Çiftçiye Dev Destek Müjdesi: Tarım ve Hayvancılık Ödemelerinde Büyük Artış

Türkiye genelindeki çiftçi ve üreticileri sevindiren yeni bir destek paketi devreye girdi. Bitkisel ve hayvansal üretimde verimliliği artırmayı, planlı üretimi teşvik etmeyi ve aile işletmelerini korumayı hedefleyen yeni düzenlemeler kapsamında, temel ve planlı üretim desteklerinde önemli oranlarda artışa gidildi. Tarım ve hayvancılık sektörünün geleceğine yön verecek olan bu kritik düzenlemeler, Cumhurbaşkanı Kararı ile Resmi Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi.

Konuya ilişkin önemli değerlendirmelerde bulunan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, yeni destekleme modelinin "Üreten Türkiye" vizyonuna büyük katkı sunacağını belirtti. Bakan Yumaklı, "Stratejik ürünlerimizi koruyan, aile işletmelerimizi güçlendiren ve verimliliği merkeze alan bu destekleme modeliyle üreten Türkiye'nin gücüne güç katacak, çiftçilerimizi her koşulda desteklemeye devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Bitkisel Üretimde Destek Katsayıları ve Ürün Bazlı Ödemeler Yükseldi

Yeni düzenlemeyle birlikte bitkisel üretim yapan üreticilerin dekar başına alacağı destek katsayılarında ciddi artışlar yapıldı. Bu yılın üretim uygulamaları kapsamında dekar başına 310 lira olarak uygulanan destek katsayı değeri 367 liraya yükseltildi. Böylece, 2025 üretim yılı için daha önce 244 lira olarak açıklanan dekar başına destek katsayı değeri yüzde 50,4 oranında artırılmış oldu. Bu katsayının 2027 üretim yılı desteklemelerinde ise 442 liraya kadar çıkarılması kararlaştırıldı.

Ürün bazında incelendiğinde en dikkat çekici artışın mercimek ve nohut üretiminde gerçekleştiği görülüyor. Tarımsal planlama kapsamındaki mercimek ve nohut için planlı üretim desteği yüzde 141 oranında artırılarak dekar başına 884 liraya ulaştı. Bu doğrultuda, mercimek ve nohut üreten bir çiftçi, temel ve planlı üretim desteği olarak 2026 üretim yılında dekar başına 734 lira alacakken, bu rakam 2027 üretim yılında dekar başına 1326 liraya kadar yükselecek.

Stratejik öneme sahip diğer ürünlerde de destek miktarları güncellendi. Üretim planlaması kapsamındaki buğday, arpa ve mısırda, 2026 yılı için daha önce 806 lira olarak belirlenen temel ve planlı üretim desteği toplamı 954 liraya çıkarıldı. Bu tutar 2027 üretim yılında ise 1149 lira olarak uygulanacak. Ayçiçeği, fasulye, soya ve kanola ürünlerinde bu yıl için 930 lira olan destek tutarı 1101 liraya revize edilirken, 2027'de 1326 liraya ulaşacak. Pamuk üreticilerine verilen 1395 liralık destek 1652 liraya yükseltilirken, 2027 hedefi 1989 lira olarak belirlendi. Patates, soğan ve aspir üreticilerine sağlanan 620 liralık destek ise 734 liraya güncellenerek 2027 yılında 884 lira olacak şekilde planlandı.

Sertifikalı tohum kullanımına yönelik desteklerde de rekor artışlar göze çarpıyor. 2027 üretim yılında soya ve yer fıstığında sertifikalı tohum desteği yüzde 101 artışla dekar başına 442 liraya, nohut ve yem bezelyesinde yüzde 201 artışla 442 liraya, mercimekte ise yüzde 141 artışla 353,6 liraya yükseldi. Ayrıca tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetlerine verilen destek de yüzde 40 oranında artırılarak 345 bin 450 liradan 483 bin 630 liraya çıkarıldı.

Hayvancılık Desteklerinde Yüzde 43'e Varan Dev Artış

Açıklanan yeni kararlar doğrultusunda hayvancılık sektörüne yönelik sağlanan desteklerde de üreticinin yüzünü güldürecek adımlar atıldı. Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılıkta temel destek tutarları yüzde 43 oranında artırıldı. Bu kapsamda, büyükbaş hayvancılıkta hayvan başına ödenen buzağı temel desteği 1400 liradan 2 bin liraya, malak desteği ise 2 bin 800 liradan 4 bin liraya yükseltildi. Küçükbaş hayvancılıkta ise kuzu ve oğlak başına verilen temel destek 300 liradan 430 liraya çıkarılırken, çoban istihdam desteği de yüzde 43'lük artışla 81 bin liradan 116 bin 100 liraya ulaştı.

Arıcılık ve diğer hayvansal üretim kolları da destek artışlarından payını aldı. Üretici ve yetiştirici örgütlerine üye olan arıcılara kovan başına verilen temel destek 140 liradan 250 liraya yükseltildi. Örgüt üyesi olmayan üreticiler için ise bu tutar kovan başına 100 liradan 200 liraya çıkarıldı. İpek böceği üreticilerine verilen temel destek kilogram başına yüzde 36 artışla 1100 liradan 1500 liraya, tiftik üretimi temel desteği ise yüzde 38 artışla kilogram başına 160 liradan 220 liraya yükseltildi.

Üreticilere Yönelik İlave Teşvikler ve Güçlü Üretim Modeli

Bakanlık, hayvancılıkta yaşanan kayıpların önüne geçmek ve üretimi teşvik etmek amacıyla ilave destek paketlerini de devreye soktu. Programlı aşılar ve bulaşıcı hastalıklar nedeniyle yaşanan gebe hayvan yavru kayıpları (atık desteği) kapsamı genişletilerek destek tutarlarında yüzde 100 artış yapıldı. Bu çerçevede buzağı ve malak başına ödenen destek 20 bin liraya, kuzu ve oğlak başına verilen destek ise 4 bin liraya çıkarıldı.

Ayrıca, "Güçlü Besi Güçlü Üretim Projesi" kapsamında etçi ırk sperma ile yapılan suni tohumlama sonucu doğan buzağılara hayvan başına ilave bin lira destek sağlanacak. Göçer sevk kontrol noktalarında doğan kuzu ve oğlaklar için baş başına ilave 215 lira, ari işletmelerde doğan dişi kuzu ve oğlaklar için ise baş başına ilave 860 lira ödeme yapılacak. Arı gen kaynaklarının korunması amacıyla koruma bölgelerinde üretim yapan birlik üyesi arıcılara kovan başına ilave 75 lira, üye olmayanlara ise 60 lira ek destek verilecek.

Süt üreticilerini de yakından ilgilendiren karara göre, çiğ sütünü mesleki yeterlilik belgesine sahip toplama veya depolama sorumluları aracılığıyla sanayiye ulaştıran üreticilere temel desteğe ek olarak ilave ödeme yapılacak. Su ürünleri yetiştiriciliği yapan işletmelerin destek oranları tür ve üretim modeline göre yüzde 30 ile yüzde 100 arasında artırılırken, yerli hayvan gen kaynaklarının korunmasına yönelik birim destek tutarlarında da yüzde 60 oranında artış gerçekleştirildi.