BM'den Güney Sudan Uyarısı: Artan Şiddet Siyasi Geçiş Sürecini ve Sivilleri Tehdit Ediyor

Birleşmiş Milletler (BM) Güney Sudan İnsan Hakları Komisyonu, ülkede tırmanan şiddet sarmalının sivil halkın güvenliğini ve demokratik geçiş sürecini tehlikeye attığını duyurdu. Komisyon heyetinin Güney Sudan'a gerçekleştirdiği kritik 4 günlük ziyaretin ardından yapılan resmi açıklamada, siyasi istikrarsızlığın ve insani krizin ulaştığı kaygı verici boyutlar gözler önüne serildi. Ziyaret kapsamında hükümet yetkilileri, siyasi ve askeri aktörler, sivil toplum örgütleri, şiddet mağdurları ve uluslararası yardım kuruluşlarıyla üst düzey görüşmeler gerçekleştirildi.

Jonglei'de İnsani Dram: Şiddet ve Hak İhlalleri Artıyor

Komisyon Başkanı Yasmin Sooka liderliğindeki heyet, çatışmaların en yoğun yaşandığı bölgelerden biri olan Jonglei eyaletinin Bor kentinde mağdurlarla doğrudan bir araya geldi. Görüşmelerde kadınlar ve kız çocukları başta olmak üzere sivillerin; cinsel şiddet, yargısız infazlar, zorunlu göç ve ailelerin parçalanması gibi ağır insan hakları ihlallerine maruz kaldığı açıklandı. Sivillerin katledilmesi, sivil altyapıların hedef alınması ve insani yardım koridorlarının engellenmesi gibi sistematik sorunlar, bölgedeki trajediyi derinleştiriyor. Ayrıca, Jonglei'de BM Güney Sudan Misyonu (UNMISS) devriyesine yönelik düzenlenen ve 2 barış gücü askerinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan saldırının derhal ve bağımsız bir şekilde soruşturulması talep edildi.

Seçimler Öncesi Siyasi Alan Daralıyor

Ülkede aralık ayında yapılması planlanan kritik seçimler öncesinde siyasi ve sivil alanın giderek daraldığına dikkat çekildi. Komisyon, güvenilir, adil ve barışçıl bir seçim atmosferinin tesisi için gerekli temel koşulların henüz oluşturulamadığını vurguladı. Ağustos 2026 tarihinde yapılan kritik uyarıyı yineleyen BM heyeti, gerekli güvenlik güvenceleri ve kapsayıcı bir ulusal diyalog mekanizması kurulmadan gidilecek bir seçimin, ülkede yeni çatışmaları tetikleyebileceği ve çok daha ağır suçların işlenmesine yol açabileceği konusunda uluslararası toplumu uyardı. Bu bağlamda, 2018 yılında imzalanan Yeniden Canlandırılmış Barış Anlaşması'nın uygulanma sürecinin tamamen durma noktasına gelmiş olması, siyasi geçişe dair endişeleri daha da artırıyor.

Cezasızlık Kültürü ve Finansman Yetersizliği Krizi Büyütüyor

Güney Sudan'daki insani yardımlara yönelik küresel finansman desteğinin hızla azalması, sahada faaliyet gösteren yardım kuruluşlarını operasyonlarını küçültmeye zorluyor. Komisyon, sivillerin hayatta kalması için hayati önem taşıyan insani yardım faaliyetlerine ve UNMISS'in koruma misyonuna verilen desteğin kesintisiz sürmesi gerektiğini belirtti. Diğer yandan, ülkede kronikleşen yolsuzluk ve ağır insan hakları ihlallerine karşı uygulanan cezasızlık politikasının acilen sonlandırılması çağrısı yapıldı. Adalet mekanizmalarının güçlendirilmesi, hesap verebilirliğin tesis edilmesi ve kamu kaynaklarının şeffaf yönetimi, kalıcı barışın anahtarı olarak gösterildi. Ziyaret süresince elde edilen tüm bulgular, komisyonun devam eden incelemelerine dahil edilerek Şubat 2027'de BM İnsan Hakları Konseyine sunulacak kapsamlı raporda yer alacak.