Bolu'da Öğrenciler Uçak Kanatlarından Elektrik Üretiyor

Bolu

Bolu Bilim ve Sanat Merkezi'nde (BİLSEM) uçak elektroniği eğitmeni Hasan Doğan'ın rehberliğinde lise öğrencileri, radyo kontrollü model uçaklar üzerinde yenilikçi bir enerji üretim ve depolama sistemi geliştirdi. Öğrenciler, atölyelerinde ürettikleri uçak kanatlarına piezoelektrik sensörler yerleştirerek elektrik üretmeyi başardı.

Bu elektrik, uçağın az enerji tüketen bileşenlerini beslemek için kapasitörlerde depolanıyor. Böylece, uçakların pil ve kablo yükünü azaltarak, ana elektrik sistemine olan bağımlılığı düşürüyorlar.

Hasan Doğan, Anadolu Ajansı'na yaptığı açıklamada, geçen yıl derslerde geliştirilen radyo kontrollü model uçak sistemlerinin kanat titreşimlerinden elektrik üretecek şekilde modifiye edildiğini ifade etti.

Doğan, geliştirilen bu projeyle TÜBİTAK'ın Ankara'daki bölge yarışmasında fizik dalında birincilik elde ettiklerini belirterek, "Uygun piezoelektrik sensörler doğru bir şekilde kanatlara yerleştirildiğinde, küçük enerji ihtiyacı olan sensörlerin enerjisini tamamen karşılayabiliyor. Bu da uçaklarda kablo karmaşasını ve pil ihtiyacını büyük ölçüde ortadan kaldırıyor." dedi.

Projeyle savunma sanayine katkı sağlamayı hedeflediklerini belirten Doğan, "Bu sistem, İHA ve SİHA'lar için kullanılabilir. Eğer bu alanda bir katkı sağlayabilirsek, bu bizim için büyük bir gurur kaynağı olur. Kullandığımız piezolar oldukça küçük boyutlarda. Daha geniş bir uygulama alanında uygun komponentlerle birleştiğinde, İHA'ların ve SİHA'ların kendi enerji ihtiyacını karşılamasına imkân tanıyabilir." şeklinde konuştu.

"Titreşimleri Enerjiye Dönüştürüyoruz"

Bolu Fen Lisesi 10. sınıf öğrencisi Ömer Kanmaz, BİLSEM'de uçak elektroniği eğitimi aldıklarını ve piezoelektronik malzemelerle proje geliştirme fikrinin Japonya'da sokaklarda kullanılan benzer sistemleri görmeleriyle ortaya çıktığını anlattı.

Kanmaz, model uçak kanatlarına sensörler entegre ettiklerini ve "Uçuş sırasında doğal olarak meydana gelen titreşim ve aerodinamik zorlanmaları elektrik enerjisine çeviriyoruz." dedi.

Elde edilen enerjinin, havacılıkta güvenlik için kritik sistemlerde kullanılabileceğini belirten Kanmaz, "Bu enerji, buzlanma tespiti, yapısal sağlık izleme ve çatlak algılama gibi düşük güç gerektiren sensörleri beslemek için kullanılabilir. Gelecekte yerli İHA-SİHA platformlarımızda bu uygulandığında hem bakım maliyetlerini azaltacak hem de uçuş güvenliğini artıracaktır. Bu, savunma sanayinde enerji açığını kapatmak için büyük bir fırsat sunuyor." değerlendirmesini yaptı.

Bolu Fen Lisesi 10. sınıf öğrencisi Yusuf Tuna Ayar ise projede piezoelektrik diskler kullandıklarını ve "Bu piezoelektrik diskler, titreşimleri kristal yapıları sayesinde elektrik enerjisine dönüştürüyor. Uçakta meydana gelen titreşim ve salınım hareketleri bu diskler aracılığıyla elektrik enerjisine çevriliyor. Elde edilen akımı kısa süreliğine kapasitörlerde depolayarak ihtiyaç duyan sensörlere aktarıyoruz." şeklinde konuştu.

Sistemin Japonya'da yayaların adımlarından elektrik üretimi amacıyla kullanıldığını belirten Ayar, bu teknolojiyi havacılığa uyarladıklarını ifade etti.

Mustafa Çizmecioğlu Anadolu Lisesi 10. sınıf öğrencisi Ali Efe Samur da projede kanatlara yerleştirilen piezoelektrik sensörler sayesinde düşük voltajda elektrik akımı elde ettiklerini söyledi.

Samur, "Buzlanma tespiti, yapısal sağlık izleme ve çatlak algılama sensörlerini 2,2 ila 3,3 volt arasında enerjiyle çalıştırabiliyoruz. Testler sonucunda elde ettiğimiz gerilim bu sistemleri çalıştırmaya yetiyor." dedi.