Brent Petrol Fiyatları 98 Dolar Sınırında: ABD-İran Gerilimi ve OPEC+ Kararları Piyasayı Sallıyor

Küresel petrol piyasalarında hareketlilik devam ederken, Brent petrolün varil fiyatı jeopolitik riskler ve arz kısıtlamalarının etkisiyle yükseliş trendini sürdürüyor. Cuma gününü 96,57 dolara kadar yükseldikten sonra 96,28 dolar seviyesinde tamamlayan Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, yeni haftanın ilk işlemlerinde yüzde 1,6 değer kazanarak saat 09.00 itibarıyla 97,82 dolara ulaştı. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli varil fiyatı da 92,80 dolar seviyesinde karşılık buldu. Fiyatlardaki bu yukarı yönlü ivmede, Orta Doğu'da tırmanan askeri gerilim başı çekiyor.

ABD-İran Gerilimi Petrol Piyasalarını Tetikliyor

Petrol fiyatlarının yükseliş trendine girmesinde, ABD ile İran arasında Orta Doğu genelinde artış gösteren askeri sürtüşmeler ve sıcak çatışma endişeleri kritik rol oynuyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan resmi açıklamada, Irak'ın Erbil kentinde konuşlu ABD ordusuna ait PSS-T tipi sabit gözetleme balonunun Şahid-136 kamikaze insansız hava aracı (İHA) ile vurularak imha edildiği duyuruldu. Washington yönetimi ise söz konusu iddialara ilişkin henüz resmi bir açıklamada bulunmadı.

Bununla da kalmayan Tahran yönetimi, ABD'nin İran gemilerine yönelik uyguladığı deniz ablukasında görev alan bir uçak gemisi ile bir muhribi balistik füzelerle hedef aldığını ilan etti. İran Devrim Muhafızları Ordusu, gerçekleştirilen füze saldırılarının ardından Amerikan savaş gemilerinin hasar görerek bölgeden çekilmek zorunda kaldığını öne sürdü. Yapılan açıklamada, İran'ın "her zamankinden daha güçlü" bir konumda olduğu vurgulanarak, ABD'nin bölgedeki adımlarına kararlılıkla yanıt verileceği ifade edildi. The New York Times (NYT) gazetesinin ABD istihbarat raporlarına dayandırdığı haberinde de İran'ın bölgedeki askeri kapasitesine olan güveninin arttığı ve ABD üzerindeki baskıyı artırmak amacıyla bu çatışma sürecini aylarca sürdürmeye niyetli olduğu iddia edildi. ABD istihbaratının son haftalardaki değerlendirmelerine göre, İran yönetiminin çatışmaları önemli ölçüde tırmandırmayı değerlendirebileceğine ilişkin işaretler bulunurken, çatışmaları tamamen sonlandıracak bir uzlaşmaya varılmasının da zor olduğu öngörülüyor.

OPEC+ Grubundan Üretimi Sabit Tutma Kararı

Küresel petrol arzına yönelik endişeleri artıran bir diğer önemli gelişme ise OPEC+ grubundan geldi. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve müttefiki olan üretici ülkelerin oluşturduğu OPEC+ grubunun üyesi 7 ülke, ekim ayında ilave bir üretim artışına gitmeme kararı aldı. Yapılan son toplantıda, eylül ayı için belirlenen üretim kotalarının ekim ayında da aynen korunması konusunda mutabakata varıldı.

Alınan karar doğrultusunda, ekim ayında Suudi Arabistan'ın günlük ham petrol üretim hedefi 10 milyon 478 bin varil, Rusya'nın 9 milyon 949 bin varil, Irak'ın 4 milyon 431 bin varil, Kuveyt'in 2 milyon 676 bin varil, Kazakistan'ın 1 milyon 628 bin varil, Cezayir'in 1 milyon 7 bin varil ve Umman'ın ise 841 bin varil olacak. Böylece bu 7 ülkenin ekim ayı için toplam günlük üretim hedefi yaklaşık 31 milyon varil seviyesinde sınırlandırılmış oldu. Söz konusu ülkeler eylül ayı için günlük üretimlerini 188 bin varil artırma kararı almıştı. Ekim ayında ek bir artışın yapılmayacak olması, piyasalardaki arzın daralacağı beklentisini güçlendirerek fiyatları yukarı yönlü destekliyor. OPEC+ grubunun piyasa koşullarını değerlendireceği bir sonraki teknik toplantısı ise 4 Ekim tarihinde gerçekleştirilecek.

Hürmüz Boğazı'nda Yeni Koridor Girişimi

Jeopolitik risklerin gölgesindeki piyasalarda, Hürmüz Boğazı'nda yeni bir deniz koridoru oluşturulmasına yönelik çalışmalar ise fiyatlardaki aşırı yükselişi sınırlayan bir faktör olarak öne çıkıyor. İran ile Umman'ın, Hürmüz Boğazı'nda yeni bir deniz koridoru kurulmasını öngören bir anlaşmayı önümüzdeki günlerde imzalayacağı bildirildi. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, giriş ve çıkış kontrolünün tamamen İran'ın denetiminde olacağı bu yeni koridorun, ABD'nin deniz ablukası uyguladığı bölgeden başlayarak Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'ni kapsayacağını aktardı.

Rızai, ilan edilecek bu yeni deniz sınırlarına izinsiz giriş yapacak her türlü geminin İran tarafından kara listeye alınacağı uyarısında bulunurken, ABD'nin herhangi bir saldırı veya sabotaj girişiminde bulunmaması durumunda boğazın açık tutulacağını taahhüt ettiklerini belirtti. Uzmanlar, teknik açıdan Brent petrolde 98,78 dolar seviyesinin direnç noktası, 96,07 dolar seviyesinin ise önemli bir destek bölgesi olarak takip edilebileceğini ifade ediyor.