Daýhanlara uly goldaw barada gowy habar: Oba hojalygynda we maldarçylyk töleglerinde uly ösüş

Türkiýedäki daýhanlary we öndürijileri begendirýän täze goldaw bukjasy güýje girdi. Ösümlik we haýwan önümçiliginde netijeliligi ýokarlandyrmagy, meýilleşdirilen önümçiligi höweslendirmegi we maşgala kärhanalaryny goramagy maksat edinýän täze düzgünleriň çäginde esasy we meýilleşdirilen önümçilik goldawlarynda ep-esli ösüş boldy. Oba hojalygy we maldarçylyk pudagynyň geljegini kesgitlän bu möhüm düzgünler, Prezidentiň karary bilen resmi gazetde çap edildi we resmi taýdan güýje girdi.

Oba we tokaý ministri İbrahim umumakly bu mesele boýunça möhüm baha berip, täze goldaw modeliniň "Önümli Türkiye" görüşine uly goşant goşjakdygyny aýtdy. Ministr umumakly: "Strategiki önümlerimizi goraýan, maşgala kärhanalarymyzy güýçlendirýän we netijelilige gönükdirilen bu goldaw modeli bilen öndürýän Türkiýanyň güýjüni güýçlendireris we ähli ýagdaýlarda daýhanlarymyza goldaw bermäge dowam ederis" -diýdi. Diýdi.

Ekin önümçiliginde artýan goldaw koeffisientleri we önüme esaslanýan tölegler

Täze düzgünnama bilen, ekin öndürijileriniň aljak her nyrhyna goldaw koeffisiýentlerinde ep-esli ösüş boldy. Bu ýylky önümçilik tejribesiniň çäginde, her ýylda 310 lira hökmünde ulanylýan goldaw koeffisiýenti 367 lira çenli ýokarlandy. Şeýlelik bilen, 2025-nji önümçilik ýyly üçin öň 244 lira diýlip yglan edilen her dekare üçin goldaw koeffisiýenti 50,4 göterim ýokarlandy. Bu koeffisiýenti 2027 önümçilik ýyly üçin goldaw üçin 442 lira çenli ýokarlandyrmak kararyna gelindi.

Önüm esasynda gözden geçirilende, iň täsirli ýokarlygyň mekgejöwen we nohut önümçiliginde ýüze çykandygy görünýär. Oba hojalygyny meýilleşdirmegiň çäginde mekgejöwen we nohut üçin meýilleşdirilen önümçilik goldawy 141 göterim ýokarlandy we her ýylda 884 lira ýetdi. Şunuň bilen baglylykda, mekgejöwen we nohut öndürýän daýhan, esasy we meýilleşdirilen önümçilik goldawy hökmünde 2026-njy ýylda bir ýylda 734 lira alar, bu görkeziji 2027-nji ýylda öndürilen ýylda 1326 lira çenli ýokarlanar.

Beýleki strategiki möhüm önümler üçin goldaw mukdary hem täzelendi. Öň 2026-njy ýylda 806 lira hökmünde kesgitlenen önümçilik meýilnamalaşdyryş çäginde bugdaý, arpa we mekgejöwen üçin esasy we meýilleşdirilen önümçilik goldawynyň jemi 954 lira çenli ýokarlandy. Bu mukdar 2027 önümçilik ýylynda 1149 lira hökmünde ulanylar. Bu ýyl üçin 930 lira bolan günebakar, noýba, soýa we kanola önümlerine goldaw mukdary 1101 lira çenli üýtgedilip, 2027-nji ýylda 1326 lira ýeter. 1395 liradan pagta öndürijilerine berilýän goldaw 1652 lira çenli ýokarlandyrylan bolsa, 2027-nji ýyldaky maksat 1989 lira hökmünde kesgitlenildi. Kartoşka, sogan we sogan öndürijilerine berlen 620 lira goldawy 734 lira täzelendi we 2027-nji ýylda 884 lira bolmagy meýilleşdirildi.

