Bakan Kacır’dan Yapay Zekâ Mesajı: "Türkiye’yi Lider Ülkeler Arasına Taşıyacağız"

Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisinin ev sahipliğinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının stratejik ortaklığıyla düzenlenen GITEX Ai Türkiye, İstanbul Fuar Merkezi'nde kapılarını açtı. Etkinliğin açılışında konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, inovasyonun küresel rekabeti, sanayi üretimini ve ekonomik dinamikleri kökten değiştirdiğini vurguladı. Bakan Kacır, ileri teknolojileri geliştirme ve ölçeklendirme kabiliyetinin artık ülkelerin ekonomik bağımsızlığı ve stratejik özerkliği için en belirleyici unsur haline geldiğini ifade etti.

Milli Teknoloji Hamlesi ve Savunma Sanayisindeki Liderlik

Küresel ölçekte hükümetlerin ve dev şirketlerin çığır açan teknolojilere benzeri görülmemiş kaynaklar ayırdığına dikkat çeken Bakan Kacır, Türkiye'nin son 20 yılda attığı kararlı adımlarla güçlü bir inovasyon ekosistemi inşa ettiğini belirtti. Bu ekosistemin temelinde 1700 AR-GE ve tasarım merkezi ile 115 teknoparkta faaliyet gösteren 13 binden fazla yenilikçi şirketin yer aldığını aktardı.

Geliştirilen yetkinliklerin en somut sonuçlarının savunma sanayisinde alındığını dile getiren Kacır, Türkiye'nin bugün askeri insansız hava araçları (İHA) alanında küresel bir lider konumuna yükseldiğini ifade etti. Türkiye'nin artık kendi eğitim uçaklarını, helikopterlerini, deniz platformlarını, kara sistemlerini ve uydularını milli imkanlarla tasarlayıp ürettiğini vurgulayan Bakan Kacır, tamamen elektrikli ilk milli otomobil olan Togg'un da bu vizyonun en net örneklerinden biri olduğunu söyledi. Bugüne kadar yaklaşık 120 bin Togg aracının yollara çıktığını belirterek, bu başarı hikayelerini yüksek teknoloji değer zincirinin her alanına yaymayı hedeflediklerini kaydetti.

Girişimcilik Ekosisteminde "Turcorn" Hedefleri ve Finansman Kaynakları

Teknoloji girişimlerini Türkiye'nin yeni nesil başarı hikayelerinin lokomotifi olarak gördüklerini belirten Bakan Kacır, Türk girişimcilerin doğru finansman ve yeteneklerle buluştuğunda küresel ölçekte büyük başarılara imza attığını söyledi. Gençleri geleceğin teknolojileriyle erken yaşta buluşturmak amacıyla DENEYAP Teknoloji Atölyeleri, "Sektör Kampüste" programı ve Milli Teknoloji Uzmanlık Programı gibi projeleri hayata geçirdiklerini ifade etti. Dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali olan TEKNOFEST'te tohumları atılan binlerce fikrin bugün başarılı birer girişime dönüştüğünü ekledi.

Girişimcilerin finansmana hızlı erişimini sağlamak amacıyla önemli mekanizmalar geliştirdiklerini belirten Kacır, 2007 yılından bu yana fon ve fonların fonu sistemleriyle ekosisteme 130 milyon dolarlık kamu kaynağı aktarıldığını, bu sayede 2,8 milyar dolarlık devasa bir fon hacminin harekete geçirildiğini açıkladı. Yakın zamanda girişim sermayesi fonlarına 300 milyon dolarlık yeni bir kaynak tahsis edildiğini ve bu adımın ekosisteme 750 milyon doların üzerinde ek finansman sağlayacağını müjdeledi.

