Bakan Kacır: Antarktika'da Kalıcı Türk Bilim Üssü Kurmayı Hedefliyoruz

İstanbul Havalimanı'ndan 26 Ocak'ta yola çıkan ekip, Brezilya ve Şili üzerinden 60 saatlik bir yolculukla Antarktika'ya ulaştı ve aynı rotayı kullanarak Türkiye'ye geri döndü.

Bu yıl 10. kez düzenlenen ulusal bilim seferine çeşitli üniversite ve kurumlardan araştırmacılar katıldı. Zorlu hava koşullarına rağmen 15 farklı proje tamamlandı. Yer bilimlerinden buz araştırmalarına, yakın uzay araştırmalarından su ekosistemlerine kadar geniş bir yelpazede yapılan çalışmalar, uluslararası bilim camiası ile paylaşılacak.

Bilim ekibi, Horseshoe Adası'ndaki çalışmalarını tamamladıktan sonra Dismal Adası'ndaki sabit Küresel Konumlama Uydu Sistemi (GNSS) istasyonunda bakım ve veri toplama işlemlerini bitirdi.

Adelaide Adası'ndan fırtınalı, dalgalı ve kar yağışlı bir deniz yolculuğu ile hareket eden ekip, Grandidier Kanalı, Penola Boğazı ve Le Maire Kanalı'nı geçerek Deception Adası'na, ardından King George Adası'na ulaştı. Oradan Şili'ye geçen 17 kişilik ekip, sonrasında Brezilya üzerinden yurda döndü.

Yaklaşık 14,700 kilometrelik bir yolculuktan sonra İstanbul Havalimanı'na varan ekip, İstanbul Havalimanı Mülki İdare Amiri İlker Haktankaçmaz, yetkililer ve yakınları tarafından karşılandı. Antarktika'dan dönen ekip, sevdikleriyle hasret giderirken, bazı ailelerin beraberinde evcil hayvanlarını da getirdiği gözlendi.

15 AYRI ARAŞTIRMA PROJESİ YÜRÜTÜLDÜ

10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi çerçevesinde bu yıl 15 araştırma projesi gerçekleştirildi.

Türk bilim insanları, küresel iklimden yer bilimlerine, yakın uzay araştırmalarından biyolojik çeşitliliğe kadar pek çok konuda çözüm arayarak iklim değişikliği, buzul ve atmosfer dinamikleri, jeodinamik hareketlilik, deniz tabanı haritalama, oşinografik özellikler, yakın uzay ve kozmik radyasyon ölçümleri gibi fiziksel ve jeofizik süreçlere odaklandı.

Ayrıca göl ve deniz ekosistemleri, mikrobiyal ve fitoplankton biyoçeşitliliği, kirleticilerin dağılımı, paleoklimatoloji, ekstrem koşullarda tıbbi planlama ile biyoteknoloji ve yeni antiviral ilaç adaylarının geliştirilmesine yönelik araştırmalar yapıldı.

"HEDEFİMİZ ANTARKTİKA'DA KALICI TÜRK BİLİM ARAŞTIRMA ÜSSÜ KURMAK"

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformunda yaptığı açıklamada, 10. Ulusal Antarktika Bilim Seferinin başarıyla tamamlandığını belirtti. Türk bilim insanlarının zorlayıcı koşullar altında bir aydan fazla sürede 15 proje gerçekleştirdiğini bildirdi.

Kacır, "Cumhurbaşkanımızın himayelerinde, TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitümüzün koordinasyonunda yürüttüğümüz kutup araştırma seferlerimizle ülkemizin bilimsel kapasitesini artırmaya, insanlığın karşı karşıya olduğu küresel sorunlara çözüm önerileri sunmaya devam edeceğiz. Hedefimiz Antarktika'da kalıcı Türk Bilim Araştırma Üssü kurmak ve Antarktika Anlaşmalar Sistemi içerisinde 'Danışman Ülke' statüsü elde etmek." ifadelerini kullandı.

"ARAŞTIRMALARIN ÖRNEKLERİ VE İSTASYONLARDAN ALINAN VERİLER TÜRKİYE'YE GETİRİLDİ"

Havalimanında AA muhabirine açıklamalarda bulunan 10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, bu yıl 10'uncu seferin sona erdiğini belirtti. Bugüne kadar 200'ün üzerinde Türk araştırmacının kutuplara gittiğini ve önemli çalışmalar yaptığını söyledi.

Özsoy, bu yıl 17 araştırmacının 15 farklı proje yürüttüğünü ifade etti ve Antarktika'ya giderken ve oradan dönerken karşılaştıkları zorluklardan bahsetti.

Türk bilim insanlarının hangi konularda çalıştığına ilişkin bilgi veren Özsoy, orada yapılan araştırmaların örneklerinin ve kurulu istasyonlardan alınan verilerin Türkiye'ye getirildiğini, çıkacak sonuçları merakla beklediklerini dile getirdi.

