Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği Yayımlandı: Ticari Faaliyetlerde Yeni Düzenleme

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği, 14 Ekim 2026 tarihli ve 33400 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisi kapsamında yer alan verilerin gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri ile yabancı gerçek ve tüzel kişiler tarafından toplanması, üretilmesi, paylaşılması veya satılmasına yönelik ticari faaliyetleri kapsıyor.

Yönetmelik, coğrafi veri izin süreçlerinin Bakanlık elektronik altyapısı üzerinden yürütülmesini zorunlu kılıyor. İzin başvuruları, faaliyetin başlangıç tarihinden önce imza yetkili kişilerce yapılacak. Başvuru sahipleri, sundukları bilgi ve belgelerin doğruluğundan hukuken sorumlu tutulacak. Ayrıca, faaliyetlerin kapsamına göre teknik personel bulundurma ve veri güvenliğini sağlama şartları getirildi.

İzin bedelleri, başvuru sahibinin yıllık net satış tutarı, çalışma alanı ve izin süresi gibi kriterler esas alınarak hesaplanacak. 2024 yılı için bir izin katsayısı bedeli 1750 TL olarak belirlenmiş olup, bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak. İzin belgesi almadan faaliyet gösterenler için idari para cezaları uygulanacak ve bu cezalar, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmezse yasal takip başlatılacak.

Ne değişti?

• Coğrafi veri toplama, üretme, paylaşma veya satma faaliyetleri için Bakanlıktan izin alma yükümlülüğü getirildi.
• Başvuruların Bakanlık elektronik altyapısı üzerinden yapılması zorunlu hale getirildi.
• İzin bedelleri, başvuru sahibinin mali verileri ve faaliyet kapsamına göre yeniden yapılandırıldı.
• İzin belgesi almayanlar veya yükümlülüklerini yerine getirmeyenler için idari para cezası ve faaliyet durdurma süreçleri tanımlandı.
• Daha önce yürürlükte olan Coğrafi Veri Lisans Yönetmeliği ve Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldı.

Kimleri ilgilendiriyor?

Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisi kapsamındaki verilerle ticari faaliyet yürüten tüm gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri ile Türkiye'de faaliyet gösteren yabancı gerçek ve tüzel kişileri kapsamaktadır.

Yürürlük

Bu Yönetmelik 14 Ekim 2026 tarihinde yayımı ile yürürlüğe girmiştir.

5N1K ile Devlet.TC notu

Kim: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı.

Ne: Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği'nin yayımlanması.

Nerede: Türkiye genelinde.

Ne zaman: 14 Ekim 2026.

Neden: Coğrafi verilerin üretimi, paylaşımı ve satışına ilişkin usul ve esasların güncellenmesi ve denetim altına alınması.

Nasıl: Bakanlık elektronik altyapısı üzerinden başvuru ve onay süreciyle.

Devlet.TC notu: İlgili sektörlerde faaliyet gösteren firmaların, mevcut lisanslarının geçerlilik sürelerini kontrol etmeleri ve yeni yönetmelik gereği Bakanlık elektronik altyapısına kayıt süreçlerini takip etmeleri önem arz etmektedir.

Çıkarılacak sonuç

Devlet, coğrafi verilerin stratejik önemini gözeterek bu verilerin ticari kullanımını sıkı bir denetim mekanizmasına bağlamıştır. Artık coğrafi veri işleyen her kurum, Bakanlığın belirlediği standartlara uymak ve faaliyetlerini şeffaf bir şekilde raporlamakla yükümlüdür.

Bu düzenleme, veri güvenliğini ön plana çıkarırken, sektördeki kayıt dışı faaliyetlerin önüne geçmeyi hedeflemektedir. İzin süreçlerinin dijitalleşmesi, bürokratik işlemlerin hızlanmasını sağlarken, aynı zamanda verilerin afet ve acil durum yönetimi gibi kritik süreçlerde daha etkin kullanılmasını mümkün kılacaktır.

Muhtemel etkiler

Sektördeki firmalar için uyum maliyetlerinde bir artış beklenebilir. Özellikle veri güvenliği ve teknik personel istihdamı şartları, küçük ölçekli firmaların operasyonel süreçlerini yeniden düzenlemelerine neden olabilir. Öte yandan, verilerin standartlaşması sayesinde kamu kurumları ile özel sektör arasındaki veri paylaşımının daha sağlıklı ve güvenli bir zemine oturması muhtemeldir.