SIPRI Raporu: Avrupa'nın Silah İthalatında Rekor Artış

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'nün (SIPRI) yayımladığı son rapora göre, Avrupa'nın silah ithalatı, son beş yılda yüzde 210 oranında bir artış göstererek kayda değer bir yükseliş yaşadı. Bu dönemde Avrupa, küresel silah ithalatında yüzde 33'lük payla zirveye yerleşti.

Rusya ile Ukrayna arasında süregelen çatışmalar ve değişen güvenlik dinamikleri, Avrupa ülkelerinin savunma yatırımlarını artırmasına neden oldu. 2021-2025 yılları arasında Avrupa'nın silah ithalatındaki payı yüzde 12'den yüzde 33'e çıkarken, Asya ve Okyanusya ülkeleri yüzde 31 ile ikinci sıraya geriledi. Orta Doğu ise yüzde 26 ile üçüncü sırada yer aldı.

Avrupa'nın toplam silah ithalatı, 2021-2025 döneminde, 2016-2020 dönemine kıyasla yüzde 210 oranında artış kaydetti. Bu durum, Avrupa'nın savunma ihtiyaçlarını karşılamak için Atlantik'in ötesine olan bağımlılığını artırdığına işaret ediyor.

Raporda, ABD'nin 2021-2025 döneminde Avrupa'ya yaptığı silah ihracatının yüzde 38 ile en büyük paya sahip olduğu belirtildi. Avrupa'nın yerli üretim kapasitelerini artırma çabalarına rağmen, özellikle savaş uçakları ve uzun menzilli hava savunma sistemleri gibi kritik alanlarda ABD teknolojisine bağımlılık devam ediyor.

Romanya ve Polonya gibi ülkeler, ABD ile stratejik ortaklıklarını güçlendirmek amacıyla bu yolu tercih ederken, Almanya gibi ülkeler de mevcut "Patriot" sistemleriyle lojistik uyum sağlamak için ABD menşeli ekipmanlara yöneliyor.

Avrupa'daki 29 NATO üyesi ülkenin silah ithalatı yüzde 143 artarken, bu alımların yüzde 58'i ABD'den gerçekleştirildi.

Küresel Silah İhracatında Yüzde 9,2 Artış

SIPRI uzmanları, 2021-2025 dönemini bir önceki beş yıllık (2016-2020) periyot ile karşılaştırdı. Yapılan analizde, küresel silah ihracatının yüzde 9,2 oranında arttığı kaydedildi. Dünya genelindeki ana silah transfer hacmi, 2011-2015 döneminden bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

ABD, küresel silah sevkiyatlarının yüzde 42'sini gerçekleştirerek 99 ülkeye ihracat yaptı ve bu alandaki liderliğini sürdürdü. ABD'nin küresel silah ihracatındaki payı, 2021-2025 döneminde yüzde 42'ye yükseldi.

Fransa ve Rusya, ihracat sıralamasında ikinci ve üçüncü sırada yer alırken, Rusya'nın ihracat hacmi yüzde 64 oranında azaldı. Fransa ise silah ihracatını yüzde 21 artırdı.

Almanya, 2021-2025 döneminde küresel silah ihracatındaki payını yüzde 5,7'ye yükselterek Çin'i geride bıraktı ve dünyanın dördüncü büyük silah ihracatçısı oldu.

Almanya'nın silah ihracatının yüzde 24'ü Ukrayna'ya askeri yardım olarak gönderilirken, yüzde 17'si diğer Avrupa ülkelerine ihraç edildi.

Asya ve Okyanusya'nın silah ithalatı yüzde 20 azalırken, Çin'in yerli üretimini artırması nedeniyle ithalatı yüzde 72 düştü.

Orta Doğu ülkelerinin silah ihtiyacının yüzde 54'ü ABD tarafından karşılanırken, dünya genelinde en fazla silah ithal eden ülkeler sıralamasında Ukrayna ilk sırada yer aldı. Ukrayna'yı Hindistan, Suudi Arabistan, Katar ve Pakistan izledi.

Avrupa'ya Silah Akışındaki Artış Küresel Transferleri Yükseltti

SIPRI Silah Transferleri Programı Direktörü Mathew George, raporda, Avrupa'ya olan silah akışındaki keskin artışın küresel silah transferlerini yüzde 10 oranında artırdığını belirtti. Ukrayna'ya yapılan teslimatlar bu artışın önemli bir faktörü olurken, diğer Avrupa ülkeleri de Rusya'dan gelen tehdide karşı askeri kapasitelerini güçlendirmek amacıyla silah ithalatlarını artırdı.

"Önce Amerika Silah Transfer Stratejisi"

SIPRI Silah Transferleri Programı'nın kıdemli araştırmacısı Pieter Wezeman, ABD'nin çok kutuplu dünyada silah tedarikçisi olarak hakimiyetini pekiştirdiğini ifade etti. Wezeman, ABD silahlarının ileri teknolojik kabiliyetler sunduğunu ve Washington ile güçlü ilişkiler kurmanın bir yolu olarak görüldüğünü belirtti. ABD, silah ihracatını dış politikasının bir aracı ve savunma sanayisini güçlendirme yolu olarak değerlendiriyor. Trump yönetiminin "Önce Amerika Silah Transfer Stratejisi" bu yaklaşımı açıkça ortaya koyuyor.