, ABD'nin çok kutuplu bir dünyada silah tedarikçisi konumundaki hakimiyetini pekiştirdiğini söyledi.

Wezeman, "İthalatçılar için ABD silahları, ileri teknolojik yetenekler sunarken, Washington ile iyi ilişkiler kurmanın bir yolu olarak da görülüyor. ABD ise bu ihracatı, dış politika aracı ve savunma sanayisini güçlendirme yöntemi olarak değerlendiriyor. Trump yönetiminin 'Önce Amerika Silah Transfer Stratejisi' bu yaklaşımı açıkça ortaya koyuyor." şeklinde konuştu.