Türkiye'nin 10. Antarktika Bilim Seferi Tamamlandı!

26 Ocak'ta İstanbul Havalimanı'ndan hareket eden Türk bilim ekibi, Brezilya ve Şili üzerinden 60 saatlik zorlu bir yolculuğun ardından Antarktika'ya ulaştı. Aynı güzergahı izleyerek ülkeye dönen ekip, Türkiye'nin bu yıl düzenlediği 10. bilim seferini başarıyla tamamladı.

Bilim insanları, farklı üniversite ve kuruluşlardan gelen araştırmacılarla birlikte, çetin hava şartları altında 15 farklı projeyi sahada bitirdi. Yer bilimleri, buzul gözlemleri, yakın uzay araştırmaları ve sucul ekosistem çalışmaları gibi çeşitli alanlarda yürütülen projelerin verileri uluslararası bilim topluluğu ile paylaşılacak.

Horseshoe Adası'nda çalışmalarını tamamladıktan sonra, Dismal Adası'ndaki Türkiye'nin sınırları dışında kurulan ilk sabit Küresel Konumlama Uydu Sistemi (GNSS) istasyonunda bakım ve veri toplama işlemlerini gerçekleştiren ekip, Adelaide Adası'ndan başlayan fırtınalı bir deniz yolculuğuyla Grandidier Kanalı, Penola Boğazı ve Le Maire Kanalı'nı geçerek Deception ve King George Adası'na ulaştı. Şili üzerinden Brezilya'ya geçerek ülkelerine dönen 17 kişilik ekip, toplamda 14 bin 700 kilometre yol kat etti.

İstanbul Havalimanı'nda ailesi ve yetkililer tarafından karşılanan bilim insanları, seferin ardından sevdikleriyle hasret giderdi. Bazı ailelerin, karşılama sırasında evcil hayvanlarını da getirdikleri gözlemlendi.

15 Ayrı Araştırma Projesi Başarıyla Tamamlandı

Bu yılki seferde, Türk bilim insanları 15 araştırma projesi yürüttü. Küresel iklim değişikliği, buzul ve atmosfer hareketleri, jeodinamik süreçler, deniz tabanı haritalama, oşinografik özellikler, yakın uzay ve kozmik radyasyon ölçümleri gibi konulara odaklandılar. Ayrıca, göl ve deniz ekosistemleri, mikrobiyal ve fitoplankton biyoçeşitliliği, kirleticilerin yayılımı, paleoklimatoloji, ekstrem koşullarda tıbbi planlama ve yeni antiviral ilaç adaylarının geliştirilmesi üzerine araştırmalar gerçekleştirdiler.

"Hedefimiz Kalıcı Bir Türk Bilim Üssü Kurmak"

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, seferin başarıyla tamamlandığını belirtti. Türk bilim insanlarının bir ayı aşkın sürede 15 projeyi hayata geçirdiğini ifade eden Kacır, Türkiye'nin bilimsel kapasitesini artırmayı ve küresel sorunlara çözümler sunmayı hedeflediklerini vurguladı. Ayrıca, Antarktika'da kalıcı bir Türk Bilim Araştırma Üssü kurmayı ve Antarktika Anlaşmalar Sistemi'nde 'Danışman Ülke' statüsünü elde etmeyi amaçladıklarını söyledi.

"Araştırma Örnekleri ve İstasyon Verileri Türkiye'ye Getirildi"

10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bu yıl 10. seferin sona erdiğini bildirdi. Özsoy, bugüne kadar 200'ü aşkın Türk araştırmacının kutuplarda önemli bilimsel çalışmalar gerçekleştirdiğini belirtti. Bu yıl 17 araştırmacının 15 proje üzerinde çalıştığını ve karşılaştıkları zorlukları anlattı.

Türk bilim insanlarının çalışmalarının örnekleri ve GNSS istasyonlarından alınan verilerin Türkiye'ye getirilerek sonuçların merakla beklenildiğini ifade eden Özsoy, Türk bilim insanları tarafından yapılan çalışmaların bilimsel makalelere dönüştüğünü ve uluslararası literatüre katkı sağladığını belirtti.

Bugüne kadar 300'den fazla bilimsel makale yayımlandığını ifade eden Özsoy, kutupların gezegenin kara kutusu olarak nitelendirildiğini ve dünyanın hafızasının bu bölgelerde saklı olduğunu vurguladı. Türk bilim insanlarının bu çalışmaları uluslararası bilim literatürüne büyük katkılar sağlıyor.

"Her Katman Geçmişe Işık Tutuyor"

Prof. Dr. Burcu Özsoy, iklim değişikliği tartışmalarının ötesine geçtiklerini ve artık bu değişiklikle nasıl başa çıkılacağına odaklandıklarını söyledi. Buzulların yaklaşık 500 bin yaşında olduğunu ve her katmanın geçmişe dair bilgiler sunduğunu ifade eden Özsoy, kutup bölgelerinde yapılan çalışmaların geleceğe yönelik projeksiyonlar yapmalarına olanak tanıdığını belirtti.

Özsoy, farklı ülkelerin Antarktika'da bilim üsleri kurduğunu ve Türkiye'nin de Horseshoe Adası'nda bilim üssü kurmayı planladığını söyledi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın 2030 yılına kadar Antarktika'da bir bilim üssü kurmayı hedeflediğini ve bu üssün sağlayacağı katkılara değindi.

"Antarktika Çalışmalarımız Dünya Bilimine Katkı Sunuyor"

10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Lideri Prof. Dr. Ersan Başar, bilimsel projelerin tamamlandığını ve 15 farklı konuda araştırma yapıldığını belirtti. Bu araştırmaların Türkiye'de laboratuvarlarda inceleneceğini ve uluslararası makaleler olarak yayımlanacağını ifade eden Başar, bu çalışmaların dünya bilimine katkı sunduğunu vurguladı.

Başar, Horseshoe Adası'nda 10 yıldır yapılan bilimsel projelerin önemli sonuçlar verdiğini ve özellikle Shoesmith Buzulu'nda bir yılda 10 metreye kadar buz kaybı tespit ettiklerini söyledi. 2026 yılında büyük buz kütlelerinin hızla eriyerek denize döküldüğüne şahit olduklarını belirtti.

Antarktika'daki zorlu hava koşullarına rağmen bilim insanlarının özveriyle çalışmalarını tamamladığını ifade eden Başar, rüzgar, fırtına ve kar yağışının işleri zorlaştırdığını söyledi.

Jeodezik, Oşinografik ve Uzay Gözlem Çalışmaları Gerçekleştirildi

Milli Savunma Bakanlığına bağlı Harita Genel Müdürlüğü ve Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı, sefer kapsamında Horseshoe Adası'nda deniz ve kara ölçümleri yaptı. HGM, sabit GNSS istasyonunun bakım, onarım ve veri toplama işlemlerini yürütürken, deniz kuvvetleri ekipleri hidrografik ve oşinografik ölçümler gerçekleştirdi.

Sefer sırasında Horseshoe Adası’nda kurulan çok düşük frekans (VLF) yakın uzay gözlem istasyonundan veriler toplanarak Palmer istasyonuyla karşılaştırmalı analizler yapıldı. Kozmik müon akısı ölçümleriyle güneş aktivitelerinin radyasyon üzerindeki etkileri incelenirken, elde edilen verilerin uzay hava durumu tahminleri, haberleşme güvenliği ve iklim değişikliğinin izlenmesi açısından önem taşıdığı belirtildi.