BES’te 18 Milyon Katılımcıyı İlgilendiren Kritik Gelişme: Fonlarda Son Durum Netleşti

Sermaye piyasalarında hareketli günler yaşanırken, Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) bünyesindeki fonların güvenliği ve likidite durumuna ilişkin en yetkili ağızdan açıklama geldi. Türkiye Sigorta Birliği (TSB) Başkanı Ahmet Yaşar, son dönemde yaşanan fon tasfiyelerinin ardından emeklilik fonlarında herhangi bir likidite sıkışıklığı yaşanmadığını belirterek, "Şu ana kadar aldığımız bilgiler, gelişmeler nedeniyle Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) katılımcılarında olağan dışı bir davranış veya sistemden ayrılma talebi oluşmadığını gösteriyor." diyerek katılımcıların yüreğine su serpti.

Geçtiğimiz günlerde Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), önemli bir karara imza atarak Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls Portföy Yönetimi AŞ'nin kurucusu olduğu ve Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'nda (TEFAS) işlem gören 131 yatırım fonunu işleme kapatarak tasfiye sürecini başlatmıştı. Bu kararın ardından, birikimlerini BES'te değerlendiren 18 milyonu aşkın vatandaşın gözü, kendi fonlarının bu süreçten etkilenip etkilenmeyeceğine çevrildi.

SPK'nın Tasfiye Kararı ve Emeklilik Fonlarının Güçlü Yapısı

Yatırım fonları ile emeklilik yatırım fonlarının tamamen farklı yasal ve teknik altyapılara sahip olduğuna dikkat çeken TSB Başkanı Ahmet Yaşar, BES'in çok daha sıkı koruma kalkanlarıyla çevrili olduğunu vurguladı. Emeklilik fonlarının teknik, hukuki ve denetim mekanizmaları açısından son derece dayanıklı olduğunu belirten Yaşar, yaşanan son gelişmelerin sistemin sağlamlığını bir kez daha kanıtladığını ifade etti.

BES katılımcılarının birikimlerinin profesyonel portföy yönetim şirketleri tarafından yönetildiğini hatırlatan Yaşar, şu önemli bilgileri paylaştı: "Burada önemli bir başka gösterge de yaklaşık 400 emeklilik fonunun 353'ünün bankaların sahibi olduğu portföy yönetim şirketleri tarafından yönetiliyor olması. Dolayısıyla bugün itibarıyla BES katılımcılarımız açısından aceleci karar almaya yol açacak bir tablo görmüyoruz."

"Aceleci Kararlara Gerek Yok, Fon Büyüklüğü Kısa Sürede Toparlandı"

Borsa İstanbul'da zaman zaman yaşanan kısa vadeli dalgalanmaların emeklilik yatırım fonları üzerindeki etkisinin son derece sınırlı ve geçici olduğunu belirten Ahmet Yaşar, bunun temel nedeninin BES fonlarının portföy çeşitliliği olduğunu ifade etti. BES'in günlük ya da haftalık hareketlerle değil, uzun vadeli bir perspektifle değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizen Yaşar, fon büyüklüklerinin kısa sürede yeniden yukarı yönlü ivme kazandığını kaydetti. Ayrıca SPK tarafından tasfiye edilen fonların ağırlıklı olarak "serbest fon" türünde olduğunu, BES bünyesinde ise bu risk limitlerine sahip fonların yer almadığını ekledi.

Takasbank'ın 21 Eylül tarihi itibarıyla paylaştığı veriler de BES fonlarının ne kadar dengeli bir dağılıma sahip olduğunu gözler önüne seriyor. Toplam fon portföyünün yüzde 94'ünü oluşturan ana varlık gruplarında; kıymetli madenler yüzde 38, hisse senetleri yüzde 16, kamu borçlanma araçları yüzde 14, fon katılma payları ile repo/ters repo işlemleri yüzde 6 ve diğer alternatif yatırım araçları yüzde 20 pay alıyor. Yaşar, bu dengeli yapının borsadaki sert hareketlerin fonun bütününe zarar vermesini engellediğini belirtti.

Çok Katmanlı Denetim Mekanizması ve Fon Gözetim Platformu

BES'i diğer klasik yatırım araçlarından ayıran en büyük güvencenin çok katmanlı denetim yapısı olduğunu belirten TSB Başkanı, sistemin SPK ve Takasbank'ın yanı sıra Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) ile Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) tarafından da anlık olarak takip edildiğini söyledi.

Sektörün uzun uğraşları sonucunda hayata geçirilen Fon Gözetim Platformu'nun önemine değinen Yaşar, entegre veri paylaşımı sayesinde olası hata ve suistimallerin çok erkenden tespit edilebildiğini aktardı. Yaşar, BES'in gücünün üç temel sütuna dayandığını belirterek bunları; uzun vadeli tasarruf disiplini, zengin fon çeşitliliği ve devlet katkısı olarak sıraladı. BES'teki yüzde 20 devlet katkısının sisteme büyük bir avantaj kazandırdığını ifade eden Yaşar, katılımcıların tasarruflarını güvenle büyütebilecekleri bu yapıyı daha da geliştireceklerini vurguladı.

Öte yandan, Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) tarafından açıklanan en güncel verilere göre, 21 Eylül itibarıyla BES ve Otomatik Katılım Sistemi'ndeki (OKS) toplam fon büyüklüğü 2 trilyon 621 milyar 854,9 milyon Türk lirası seviyesine ulaşırken, sistemdeki toplam katılımcı sayısı ise 18 milyon 278 bin 778 kişi olarak kayıtlara geçti.