Ayçiçeği Yağı İhracatında Dev Atılım: Türkiye Küresel Tedarik Zincirinin Güvenli Limanı Oldu

Türkiye, küresel gıda tedarik zincirinde üstlendiği kritik rolü, 2026 yılının ilk yarısında gerçekleştirdiği rekor ayçiçeği yağı ihracatıyla bir kez daha taçlandırdı. Dünya genelinde yaşanan jeopolitik gerilimler ve lojistik aksamalara rağmen, Türk gıda sektörü üretim ve dağıtım gücünü koruyarak küresel talebi karşılamada öncü bir rol üstlendi. Yılın ilk 6 ayında 400 bin ton sınırını aşan ayçiçeği yağı dış satımı, Türkiye'nin bu alandaki küresel gücünü pekiştirdi.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından açıklanan güncel verilere göre, 2026'nın ocak-haziran döneminde Türkiye'den tam 402 bin 895 ton ayçiçeği yağı ihraç edildi. Sektörün bu dönemde elde ettiği toplam gelir, geçen yılın aynı dönemine kıyasla değer bazında yüzde 20,1 oranında büyük bir artış göstererek 663 milyon 938 bin dolara ulaştı. İhracat miktarı ise geçen yıla göre yüzde 8 oranında yükseldi.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi İhracatın Lokomotifi Oldu

Türkiye'nin ayçiçeği yağı ihracatındaki bu dev başarısında, tarımsal üretim ve sanayi kapasitesiyle dikkat çeken Güneydoğu Anadolu Bölgesi aslan payına sahip oldu. Bölge genelinden gerçekleştirilen ayçiçeği yağı ihracatı, 2026'nın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 23,1 oranında kayda değer bir artış yakaladı. Bu artışla birlikte bölgeden yapılan dış satım tutarı 302 milyon 592 bin dolar olarak kayıtlara geçti.

Güneydoğu Anadolu'nun modern üretim tesisleri ve coğrafi yakınlık avantajı, özellikle Orta Doğu ve Afrika pazarlarına yapılan sevkiyatlarda hızlı aksiyon alınmasını sağladı. Bölgedeki üreticilerin kriz dönemlerinde gösterdiği esneklik, Türkiye'nin toplam ihracat rakamlarını yukarı taşıyan en önemli dinamiklerden biri haline geldi.

En Fazla İhracat Cibuti’ye: Afrika Pazarı Büyümeye Devam Ediyor

Türkiye'nin ayçiçeği yağı ihracatında en fazla dış satım yapılan ülkeler sıralamasında zirve, şaşırtıcı bir ivmeyle Doğu Afrika ülkesi Cibuti'nin oldu. Bu dönemde Cibuti'ye yapılan ayçiçeği yağı ihracatı yüzde 26,6 oranında artarak 219 milyon 732 bin dolar seviyesine ulaştı. Cibuti'yi, yüzde 35,6'lık güçlü bir artış ve 75 milyon 879 bin dolarlık ihracat hacmiyle Sudan takip etti. Üçüncü sırada ise yüzde 26 artış ve 55 milyon 801 bin dolarlık dış satımla Libya yer aldı.

Afrika kıtasındaki bu güçlü pazar payı, Türk gıda ürünlerinin bölgedeki güvenilirliğini ve kalitesini bir kez daha ortaya koydu. Temel gıda maddelerine erişimde hassas bir süreçten geçen Afrika ülkeleri için Türkiye, en önemli ve en istikrarlı tedarikçi konumunu sürdürüyor.

Küresel Krizlere Karşı Esnek Üretim ve Lojistik Gücü

Sektördeki gelişmeleri değerlendiren TİM Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri Sektör Kurulu Başkanı Nihat Uysallı, ayçiçeği yağı üretimi için hayati önem taşıyan Karadeniz Havzası'nda Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın yarattığı belirsizliklerin devam ettiğine dikkat çekti. Orta Doğu'daki bölgesel gerilimlerin de bazı tüketim gruplarında siparişlerin ertelenmesine ya da yavaşlamasına yol açtığını belirten Uysallı, şu ifadeleri kullandı:

"Gıdaya erişim ve stok güvenliği söz konusu olduğunda ayçiçeği yağı ve makarna gibi temel ihtiyaçlara yönelik küresel talebin hız kesmediğini görüyoruz. Yakın coğrafyamızdaki hassas dengelerin ortasında, gıda arz güvenliğini sağlama misyonumuzla bu talebe yanıt vermek için çalışıyoruz. Yılın ilk yarısında 400 bin tonu aşan ayçiçeği yağı ihracatımız, üstlendiğimiz kritik tedarikçi rolünün en somut göstergesi oldu. Orta Doğu ve Afrika başta olmak üzere geniş ve zorlu bir coğrafyada en büyük pazar paylarına sahip olmamız, Türk gıda sanayinin kriz anlarındaki lojistik ve üretim esnekliğini bir kez daha tescil etti."

Sektörün geleceğine ve yerel üretime dair değerlendirmelerde bulunan ayçiçeği yağı üreticisi ve Nizip Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Özyurt ise özellikle Gaziantep ve çevresinin ihracata sunduğu yüksek katma değere vurgu yaptı. Özyurt, ayçiçeği yağı sektörünün Türkiye genelinde çok yüksek bir büyüme potansiyeline sahip olduğunu ve önümüzdeki dönemlerde de bu başarının artarak devam edeceğini öngördüklerini belirtti.