Genç Bilimcilerden Katabatik Rüzgarlara Dayalı Enerji Projesi

Antarktika/İstanbul

2025 yılı TEKNOFEST TÜBİTAK 2204-C Lise Öğrencileri Kutup Araştırma Projeleri Yarışması'nda fiziki bilimler kategorisinde birinci olarak seçilen üç öğrenci, 'Türk Bilim Üssü'nde kullanılabilecek yenilikçi bir enerji kaynağı geliştirdi. Proje 'Katabatik Rüzgarlara Dayanıklı Enerji Kaynağı' ismiyle dikkat çekiyor.

Öğrenciler Efe Ağlamazlar, Selçuk Emre Çolak ve Ahmet Furkan Gönen, projelerini Antarktika'da test etme şansını elde etti. Beyaz Kıta'da uluslararası bilim insanlarıyla bir araya gelerek projelerini anlatma fırsatı bulan öğrenciler, deneyimlerini paylaşma imkanı da buldu.

Son dört yıldır TEKNOFEST TÜBİTAK 2204-C Yarışması'nda başarılı olan öğrenciler, Antarktika'ya giderek projelerini uygulama imkanı buluyor. Bu süreçte, 'Kutup Okyanuslarındaki Mikroplastik Kirliliğini Azaltma', 'Biogiyim: Doğadan İlham Alan Giyilebilir Teknoloji' gibi projeler de hayata geçirildi.

Lise Öğrencileri Antarktika'da

10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, liseli öğrencilerin Antarktika'da bulunmasının önemine vurgu yaparak, "TÜBİTAK'ın düzenlediği proje çağrısı çerçevesinde öğrenciler, bilimsel projelerini dört farklı kategoride yarışıyor. Canlı bilimleri, fiziki bilimler, yer bilimleri ve sosyal bilimler alanlarında projeler sunuluyor. Türkiye'nin dört bir yanından gelen öğrenciler, akademisyenler tarafından değerlendiriliyor ve finale kalan projeler derecelendiriliyor," dedi.

Özsoy, ilk yıl Antalya'dan, ikinci yıl Samsun'dan, üçüncü yıl İstanbul'dan öğrencilerin katıldığını belirtti. Bu yıl ise Aydın ve Ankara'dan üç öğrencinin Antarktika'da bulunduklarını ifade etti.

Yabancı üs ziyaretlerinde liseli öğrencilerin varlığının yabancı bilim insanlarını etkilediğini belirten Özsoy, "Lise çağındaki öğrencilerin Antarktika'ya gelmesi ve projelerini sunması oldukça kıymetli. Gelecek nesillerin bu tür deneyimlerle yetişmesi, bilim dünyası için büyük bir kazanım," diye konuştu.

Öğrencilerden Selçuk Emre Çolak, projelerinin ilk tohumlarını Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın düzenlediği bir programda attıklarını belirtti. Efe Ağlamazlar ise Antarktika'nın toprak yapısının farklılığına dikkat çekerek, "Toprak yapısı bizi şaşırttı çünkü burada bitki yetişmiyor. Gelir gelmez penguenleri görmek de oldukça ilginçti," dedi.

Ahmet Furkan Gönen, katabatik rüzgarların önemine vurgu yaparak, "Katabatik rüzgarlar, soğuk havanın sıcak bölgelere doğru akışıyla yüksek hızlara ulaşabiliyor. Geleneksel rüzgar türbinleri bu şartlarda yetersiz kalıyor," ifadelerini kullandı.

Gönen, jet türbin yapısını kullanarak elektrik üretecek bir sistem geliştirdiklerini belirterek, "Bu yapı, sağlamlık ve hız kontrolü açısından avantaj sağlıyor. Bu sayede yüksek hızdaki rüzgarlardan verimli enerji elde edebiliyoruz," dedi.

Projenin Antarktika'da test edildiğini ve gelecekte Türk Bilim Üssü'nde uygulanmasının planlandığını ifade etti. "Bu sadece bir başlangıç. Projemizin daha gelişmiş bir versiyonunu üssümüzde uygulamak istiyoruz," diye ekledi.

Gönen, projelerinin farklı enerji kaynaklarına göre avantajlarını anlatarak, "Güneş enerjisi sürekli gece ya da gündüz olan bölgelerde kullanılamıyor. Fosil yakıtlar ise çevreye zarar veriyor. Biz, temiz enerjinin daha verimli bir versiyonunu geliştirdik," dedi.