Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nin Yeniden İbadete Açılmasının Üzerinden 6 Yıl Geçti

İstanbul'un fethinin en görkemli sembolü ve dünya mimarlık tarihinin en önemli yapıtları arasında yer alan Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nin, 86 yıllık aranın ardından yeniden asli kimliğine kavuşarak ibadete açılmasının üzerinden 6 yıl geçti. Tarih boyunca medeniyetlerin kesişim noktası olan bu eşsiz mabet, hem dini hem de tarihi açıdan büyük bir öneme sahip bulunuyor.

Fatih Sultan Mehmet’in Emaneti ve Tarihi Dönüşüm

Osmanlı İmparatorluğu'nun 7. padişahı Fatih Sultan Mehmet'in 29 Mayıs 1453'te İstanbul'u fethetmesi, dünya tarihinin akışını değiştiren en önemli dönüm noktalarından biri oldu. Bu tarihi fethin hemen ardından, tam 916 yıl boyunca kilise olarak hizmet veren Ayasofya, fethin sembolü olarak camiye dönüştürüldü. Fetihten sonra "Fatih" unvanını alan genç padişah, fethin ardından ilk cuma namazını 1 Haziran 1453'te Ayasofya'da kılarak bu tarihi mabedi İslam dünyasının en önemli merkezlerinden biri haline getirdi.

Müze Süreci ve Hukuki Mücadelenin Başlaması

Osmanlı İmparatorluğu döneminde tam 481 yıl boyunca cami olarak Müslümanlara hizmet veren Ayasofya'nın statüsü, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından yeni bir boyut kazandı. Ayasofya, Bakanlar Kurulunun 24 Kasım 1934 tarihli kararıyla müzeye dönüştürüldü ve bu statüyle tam 86 yıl boyunca hizmet verdi. Ancak Türk milletinin Ayasofya'ya olan özlemi hiçbir zaman son bulmadı. Sürekli Vakıflar Tarihi Eserlere ve Çevreye Hizmet Derneği, tarihi yapının yeniden cami olarak ibadete açılması amacıyla 2016 yılında Danıştaya dava açarak hukuki süreci başlattı.

10 Temmuz 2020: Tarihi Karar ve Yeniden İbadete Açılış

Yıllar süren hukuki mücadelenin ardından, Danıştay 10. Dairesi 10 Temmuz 2020'de tarihi bir karara imza attı. Daire, Ayasofya'nın müze statüsünü belirleyen 24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararını oy birliğiyle iptal etti. Kararın açıklanmasıyla birlikte Ayasofya Meydanı'nda toplanan binlerce vatandaş büyük bir coşku ve sevinç yaşadı. Aynı gün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ayasofya'nın yeniden ibadete açılmasını öngören Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ni imzaladı. Bu kararnameyle mabedin yönetimi Diyanet İşleri Başkanlığına devredildi ve karar Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi.

TBMM Genel Kurulu'nda da büyük bir yankı uyandıran bu gelişme, TBMM Başkanvekili Celal Adan tarafından milletvekillerine okundu. Karar, Meclis çatısı altındaki milletvekilleri tarafından uzun süre ayakta alkışlandı. Tarihi kararın ardından, "Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi" olarak adlandırılan mabet, 24 Temmuz 2020'de kılınan cuma namazıyla resmen ibadete açıldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yanı sıra devlet erkanı ve binlerce vatandaşın katılımıyla kılınan bu ilk namaz, Türk ve İslam dünyasında büyük bir tarihi an olarak kayıtlara geçti.