COP31’de İklim Değişikliğiyle Mücadelede Adil Geçiş ve Kadınların Rolü Öne Çıkıyor

İklim değişikliğinin çevresel ve ekonomik etkilerinin yanı sıra toplumsal cinsiyet eşitsizliğini derinleştiren sonuçları, COP31 zirvesinin ana gündem maddeleri arasında yer alıyor. BM raporlarına göre iklim krizi 158 milyon kadın ve kız çocuğunu aşırı yoksulluğa itme riski taşırken, yerinden edilen insanların yüzde 80’ini kadınlar oluşturuyor. COP31, gıda, su ve iklim politikalarını bütüncül bir sistemle ele alarak, özellikle kadın çiftçilerin finansmana erişimini kolaylaştıracak ve iklim şoklarına karşı dayanıklılığı artıracak entegre yaklaşımları teşvik etmeyi hedefliyor.

Kadınların iklim krizindeki özel riskleri nelerdir?

Kadınlar ve kız çocukları, iklim değişikliği nedeniyle artan kaynak kıtlığında aileleri için su, gıda ve yakacak temin etme konusunda orantısız sorumluluklar üstleniyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, yetersiz su kaynakları kadınların kişisel hijyenlerini sağlamalarını zorlaştırarak enfeksiyon bazlı hastalıklara yakalanma risklerini artırıyor. Ayrıca, gelişmekte olan ülkelerde gıda üretiminin büyük bir kısmını gerçekleştiren kadın çiftçiler, iklim felaketleri karşısında üretim süreçlerinde daha savunmasız kalıyor.

Gençlik ve eğitim iklim eyleminde nasıl konumlanıyor?

UNICEF verilerine göre 2024 yılında 85 ülkede 242 milyon öğrencinin eğitimi iklim kaynaklı şoklardan olumsuz etkilendi. Türkiye, COP31 sürecinde gençlerin karar alma mekanizmalarına katılımını ve 2035 yılına kadar evrensel iklim eğitimi ile yeşil becerilerin kazandırılmasını önceliklendiriyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda çalışmalar yürüten Türkiye’nin İklim Elçileri, genç kuşakların iklim eylemi süreçlerinde sahada aktif rol alması gerektiğini vurguluyor.

COP31 zirvesi, iklim değişikliğinin kadınlar ve gençler üzerindeki yıkıcı etkilerini azaltmak amacıyla gıda güvenliği, eğitim ve finansal destek mekanizmalarını bir araya getiriyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı iş birliğinde yürütülen adil geçiş planları, İklim Kanunu kapsamında gelirlerin yüzde 10’una kadar olan kısmın bu faaliyetlere yönlendirilmesini öngörüyor.

İklim değişikliğiyle mücadele süreci, uluslararası zirvelerde alınan kararların yanı sıra ulusal mevzuat düzenlemeleri ve şirketlerin iç politikalarıyla şekilleniyor. İlgili kurumlar, iklim finansmanına erişim ve yeşil istihdamın desteklenmesi konusunda çalışmalarını sürdürürken, vatandaşlar ve sivil toplum kuruluşları süreçle ilgili güncel gelişmeleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın resmi duyuruları üzerinden takip edebiliyor.

Çıkarılacak sonuç

İklim krizinin sadece çevresel bir sorun değil, aynı zamanda derin bir sosyal adalet meselesi olduğu görülüyor. Kadınların ve gençlerin iklim değişikliğinden en çok etkilenen kesimler olması, çözüm süreçlerinde bu grupların ihtiyaçlarının merkeze alınmasını zorunlu kılıyor.

Finansal kaynakların adil bir şekilde dağıtılması ve iklim okuryazarlığının yaygınlaştırılması, sürdürülebilir bir gelecek için kritik öneme sahip. Kağıt üzerindeki hedeflerin sahada uygulanabilir hale gelmesi, iklim değişikliğiyle mücadelede başarının anahtarı olarak değerlendiriliyor.

Muhtemel etkiler

COP31’de kabul edilecek adil geçiş planları, özellikle tarım sektöründe çalışan kadınların finansmana erişimini kolaylaştırarak yerel gıda üretimini güçlendirebilir. İklim elçileri ve gençlik girişimlerinin desteklenmesi, karar alma süreçlerinde gençlerin daha etkin bir ses olmasını sağlayabilir.

İklim Kanunu kapsamında ayrılacak fonlar, yeşil istihdam alanında yeni iş imkanları yaratabilir ve kayıt dışı çalışan kadınların ekonomik sisteme daha güvenli entegrasyonuna katkıda bulunabilir. Bu uygulamalar, iklim değişikliğine karşı toplumsal dayanıklılığı uzun vadede artırabilir.