Geografiki maglumatlar rugsady çap edildi: Söwda işlerinde täze düzgün

Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministrligi tarapyndan taýýarlanan geografiki maglumatlar rugsatnamasy 2026-njy ýylyň 14-nji oktýabryndaky 33400 belgili resmi gazetde çap edilenden soň güýje girdi. Düzgünnama hakyky adamlar, hususy hukuk guramalary we daşary ýurt hakyky we hukuk şahslary tarapyndan milli geografiki maglumatlar jogapkärçiligi matrisasynyň çäginde maglumatlary ýygnamak, öndürmek, paýlaşmak ýa-da satmak üçin täjirçilik işlerini öz içine alýar.

Düzgünnama ministrligiň elektron infrastrukturasy arkaly geografiki maglumatlar rugsady amallaryny ýerine ýetirmegi talap edýär. Rugsat anketalary, iş başlanýança ygtyýarly gol çekenler tarapyndan berler. Dalaşgärler tabşyran maglumatlarynyň we resminamalarynyň takyklygy üçin kanuny jogapkärçilik çekerler. Mundan başga-da, işleriň gerimine baglylykda tehniki işgärleri işe almak we maglumatlaryň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin talaplar girizildi.

Rugsatnama tölegleri, arza berijiniň ýyllyk arassa satuw mukdary, iş meýdany we rugsat möhleti ýaly ölçeglere görä hasaplanar. 2024-nji ýyl üçin rugsat koeffisiýentiniň bahasy 1750 TL hökmünde kesgitlenildi we bu mukdar her ýyl gaýtadan bahalandyryş derejesinde ýokarlanar. Rugsatnamasyz işleýänlere administratiw jerime salynar we bu jerimeler habarnamadan başlap bir aýyň dowamynda tölenmese, kazyýet işi başlar.

Näme üýtgedi?

• Geografiki maglumatlary ýygnamak, öndürmek, paýlaşmak ýa-da satmak üçin ministrlikden rugsat almak borjy girizildi.
• Ministrligiň elektron infrastrukturasy arkaly ýüz tutmalar hökmany boldy.
• Rugsatnama tölegleri, arza berijiniň maliýe maglumatlaryna we iş çägine laýyklykda üýtgedildi.
• Rugsat almaýan ýa-da borçlaryny ýerine ýetirmeýänler üçin administratiw jerimeler we işiň togtadylmagy kesgitlenildi.
• Öň güýje giren Geografiki Maglumat Ygtyýarnamasy Düzgünnamasy we Geografiki Maglumat Rugsatnamasy Düzgünnamasy ýatyryldy.

Kime degişlidir?

Türkiýede işleýän ähli hakyky şahsyýetleri, hususy hukuk ýuridik şahslaryny we Milli Geografiki Maglumat Jogapkärçiligi Matrisasynyň çäginde maglumatlar bilen täjirçilik işlerini alyp barýan daşary ýurtly hakyky we hukuk şahslaryny öz içine alýar.

täsirlilik

Bu Düzgünnama 2026-njy ýylyň 14-nji oktýabrynda neşir edilmegi bilen güýje girdi.

5W1K

bilen Döwlet.TC belligi

Kim: Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministrligi.

Näme: Geografiki maglumatlar rugsatlarynyň düzgünnamasynyň neşir edilmegi.

Nirede: Türkiýäniň hemme ýerinde.

Haçan: 2026-njy ýylyň 14-nji oktýabry.

Näme üçin: Geografiki maglumatlary öndürmek, paýlaşmak we satmak bilen baglanyşykly proseduralary we ýörelgeleri täzelemek we gözegçilikde saklamak.

Nädip: Ministrligiň elektron infrastrukturasy arkaly ýüz tutmak we tassyklamak prosesi arkaly.

Devlet.TC belligi: Degişli pudaklarda işleýän kompaniýalar üçin bar bolan ygtyýarnamalarynyň hereket ediş möhletini barlamak we täze düzgüne laýyklykda ministrligiň elektron infrastrukturasynda hasaba alyş amallaryny yzarlamak möhümdir.

Netije

Geografiki maglumatlaryň strategiki ähmiýetini göz öňünde tutup, döwlet bu maglumatlaryň täjirçilik taýdan ulanylmagyny berk gözegçilik mehanizmi bilen baglanyşdyrdy. Indi, geografiki maglumatlary gaýtadan işleýän her bir edara ministrlik tarapyndan kesgitlenen ülňüleri berjaý etmeli we işini aç-açan hasabat bermeli.

Bu düzgün, maglumatlaryň howpsuzlygyny görkezmek bilen, pudakda hasaba alynmadyk işleriň öňüni almagy maksat edinýär. Rugsatnamalaryň sanlaşdyrylmagy býurokratik proseduralary çaltlaşdyrsa-da, betbagtçylyk we adatdan daşary ýagdaýlar ýaly möhüm proseslerde maglumatlary has netijeli ulanmaga mümkinçilik berer.

Mümkin täsirler

Pudakdaky kompaniýalar üçin laýyklyk çykdajylarynyň ýokarlanmagyna garaşylýar. Hususan-da, maglumat howpsuzlygy we tehniki işgärleriň iş şertleri kiçi göwrümli kompaniýalaryň iş amallaryny üýtgedip gurmagyna sebäp bolup biler. Başga bir tarapdan, maglumatlaryň standartlaşdyrylmagy netijesinde döwlet edaralary bilen hususy pudagyň arasynda maglumatlary paýlaşmagyň has sagdyn we ygtybarly esasda bolmagy ähtimal.