BM Raportörlerinden ABD'ye Sert Tepki: UCM Yetkililerine Yönelik Yaptırımlar Derhal Kaldırılmalı

Birleşmiş Milletler (BM) özel raportörleri, Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) yetkililerine yönelik uygulamaya koyduğu yaptırım kararlarını yayımladıkları ortak bir açıklamayla sert bir dille kınadı. ABD'nin son olarak 18 Ağustos'ta UCM Başkanı Tomoko Akane ve üst düzey yetkili Abdoulaye Seye'yi hedef alan yaptırım kararının ardından gelen tepkide, Washington yönetiminin bugüne kadar toplamda 11 aktif veya eski UCM görevlisini yaptırım kıskacına aldığı vurgulandı.

Uluslararası Topluma "UCM'yi Koruyun" Çağrısı

BM raportörleri tarafından yapılan yazılı açıklamada, UCM üyesi ülkelere, mahkemenin bağımsızlığına yönelik bu hukuk dışı müdahalelere karşı acil ve kararlı adımlar atma çağrısı yapıldı. Açıklamada, "Devletler, bu tek taraflı önlemlerin Uluslararası Ceza Mahkemesi bünyesindeki hakimler, savcılar ve personel üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirmek adına derhal harekete geçmelidir" ifadelerine yer verildi. Mahkemenin ve çalışanlarının karşı karşıya kaldığı baskının büyüklüğüne dikkat çekilen metinde, "UCM ve personeli bu güçlü fırtınayı tek başına göğüsleyemez. Kurumun insanlık adına yürüttüğü hayati çalışmalar, eşi benzeri görülmemiş bir saldırı altındadır" uyarısı yapıldı.

Yaptırımların Arka Planında Gazze Kararı Var

ABD'nin UCM'ye yönelik yaptırım sarmalı, mahkemenin Gazze'de işlenen savaş suçlarına ilişkin attığı tarihi adımlarla doğrudan ilişkili bir seyir izliyor. UCM, 21 Kasım 2024 tarihinde Gazze'deki insan hakları ihlalleri ve savaş suçları suçlamasıyla İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile dönemin Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmıştı. Bu karara sert tepki gösteren Washington, Haziran 2025'te UCM Başsavcısı Kerim Han'ı yaptırım listesine ekledi. Ardından Ağustos 2025'te, "İsrail'e karşı taraflı tutum sergiledikleri" iddiasıyla mahkemenin 4 üyesini daha hedef alan ABD, son olarak 18 Ağustos'ta Japon yargıç ve UCM Başkanı Tomoko Akane ile kıdemli yetkili Abdoulaye Seye'yi de yaptırım listesine dahil etti.

BM Raportörü Francesca Albanese de Hedefte

BM raportörlerinin açıklamasında, ABD'nin yalnızca UCM personeline değil, aynı zamanda BM Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese'ye yönelik uyguladığı yaptırımlar da sert bir dille protesto edildi. Konuya ilişkin endişelerin doğrudan ABD'li yetkililere iletildiği ve diplomatik temasların sürdüğü aktarıldı. Diğer yandan, ABD Başkanı Donald Trump'ın da UCM'yi sık sık hedef alarak müttefik ülkelere "Uluslararası Ceza Mahkemesi'nden çekilin" yönünde baskı yaptığı hatırlatıldı. BM İnsan Hakları Konseyi'nin bağımsız bilgi toplama ve izleme mekanizmaları olarak görev yapan özel raportörler, tamamen gönüllülük esasına göre çalışıyor ve BM hiyerarşisinin dışında, tarafsız uzmanlar olarak küresel hak ihlallerini raporlaştırıyor.