Çin'den ABD'ye Sert Mesaj: Yaptırımları Tanımıyoruz

Çin Ticaret Bakanlığı, Amerika Birleşik Devletleri Hazine Bakanlığı'nın Çin merkezli Hengli Petrochemical, Shandong Shouguang Luqing Petrochemical, Shandong Jincheng Petrochemical, Hebei Xinhai Chemical ve Shandong Shengxing Chemical şirketlerine karşı aldığı yaptırım kararlarına karşı bir ihtiyati tedbir kararı aldığını açıkladı.

Bu karar, Yabancı Yasaların ve Tedbir Düzenlemelerinin Sınıraşırı Uygunsuz Uygulanmasının Önlenmesine İlişkin Yönetmelik kapsamında alındı. Buna göre, ABD'nin bu şirketlere yönelik yaptırımlarının tanınması, uygulanması veya yaptırımlara uyum sağlanması yasaklanmış durumda.

Bakanlığın açıklamasında, ABD'nin bu yaptırım kararlarının, Çinli şirketlerin üçüncü ülkelerle olan ticari ve ekonomik ilişkilerini haksız bir biçimde kısıtladığı ve uluslararası hukuku ihlal ettiği belirtildi.

Bu ihtiyati tedbirin, Çin'in ulusal egemenliğini, güvenliğini ve kalkınma çıkarlarını korumayı, ayrıca Çin vatandaşlarının ve tüzel kişiliklerinin meşru haklarını savunmayı amaçladığı vurgulandı.

ABD Hazine Bakanlığı'nın Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), Hengli Petrochemical şirketini İran'ın petrol taşımacılığında yer aldığı gerekçesiyle yaptırım listesine eklemişti. Diğer dört şirket de benzer sebeplerle 2025'ten bu yana yaptırım listesinde bulunuyor.

Çaydanlık Rafinerileri Üzerinde Baskı

Çin'in resmi gümrük kayıtlarında görünmese de, İran'ın petrol ihracatının yüzde 80'inin Çin tarafından alındığı tahmin ediliyor.

İran petrolü yaptırımlarla karşı karşıya olduğundan, Çin bu petrolü doğrudan satın almaktan kaçınıyor. Bu petrol, genellikle İran bayraklı gemilerle Malezya açıklarına getirilip buradan Çin'e taşınıyor.

Petrol, devlet kontrolündeki büyük rafinerilerin yerine, Çin'in kuzeyindeki Şandong eyaletinde bulunan ve 'çaydanlık rafinerileri' olarak bilinen bağımsız küçük rafinerilerde işleniyor. ABD'nin yaptırım uyguladığı şirketler bu tür bağımsız rafineriler arasında yer alıyor.

Çin, İran petrolünü dünya fiyatlarının altında ve 'petro-yuan anlaşmaları' adı verilen özel düzenlemelerle alıyor. Bu anlaşmalar, petrolün yuan cinsinden değerine karşılık Çin'in İran'a imalat ürünleri satmasını içeriyor.