Recordazgylaryň ýokarlanmagy, kepillendirilen tohumlary ulanmagy goldaýar. 2027-nji önümçilik ýylynda soýa we nohut üçin kepillendirilen tohum goldawy her ýylda 101 göterim ýokarlap, 442 lira, nohut we ot nohut üçin 201 göterimden 442 lira, mekgejöwen üçin 141 göterim artyp, 353,6 lira boldy. Mundan başga-da, oba hojalygyny giňeltmek we maslahat beriş hyzmatlaryna berilýän goldaw 345 müň 450 liradan 483 müň 630 lira çenli 40 göterim ýokarlandy.

Maldarçylyk goldawynda 43 göterime çenli köpçülikleýin artmak

Täze yglan edilen kararlara laýyklykda, maldarçylyk pudagyna berilýän goldawda öndürijileri begendirmek üçin ädimler ädildi. Mal we goýun ösdürip ýetişdirmek üçin esasy goldaw mukdary 43 göterim ýokarlandy. Bu nukdaýnazardan, maldarçylykda her haýwan üçin tölenýän esasy göle goldawy 1400 liradan 2 müň lira çenli ýokarlandy we malak goldawy 2 müň 800 liradan 4 müň lira çenli ýokarlandy. Ownuk maldarçylykda, bir guzy we çaga üçin berilýän esasy goldaw 300 liradan 430 lira çenli ýokarlandy, çopanlaryň iş üpjünçiligi goldawy 43 göterim ýokarlamak bilen 81 müň liradan 116 müň 100 lira ýetdi.

Aryçylyk we beýleki haýwan önümçilik pudaklary hem goldaw paýyny aldylar. Öndüriji we seleksioner guramalarynyň agzalary bolan aryçylara her uýada berilýän esasy goldaw 140 liradan 250 lira çenli ýokarlandy. Guramanyň agzasy bolmadyk önüm öndürijiler üçin bu mukdar her lirada 100 liradan 200 lira çenli ýokarlandy. Küpek gurçuk öndürijilerine berilýän esasy goldaw, 36 göterim ýokarlamak bilen 1100 liradan 1500 lira çenli ýokarlandy we mohair önümçiligine esasy goldaw 38 göterim ýokarlamak bilen 160 liradan 220 lira çenli ýokarlandy.

Öndürijiler üçin goşmaça höwesler we güýçli önümçilik modeli

Ministr maldarçylykdaky ýitgileriň öňüni almak we önümçiligi höweslendirmek maksady bilen goşmaça goldaw bukjalaryny hem hödürledi. Göwreli haýwanlaryň nesilleriniň meýilleşdirilen sanjymlar we ýokanç keseller sebäpli ýitgileriniň (galyndylara goldaw) gerimi giňeldi we goldaw mukdary 100 göterim ýokarlandy. Bu nukdaýnazardan göle we göle tölenýän goldaw 20 müň lira, guzy we çaga üçin berilýän goldaw 4 müň lira çenli ýokarlandy.

Mundan başga-da, "Güýçli semretmek güýçli önümçilik taslamasy" çäginde, et tohumynyň tohumlary bilen emeli tohumlandyrylmagyň netijesinde doglan gölelere her haýwan üçin goşmaça müň lira goldawy berler. Göçme gözegçilik nokatlarynda doglan guzular we çagalar üçin başyna 215 lira goşmaça töleg tölener we erkin fermalarda doglan goýun guzulary we çagalar üçin başyna goşmaça 860 lira tölener. Ary genetiki baýlyklaryny goramak üçin goralýan zolaklarda öndürýän kärdeşler arkalaşygynyň arylary her bir başyna 75 lira, agza bolmadyklar bolsa 60 lira goşmaça goldaw alarlar.

Süýt öndürijilerini hem gyzyklandyrýan karara görä, çig süýdüni pudaga hünär öndürijilik şahadatnamalary bilen ýygnaýan ýa-da saklaýan ýolbaşçylar arkaly iberýän öndürijilere esasy goldawdan başga-da goşmaça tölegler amala aşyrylar. Balykçylyk kärhanalaryna goldaw derejesi görnüşlere we önümçilik modeline baglylykda 30 göterimden 100 göterime çenli ýokarlanan bolsa, ýerli haýwanlaryň genetiki baýlyklaryny goramak üçin birlik goldaw mukdary hem 60 göterim ýokarlandy.