Kısaca
- Antalya'da düzenlenen COP31 zirvesinde bir araya gelen sağlık uzmanları, fosil yakıtların halk sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerine karşı acil önlem çağrısı yaptı.
- Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP) ve Kanada Çevre İçin Hekimler Derneği (CAPE) tarafından düzenlenen basın toplantısında, iklim krizinin sağlık üzerindeki doğrudan etkileri verilerle ortaya konuldu.
Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, iklim ve sağlık uzmanları bir araya gelerek halk sağlığının korunması için fosil yakıtlardan uzaklaşılması gerektiği mesajını verdi. Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP) ve Kanada Çevre İçin Hekimler Derneği (CAPE) tarafından düzenlenen basın toplantısında, iklim krizinin sağlık üzerindeki doğrudan etkileri verilerle ortaya konuldu.
Fosil yakıtların Türkiye ekonomisine ve sağlığa maliyeti nedir?
THHP Yürütme Kurulu Üyesi Prof. Dr. Gamze Varol, fosil yakıt kaynaklı ince partikül madde kirliliğinin sadece 2024 yılında Türkiye'de yaklaşık 26 bin 500 erken ölüme yol açtığını açıkladı. Hava kirliliğinin anne karnından itibaren sağlık riskleri oluşturduğunu belirten Prof. Dr. Gamze Varol, 2024 yılı verilerine göre 8 bin erken doğum ve 5 bin 100 yeni çocukluk çağı astım vakasının bu kirlilikle ilişkilendirildiğini ifade etti.
Ekonomik boyuta da dikkat çeken Prof. Dr. Gamze Varol, "Yıllık sağlık kaynaklı ekonomik maliyeti yaklaşık 55 milyar dolar olarak hesapladık. Bu tutar Türkiye'nin 2024 Gayri Safi Yurtiçi Hasılası'nın yüzde 4,1'ine karşılık geliyor. Fosil yakıtların sağlık maliyetleri her ülkede hesaplanabilir. Sağlık uzmanları bu maliyetleri görünür kılmalı ve verileri karar süreçlerine taşımalı." dedi.
Pasifik liderlerinin fosil yakıt üretimine dair talepleri neler?
Avustralya İklim ve Sağlık İttifakı İcra Direktörü Michelle Isles, iklim değişikliğinin yarattığı aşırı hava olaylarının sınırları aşan bir sağlık krizi haline geldiğini vurguladı. Pasifik bölgesindeki toplulukların yaşadığı risklere değinen Isles, "Pasifik liderleri fosil yakıt üretimindeki artışın durdurulmasını, etkili iklim finansmanı sağlanmasını ve ülkelerini ilgilendiren kararlarda söz sahibi olmayı talep ediyor. Avustralya, bu topluluklara verdiği taahhütleri yerine getirmeli." ifadelerini kullandı.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları ve İklim Değişikliği Özel Raportörü Elisa Morgera ise fosil yakıt kullanımının sadece iklimi değil, gıda ve su hakkı gibi temel insan haklarını da zedelediğini belirtti. Morgera, fosil yakıtlara olan bağımlılığın ekonomik eşitsizlikleri derinleştirdiğini ve bu süreçlerin bir bütün olarak ele alınarak kademeli şekilde sonlandırılması gerektiğini savundu.
Antalya'da düzenlenen COP31 zirvesinde, Türkiye ve Avustralya'nın öncülüğünde Brezilya döneminde başlatılan Fosil Yakıtlardan Uzaklaşma Yol Haritası'nın iklim müzakerelerinde temel alınması talep edildi. Uzmanlar, hava kirliliğinin önlenmesinin milyonlarca can kaybını engelleyebileceğini vurgulayarak, sağlık verilerinin iklim politikalarının merkezine yerleştirilmesi çağrısında bulundu.
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında düzenlenen bu tür zirveler, ülkelerin karbon emisyonlarını azaltma taahhütlerini ve iklim finansmanı mekanizmalarını tartışmaya açıyor. Antalya'daki toplantı, sağlık profesyonellerinin iklim değişikliğiyle mücadele süreçlerinde daha aktif bir rol üstlenmesi gerektiğini gösteren önemli bir platform olarak öne çıkıyor.
Ekonomik kayıplar ve sağlık riskleri arasında nasıl bir bağ var?
Fosil yakıt kullanımının sadece çevresel bir sorun değil, aynı zamanda milyarlarca dolarlık bir sağlık faturası olduğu ortaya çıkıyor. Uzmanların paylaştığı veriler, hava kirliliğinin yarattığı erken ölümlerin ve kronik hastalıkların, ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hasılası üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğunu ve bu maliyetlerin sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle çeliştiğini gösteriyor.
Karar vericiler üzerinde nasıl bir baskı oluşabilir?
Uluslararası sağlık uzmanlarının COP31'de dile getirdiği bu somut veriler, fosil yakıt üretimini devam ettiren ülkeler üzerinde kamuoyu ve politika baskısını artırabilir. İklim finansmanı ve fosil yakıtlardan uzaklaşma taahhütlerinin, sağlık hakkı üzerinden yeniden tanımlanması, gelecekteki çevre düzenlemelerinde daha katı kuralların uygulanmasına zemin hazırlayabilir.
Kaynak: Anadolu Ajansı
Bu haber kaynak haberden yapay zekâ desteğiyle derlenmiştir. Nasıl çalışıyoruz?
Yorumlar (0)
Yorum Yaz
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!