Ayak Şişmesini Hafife Almayın: Geçmeyen Ödem Kalp Yetersizliği Habercisi Olabilir

Yaz aylarında artan sıcaklıklarla birlikte sıkça karşılaşılan ayak ve ayak bileği şişlikleri, çoğunlukla mevsimsel etkilere bağlanarak ihmal ediliyor. Ancak uzmanlar, bu durumun hayati tehlike arz eden sistemik rahatsızlıkların habercisi olabileceği konusunda uyarıyor. Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Servet Altay, uzun süre devam eden ve vücudun her iki tarafında da ortaya çıkan ödemlerin, başta kalp yetersizliği olmak üzere birçok ciddi hastalığın erken belirtisi olabileceğini açıkladı.

İki Bacakta Birden Görülen ve Çukur Bırakan Ödemlere Dikkat

Kalp kaynaklı ödemlerin, günlük yaşantıda karşılaşılan basit şişliklerden çok daha farklı özellikler taşıdığını ifade eden Prof. Dr. Servet Altay, Anadolu Ajansı (AA) muhabirine yaptığı açıklamada bu detayların hayati önem taşıdığını vurguladı. Altay, "Uzun süre geçmeyen, her iki bacakta simetrik olarak ortaya çıkan ve parmakla bastırıldığında çukur bırakan ödemler kalp yetersizliğinin en net bulgularından biridir. Kalp yetersizliği sistemik bir rahatsızlık olduğu için genellikle tek taraflı değil, her iki bacakta birden şişliğe yol açar. Bu ödemler gün boyunca ayakta kaldıkça artış gösterirken, gece yatıp dinlenildiğinde ise azalma eğilimindedir." dedi.

Nefes Darlığı Olmasa Bile Kalp Yetersizliği Olabilir

Toplumda kalp yetersizliğinin yalnızca nefes darlığı ile kendini gösterdiğine dair yaygın bir inanış bulunduğunu belirten Prof. Dr. Servet Altay, hastalığın farklı klinik tablolarla da ortaya çıkabileceğini söyledi. Kalp yetersizliğinin sağ ve sol olmak üzere ikiye ayrıldığını belirten Altay, şu ifadeleri kullandı: "Sol kalp yetersizliğinde hastalarımızda daha çok akciğer kaynaklı nefes darlığı şikayetleri ön plana çıkarken; sağ kalp yetersizliğinde ise karın şişliği ve bacak ödemleri ilk belirti olabilir. Dolayısıyla, hiçbir nefes darlığı şikayeti olmayan bir bireyde de sadece bacak şişliği ile seyreden gizli bir kalp yetersizliği tablosu görülebilir."

Tek Taraflı ve Çift Taraflı Şişliklerin Arkasındaki Farklı Nedenler

Ayak ve bacaklardaki şişliklerin tek bir nedene bağlanamayacağını ifade eden Prof. Dr. Altay; böbrek yetmezliği, karaciğer hastalıkları, tiroid bezi bozuklukları, toplardamar veya lenf dolaşımı problemleri, vücutta protein kaybına yol açan sendromlar, aşırı tuz tüketimi ve bazı tansiyon ilaçlarının yan etkilerinin de ödeme yol açabileceğini belirtti. Tek taraflı ve çift taraflı şişliklerin tanı sürecinde farklı yollara işaret ettiğini söyleyen Altay, "Tek taraflı ödemler daha çok toplardamar, lenf dolaşımı veya atardamar hastalıklarını akla getirir. İki taraflı ödemler ise kalp, böbrek, karaciğer ve hormonal mekanizmaları etkileyen sistemik sorunların habercisidir." diye konuştu.

Hangi Durumlarda Acilen Doktora Başvurulmalı?

Geçmeyen ayak şişliği şikayeti olan hastaların vakit kaybetmeden uzman bir hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatan Prof. Dr. Servet Altay, tanı sürecinde izlenen yolları aktardı. Fiziksel muayenenin ardından ekokardiyografi (EKO), detaylı kan tetkikleri, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri, hormonal analizler ve gerek görülmesi halinde damar ultrasonografisi (Doppler) gibi ileri tetkiklerin uygulandığını belirtti. Altay, bacak şişliğinin yanında nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı veya bayılma hissi gibi belirtiler varsa acil servise başvurulması gerektiğini, tek taraflı şişliğe eşlik eden ağrı ve kızarıklık durumunda ise derin ven trombozu (damar içi pıhtılaşma) riski nedeniyle saniyelerin bile önemli olduğunu vurguladı.