Ayasofya-i Kebir Camii'nin Kuzeydoğu Minaresi Restorasyonla Yeniden Hayat Buldu

Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, Ayasofya-i Kebir Camii'nin kuzeydoğu minaresindeki restorasyon çalışmalarının tamamlandığı ve iskelelerin sökülerek projenin başarıyla sonlandırıldığı belirtildi.

Tarihi süreçte pek çok kez inşa edilen ve onarım gören bu minarenin, bugünkü haliyle 16. yüzyılda Sultan II. Selim döneminde inşa edildiği biliniyor.

Minare, 65 metre yüksekliğinde olup kaide, pabuç, gövde, şerefe, petek ve külah gibi bölümlerden oluşmaktadır.

2024 yılında başlatılan restorasyon çalışmaları sırasında, yapılan sayısal analizler sonucunda minarenin deprem dayanıklılığının yetersiz olduğu tespit edildi. Bu doğrultuda, Bilim Heyeti'nin önerisiyle, petek, şerefe, mukarnas bölümlerinde ve gövdenin üst kısmında kısmi söküm ve yeniden yapım işlemleri, alt bölümlerde ise yerinde güçlendirme çalışmaları gerçekleştirildi.

İşe başlamadan önce minarenin detaylı belgelenmesi, analitik rölöve, malzeme ve hasar tespit çalışmaları ile hazırlıklar tamamlandı.

Söküm işlemleri, her aşaması titizlikle kayıt altına alınarak, üstten alta doğru kontrollü bir şekilde yapıldı. Bu süreçte, 411 taş ve 26 sıra basamak dikkatlice sökülüp sınıflandırıldı.

Restorasyon sırasında özgün malzemenin korunmasına özen gösterildi. Yeniden kullanılabilir durumda olan taşlar dikkatlice seçilirken, yeni taşlar Edirne Süloğlu'ndaki taş ocaklarından temin edilip Bilim Heyeti'nin onayıyla kullanıldı.

Hasarlı taşlarda çürütme ve tamamlama işlemleri yapılırken, gerekli görülen yüzeylerde onarımlar ve güçlendirme müdahaleleri gerçekleştirildi.

Söküm yapılmayan alanlarda temizlik ve yüzey onarımları yapıldı. Yapının genelinde hem yatay hem de dikey doğrultuda paslanmaz çelik elemanlarla güçlendirme sağlanarak, yeniden örülen bölümlerle mevcut yapı arasında bütüncül bir statik denge kuruldu.

Külah kısmındaki ahşap elemanlar koruma işlemlerinden geçirilip yeniden kullanıma hazır hale getirildi.

Kurşun kaplamalar yenilenirken, bakır alem de onarılarak altın varakla kaplanıp yerine yerleştirildi.

Paratoner sistemi monte edilerek yapı güvenli hale getirildi. Tüm bu çalışmalar, Bilim Heyeti'nin gözetiminde, Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün kontrolünde ve alanında uzman ekiplerce yürütüldü.

Sonuç olarak, Ayasofya-i Kebir Camii'nin kuzeydoğu minaresi, özgünlüğünü koruyarak ve günümüzün deprem güvenliği standartlarına uygun olarak restore edildi.