Çocuklarda DEHB Belirtilerine Dikkat: Erken Teşhis Akademik ve Sosyal Başarıyı Artırıyor

Çocukluk çağında başlayan ve doğru yönlendirilmediğinde yetişkinlik döneminde de bireylerin yaşamını zorlaştırmaya devam eden Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), günümüzde en sık karşılaşılan nörogelişimsel sorunlar arasında yer alıyor. Genellikle basit bir "yaramazlık" ya da "aşırı hareketlilik" olarak geçiştirilen bu durum, aslında çocukların akademik kariyerinden sosyal ilişkilerine kadar çok geniş bir alanı olumsuz etkileyebiliyor. Medical Park Ordu Hastanesi’nden Psikolog Ferahnaz Şeyma Yılmaz, DEHB konusundaki erken farkındalığın ve doğru müdahale yöntemlerinin çocukların yaşam kalitesini nasıl zirveye taşıyabileceğini önemli detaylarla aktardı.

Bebeklik Döneminden Okul Yıllarına: DEHB Belirtileri Nasıl Anlaşılır?

DEHB belirtilerinin genellikle 3-4 yaşlarında belirginleşmeye başladığını ancak temellerinin çok daha erken dönemlerde atılabildiğini ifade eden Psikolog Ferahnaz Şeyma Yılmaz, bebeklik dönemindeki sinyallere dikkat çekti. Bebeklik sürecinde sürekli huzursuz olan, uykuya geçişte zorlanan ve sakinleşmekte güçlük çeken çocukların ilerleyen yıllarda çevreleri tarafından "ele avuca sığmayan" ya da "yaramaz" olarak etiketlenebildiğini belirtti. Uzman isim, özellikle okul hayatının başlamasıyla birlikte kurallara uymakta zorlanma, arkadaş ilişkilerinde uyumsuzluk ve ders başarısında ani düşüşler gibi problemlerin DEHB şüphesini kuvvetlendirdiğini dile getirdi.

Hiperaktivite ve Dikkat Eksikliği: Her Çocukta Farklı Seyrediyor

Nörogelişimsel bir bozukluk olan DEHB'nin her çocukta aynı klinik tabloyla ortaya çıkmadığına vurgu yapan Psk. Yılmaz, bu durumun farklı alt tipleri olduğunu söyledi. Bazı çocuklarda aşırı hareketlilik ve dürtüsellik ön plandayken, bazılarında ise sadece dikkat eksikliğinin baskın olabileceğini belirten Yılmaz, "Hiperaktivitesi yüksek olan çocuklar sınıfta yerinde duramaz, ders esnasında sürekli ayağa kalkar, sıra beklemekte zorlanır ve sabırsız tavırlar sergiler. Bu durum onların sosyal çevreyle olan uyumunu doğrudan zorlaştırır" dedi.

Günlük Yaşamı Felç Eden Gizli Tehlike: Dikkat Eksikliği

Madalyonun diğer yüzünde yer alan dikkat eksikliğinin ise yalnızca okul başarısını değil, günlük yaşam rutinlerini de sekteye uğrattığı ifade edildi. Dikkat eksikliği baskın olan çocukların odaklanma sürelerinin oldukça kısa olduğuna değinen Psk. Ferahnaz Şeyma Yılmaz; bu çocukların ödevlerini tamamlamakta büyük güçlük çektiklerini, sık sık eşyalarını kaybettiklerini, unutkan olduklarını ve planlama ile organizasyon yapma becerilerinin zayıf olduğunu belirtti. Ayrıca uzun ve karmaşık yönergeleri takip etmenin de bu çocuklar için ciddi bir problem oluşturduğunun altını çizdi.

Ailelerin Yaklaşımı Tedavi Başarısında Anahtar Rol Oynuyor

DEHB tanısı almış bir çocuğun gelişim sürecinde aile içi iletişimin ve ebeveyn tutumlarının hayati bir öneme sahip olduğunu belirten Psk. Yılmaz, evde kurulacak düzenin tedavi sürecini desteklediğini söyledi. Günlük rutinlerin korunması, kuralların net ve tutarlı bir şekilde uygulanması ile olumlu davranışların anında takdir edilmesinin önemine değinen uzman, şu tavsiyelerde bulundu: "Çocuklara yönelik fiziksel cezalardan kesinlikle kaçınılmalıdır. Çocuk olumsuz bir davranış sergilediğinde, onunla hemen tartışmaya girmek yerine önce sakinleşmesi beklenmeli, ardından yaptığı davranışın sonuçları üzerine konuşulmalıdır. Bu sakin ve yapıcı yaklaşım, çok daha sağlıklı sonuçlar verir."

Erken Teşhis ve Uzman Desteği Yaşam Kalitesini Yükseltiyor

Çocuklarında aşırı hareketlilik, dürtüsellik ya da dikkat dağınıklığı gibi belirtileri gözlemleyen ailelerin zaman kaybetmeden profesyonel destek alması gerektiğini hatırlatan Psikolog Ferahnaz Şeyma Yılmaz, erken teşhisin gücünü vurguladı. Zamanında yapılan doğru müdahaleler ve uzman desteği sayesinde çocukların hem akademik başarılarının hem de sosyal ilişkilerinin gözle görülür şekilde iyileşebileceğini belirten Yılmaz, ebeveynlerin bu belirtileri geçici bir heves veya şımarıklık olarak görmeyip bir uzmana başvurmalarının kritik bir eşik olduğunu söyleyerek sözlerini tamamladı.