BM, Fransa'ya Yeni Kaledonya'da Halkın Kararına Saygı Duyması İçin Uyarıda Bulundu

Birleşmiş Milletler Irk Ayrımcılığının Kaldırılması Komitesi, Fransa'ya Yeni Kaledonya'da yapılacak siyasi ve anayasal reformların yerli halkın onayıyla gerçekleştirilmesi gerektiğine dair bir uyarıda bulundu.

Komite, Ada'da uygulanacak her türlü idari, hukuki ve anayasal düzenlemenin, yerel yönetim organları ve temsilcileri ile "etkin, şeffaf ve iyi niyetli" bir diyalog çerçevesinde yapılması gerektiğini belirtti.

Açıklamada, 1998'deki Noumea Anlaşması'nın çerçevesiyle uyumsuz olan son siyasi girişimlerin, yerli Kanak halkının kendi geleceğini belirleme hakkını zayıflatabileceği ve siyasi katılım haklarını olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.

Fransa'nın Bougival kentinde 2025 yılında imzalanan Ada'nın statüsüne dair anlaşmanın "Fransız yetkililer tarafından gizli bir şekilde yapıldığı" ve anayasal reform sürecine çok taraflı müzakerelerin dahil edilmediği yönündeki haberlerin Komiteyi derinden endişelendirdiği ifade edildi.

Fransız hükümetine, Kanak halkının siyasi katılım haklarını güçlendirecek acil ve etkin önlemleri uygulamaya koyması çağrısında bulunan Komite, Ada'da Fransız polisinin orantısız ve aşırı güç kullanımına dair endişelerini de dile getirdi.

Bağımsızlık yanlısı gruplar, 2024 yılında, Fransız hükümetinin yerli halkla imzalanan anlaşmalara aykırı olarak bir anayasal reformu yürürlüğe koyma girişimine karşı harekete geçmişti.

Fransız hükümeti, 13 Mayıs 2024'te başlayan bağımsızlık yanlısı protestoları güç kullanarak bastırmış ve bu süreçte düzenlenen operasyonlarda 10'dan fazla kişi hayatını kaybetmişti.

Protestoların ardından Paris yönetimi, bağımsızlık yanlılarıyla müzakere masasına oturmuş ve Bougival Anlaşması süreci başlamıştı.

12 Temmuz 2025 tarihinde Fransa'nın Bougival kentinde, Paris hükümeti ile Yeni Kaledonya temsilcileri arasında "Fransa içinde özel statülü bir Yeni Kaledonya devleti kurulmasını" içeren bir anlaşma imzalanmıştı.

Ancak, Yeni Kaledonya'daki bağımsızlık yanlıları, Bougival Anlaşması'nın yerli halkın taleplerini yansıtmadığı gerekçesiyle bu anlaşmaya karşı çıkmıştı.