Özsoy, "Şu ana kadar dünyaya kazandırılan Türk bilim insanlarının elinden çıkmış nice bilimsel makaleler var. Bu çalışmaların sonucunda da yeni bilimsel makaleler beklentimiz yüksek." dedi.

200'den fazla Türk bilim insanının hem Arktik'te hem de Antarktika'da bilimsel çalışmaları yerinde yapma imkanı bulduğunu belirten Özsoy, 300'ün üzerinde bilimsel makale yayınlandığını bildirdi.

Özsoy, kutupların gezegenin kara kutusu olarak adlandırıldığını, dünyanın hafızasının bu bölgelerde bulunduğunu, milyonlarca yılın bilgi ve verilerinin bu bölgelerdeki buzulların içinde saklı olduğunu anlattı.

Türk bilim insanlarının kutup bölgelerindeki çalışmaların uluslararası geçerlilikte ve nitelikte olduğunu belirterek, "Türk bilim insanlarımız kutup bölgelerinde yaptığı çalışmalarla uluslararası bilim literatürüne çok büyük katkılar sağlıyor." şeklinde konuştu.

"HER KATMAN BİZİ YÜZ BİNLERCE YIL ÖNCESİNE GÖTÜRÜYOR"

Prof. Dr. Burcu Özsoy, araştırmalar çerçevesinde artık "iklim değişikliği var mı yok mu?" tartışmasından öteye giderek "iklim değişikliği ile nasıl mücadele edileceği" aşamasına geçtiklerini belirtti ve dünyayı en iyi kutup bölgelerinden anlayabileceklerini anlattı.

Buzulların yaklaşık 500 bin yaşında olduğunu, her katmanın kendilerini yüz binlerce yıl öncesine götürdüğünü ifade eden Özsoy, kutup bölgelerinde sürekli çalışmalar yapmanın önemine değindi ve bu çalışmaların geçmişle bugünü karşılaştırarak geleceğe yönelik projeksiyonlar yapmalarına olanak sağladığını söyledi.

Özsoy, dünyanın farklı ülkelerinin Antarktika'da bilim üsleri kurduğuna değinerek, Türk bilim üssü için Horseshoe Adası'nı belirlediklerini ve o günden bu yana çok önemli araştırmalar yaptıklarını bildirdi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 2030'a kadar Antarktika'da Kutup Araştırmaları Üssü'nü kurmayı planladığını hatırlatan Özsoy, bu üssün sağlayacağı katkılardan bahsetti.

ANTARKTİKA'DA YAPTIĞIMIZ ÇALIŞMALAR DÜNYA BİLİMİNE KATKI SUNUYOR

10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Lideri Prof. Dr. Ersan Başar, sefer kapsamında bilimsel projelerini tamamladıklarını belirterek, "15 farklı konuda bilimsel proje yürütüldü. Yer bilimleri, deniz bilimleri, buzul bilimi ve atmosfer bilimleri alanlarında araştırmalar yapıldı. Bu örnekler Türkiye'de laboratuvarlarda incelenecek ve uluslararası makaleler olarak yayımlanacak. Özellikle Antarktika'da yaptığımız çalışmalar dünya bilimine katkı sunuyor." dedi.

Horseshoe Adası'nda 10 yıldır yaptıkları bilimsel projelerden önemli sonuçlar elde edildiğini vurgulayan Başar, "Özellikle Shoesmith Buzulu'nda bir yılda 10 metreye kadar buz kaybı tespit edildi. 2026'da büyük buz kütlelerinin hızla eriyerek denize döküldüğüne şahit olduk." diye konuştu.

Başar, Antarktika'da bu yıl hava koşullarının oldukça sert geçtiğini belirterek, "Rüzgar, fırtına ve kar yağışı çalışmaları zorlaştırdı ancak bilim insanlarımız özveriyle çalışmalarını tamamladı." ifadelerini kullandı.

JEODEZİK, OŞİNOGRAFİK VE UZAY GÖZLEM ÇALIŞMALARI YAPILDI

Milli Savunma Bakanlığına bağlı Harita Genel Müdürlüğü (HGM) ve Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı, sefer kapsamında Horseshoe Adası'nda deniz ve kara ölçümleri gerçekleştirdi. HGM, sabit GNSS istasyonunun bakım, onarım ve veri toplama işlemlerini yürütürken, deniz kuvvetleri ekipleri hidrografik ve oşinografik mesaha faaliyetleri icra etti.

Sefer kapsamında ayrıca Horseshoe Adası’nda kurulan çok düşük frekans (VLF) yakın uzay gözlem istasyonundan veriler alınarak Palmer istasyonuyla karşılaştırmalı analizler yapıldı. Kozmik müon akısı ölçümleriyle güneş aktivitelerinin radyasyon üzerindeki etkileri incelendi. Elde edilen verilerin uzay hava durumu tahminleri, haberleşme güvenliği ve iklim değişikliğinin izlenmesi açısından önem taşıdığı belirtildi.