Türkiye'nin 2019 yılında hiçbir unicornu bulunmazken, bugün küresel pazarda 8 Turcorn ile temsil edildiğini belirten Kacır, hedeflerinin ülkeden 100 bin teknoloji girişimi çıkarmak ve Turcorn'ların toplam değerlemesini 100 milyar dolara ulaştırmak olduğunu söyledi. İstanbul'u dünyanın en büyük 20 girişim merkezinden biri yapmayı hedeflediklerini söyleyen Bakan Kacır, bu doğrultuda hayata geçirilen "Turcorn 100" ve "Türkiye Tech Visa" programlarının önemine değindi. Ayrıca Atatürk Havalimanı terminalinin dönüştürülmesiyle kurulacak olan Terminal İstanbul projesinin, dünyanın en büyük girişimcilik merkezi olarak küresel aktörleri bir araya getireceğini belirtti.

Yapay Zekâ Altyapısına Dev Yatırım: HIT-30 Programı

Yapay zekanın küresel ekonomiyi şekillendiren en önemli güç haline geldiğini belirten Bakan Kacır, bu alandaki küresel harcamaların bu yıl 2,7 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğini söyledi. Yapay zekanın veri güvenliği, etik ve kültürel uyum gibi yeni zorlukları da beraberinde getirdiğini ifade eden Kacır, Türkiye'nin bu sürece hem büyük bir kararlılıkla hem de yüksek sorumluluk bilinciyle yaklaştığını vurguladı. TÜBİTAK bünyesinde kurulan Yapay Zeka Enstitüsü ve Rekabet Öncesi İşbirliği Programı ile Türkçe tabanlı yapay zekâ çözümlerine öncelik verdiklerini belirtti.

Yapay zekâ çalışmalarında işlem gücünün kritik bir rol oynadığına işaret eden Bakan Kacır, 80 binden fazla işlemci çekirdeği, 504 grafik işlemcisi ve 26 petabayt veri depolama kapasitesine sahip ulusal hesaplama kümesi TRUBA'yı devreye aldıklarını hatırlattı. Ayrıca Avrupa Yüksek Performanslı Hesaplama Ortaklık Girişimi (EuroHPC) üyeliği sayesinde Türk araştırmacıların ve girişimlerin dünyanın en güçlü süper bilgisayarlarından biri olan MareNostrum 5'in kapasitesinden ücretsiz yararlanabildiğini aktardı.

Türkiye'ye büyük ölçekli yüksek teknoloji yatırımlarını çekmek için tasarlanan 30 milyar dolarlık HIT-30 programı kapsamında yapay zekâ odaklı girişim sermayesi fonlarına 150 milyon dolarlık kamu finansmanı sağlandığını belirten Kacır, 1,6 milyar dolarlık bütçeye sahip HIT-Yapay Zeka Çağrısı ve HIT-Veri Merkezi Çağrısı ile bulut altyapısı, sağlık, finans ve kamu hizmetlerinde dijital dönüşümü hızlandıracaklarını ifade etti.

2030 Yapay Zekâ Yol Haritası ve Stratejik Hedefler

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan 2026-2030 Türkiye’nin Yapay Zeka Eylem Planı'nın detaylarına değinen Bakan Kacır; "Aware", "Benefit", "Construct" ve "Direct" olmak üzere dört temel sütun üzerine inşa edilen bu planın 16 öncelikli eylemi barındırdığını söyledi.

Eylem planının ilk iki yılında 5 milyon vatandaşa yapay zekâ okuryazarlığı kazandırmayı, 10 bin ileri düzey uzman ve 100 bin yapay zekâ profesyoneli yetiştirmeyi hedeflediklerini belirten Kacır, kamu yatırım programlarının en az yüzde 2'sinin yapay zekâ projelerine ayrılacağını duyurdu. Ayrıca stratejik öneme sahip en az 2 bin kamu veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi aracılığıyla erişime açılacağını kaydetti.

Bakan Kacır, 2030 yılına kadar Türkiye'nin veri merkezi kapasitesini 1 gigavata ulaştırmayı ve yapay zekâ, bulut teknolojileri ile dijital altyapı alanlarında en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımını harekete geçirmeyi hedeflediklerini vurgulayarak sözlerini tamamladı.