Brent nebitiniň bahasy 98 dollar çäginde: ABŞ-Eýran dartgynlygy we OPEK + kararlary bazary sarsdyrýar

Dünýä nebit bazarlarynda işjeňlik dowam edýärkä, Brent nebitiniň barrel bahasy geosyýasy töwekgelçilikleriň we üpjünçilik çäklendirmeleriniň täsiri sebäpli ýokarlanmak tendensiýasyny dowam etdirýär. Noýabr aýynyň möhleti barrel bahasy, anna güni 96,57 dollara çenli ýokarlanandan soň 96,28 dollar bilen tamamlanan, täze hepdäniň ilkinji geleşiklerinde 1,6 göterim ýokarlandy we 09: 00-a çenli 97,82 dollara ýetdi. Şol bir wagtyň özünde, Günbatar Tehas Aralyk (WTI) çig nebitiniň oktýabr aýynda getirilmegi üçin barrel bahasy 92.80 dollara ýetdi. Bahalaryň ýokarlanmagy, Eastakyn Gündogarda güýçlenýän harby dartgynlylyk bilen şertlendirilýär.

ABŞ-Eýran dartgynlygy nebit bazarlary

Eastakyn Gündogarda ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky harby dawa-jenjelleriň we gyzgyn çaknyşyklaryň ýokarlanmagy nebitiň bahasynyň ýokarlanmagynda möhüm rol oýnaýar. Eýranyň Ynkylap Gorag Korpusy tarapyndan berlen resmi beýanatda Yragyň Erbil şäherinde ýerleşýän ABŞ goşunynyň PSS-T görnüşli gözegçilik şarynyň Şahid-136 kamikaze pilotsyz howa ulagy (UAV) tarapyndan atylyp öldürilendigi habar berildi. Waşington administrasiýasy bu aýyplamalar barada entek resmi beýanat bermedi.

Diňe bu däl, Tähran administrasiýasy ballistik raketalary bilen Eýranyň gämilerine garşy ABŞ-nyň deňiz gabawyna gatnaşýan uçar göterijisini we ýok edijini nyşana alandygyny mälim etdi. Eýranyň Ynkylap Gwardiýasy Korpusy, Amerikan harby gämilerine zeper ýetendigini we raketa hüjümlerinden soň sebitden çekilmelidigini öňe sürdi. Beýanatda Eýranyň "öňküsinden has güýçli" ýagdaýdadygy we ABŞ-nyň sebitdäki ädimlerine tutanýerlilik bilen jogap beriljekdigi aýdyldy. ABŞ-nyň aňtaw gullugyna esaslanýan “Nýu-Yorkork Taýms” (NYT) gazetiniň habarynda Eýranyň sebitdäki harby kuwwatyna bolan ynamynyň artandygy we ABŞ-a edilýän basyşy ýokarlandyrmak üçin bu konflikt prosesini birnäçe aý dowam etdirmek isleýändigi öňe sürüldi. Soňky hepdelerde ABŞ-nyň aňtaw gullugynyň beren maglumatlaryna görä, Eýranyň administrasiýasynyň konfliktleri hasam güýçlendirip biljekdigini görkezýän alamatlar bar bolsa, konfliktleri doly bes etjek ylalaşyga gelmek kyn bolar.

OPEK + Toparyň önümçiligini yzygiderli saklamak karary

Global nebit üpjünçiligi baradaky aladalary artdyrýan ýene bir möhüm ösüş, OPEK + toparyndan geldi. Nebit eksport edýän ýurtlar guramasy (OPEK) we onuň ýaranlary öndüriji ýurtlar tarapyndan döredilen OPEK + toparyna girýän 7 ýurt oktýabr aýynda goşmaça önüm öndürmezlik kararyna geldi. Iň soňky ýygnakda oktýabr aýynda sentýabr aýynda bellenen önümçilik kwotalaryny saklamak barada ylalaşyk gazanyldy.

Alnan karara laýyklykda, Saud Arabystanynyň oktýabr aýynda gündelik çig nebit öndürmek maksady 10 million 478 müň barrele, Russiýanyň 9 million 949 müň barreli, Yragyň 4 million 431 müň barreli, Kuweýtiň 2 million 676 müň barreli, Gazagystanyň 1 million 628 müň barreli, Al Algeririň 1 million 7 müň barreli. Çelekler bolar. Şeýlelik bilen, oktýabr aýynda bu 7 ýurduň gündelik önümçilik maksady takmynan 31 million barrele çenli çäklendirildi. Bu ýurtlar sentýabr aýynda gündelik önümçiligini 188 müň barrele çenli artdyrmak kararyna geldiler. Oktýabr aýynda goşmaça ýokarlanmanyň bolmazlygy, bahalaryň ýokarlanmagyna goldaw berip, bazarlardaky üpjünçiligiň azalmagyna garaşýar. Bazaryň ýagdaýyna baha berjek OPEK + toparynyň indiki tehniki ýygnagy 4-nji oktýabrda geçiriler.

Hormuz bogazynda täze koridor başlangyjy

Geosyýasy töwekgelçilikleriň kölegesinde ýerleşýän bazarlarda, Hormuz bogazynda täze deňiz koridoryny döretmek baradaky tagallalar bahalaryň aşa ýokarlanmagyny çäklendirýän faktor hökmünde tapawutlanýar. Eýran bilen Ummanyň ýakyn günlerde Hormuz bogazynda täze deňiz koridorynyň döredilmegini göz öňünde tutýan şertnama gol çekjekdigi habar berildi. Eýranyň Nationalokary Milli Howpsuzlyk Geňeşiniň Baş sekretary Mohsin Rezai, giriş we çykyş gözegçiligi bütinleý Eýranyň gözegçiliginde boljak bu täze koridoryň ABŞ-nyň deňiz gabawyny we Hormuz bogazyny we Pars aýlagyny ýapjak sebitinden başlanjakdygyny aýtdy.

Rezai bu täze deňiz serhetlerine rugsatsyz girjek islendik gäminiň Eýran tarapyndan gara sanawa giriziljekdigini duýdurdy we ABŞ haýsydyr bir hüjüm ýa-da päsgelçilik döretmese, bogazyň açyk boljakdygyny aýtdylar. Hünärmenler, tehniki taýdan Brent nebitindäki 98,78 dollarlyk garşylyk nokady hökmünde we 96.07 dollar derejesiniň möhüm goldaw sebiti hökmünde yzarlanyp biljekdigini aýdýarlar.