CTBTO'dan Türkiye'ye Nükleer Denemelere Karşı Duruşu İçin Teşekkür

Antalya Diplomasi Forumu'nda, "Nükleer Konular Mercek Altında: Kritik bir Dönüm Noktası" başlıklı panel, nükleer silahların yayılmasının önlenmesi konusunu ele aldı.

Panel, Anadolu Ajansının (AA) "Global İletişim Ortağı" olduğu Belek Turizm Bölgesi'ndeki NEST Kongre Merkezi'nde düzenlendi ve 2026 yılına kadar devam etmesi planlanan Antalya Diplomasi Forumu (ADF) kapsamında gerçekleştirildi.

Oturum, Jeopolitik ve Güvenlik Çalışmaları Merkezi Direktörü Linas Kojala'nın moderatörlüğünde gerçekleşti. Panelde, Nükleer Denemelerin Kapsamlı Yasaklanması Antlaşması Teşkilatı (CTBTO) İcra Sekreteri Robert Floyd, Birleşmiş Milletler (BM) Viyana Daimi Temsilcisi Mustafa Kibaroğlu ve Avrupa Birliği (AB) Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi ve Silahsızlanma Özel Temsilcisi Stephan Klement konuşmacı olarak yer aldı.

CTBTO İcra Sekreteri Floyd, böylesi önemli bir etkinliğe ev sahipliği yapmanın değerini vurguladı.

Floyd, Nükleer Denemelerin Kapsamlı Yasaklanması Antlaşması'nın (CTBT) 30 yıllık geçmişine dikkat çekerek, bu süreçte nükleer denemelerin büyük ölçüde azalmasının önemli bir başarı olduğunu belirtti.

Bu ilerlemeyi "politik bir adanmışlık" olarak nitelendiren Floyd, anlaşmanın uluslararası gözetim sistemini mümkün kıldığını ifade etti. Nükleer test karşıtı politikaların geliştirilmesinin önemine de değindi.

Floyd, nükleer testlerin yeniden başlamasının "uykularını kaçıran bir kabus" olduğunu belirterek, "Lütfen uyanın ve bu kabusu yaşamayalım. Türkiye, bu kabusun önlenmesi için önemli çabalar sarf ediyor, teşekkür ederim." dedi.

BM Viyana Daimi Temsilcisi Kibaroğlu, politikacıların genellikle nükleer silahların tehlikelerinin farkında olduklarını düşündüğünü, ancak bu tehditlerin sürekli olarak değiştiğini ifade etti.

Kibaroğlu, nükleer materyallerin kötü niyetle kullanıldığında ciddi sorunlara yol açabileceğini belirterek, "Silahsızlanma, uluslararası güven ve istikrarın temel taşlarından biridir. 1968'de imzalanan ve 1970'te yürürlüğe giren bir anlaşma ile bu yolda ilerleme umuluyordu." dedi.

Bazı ülkelerin nükleer testleri sürdürme isteğine dikkat çeken Kibaroğlu, "Nükleer gücü olan bazı ülkeler, bu gücü olmayanları tehdit ediyor. Nükleer tesislere saldırılar oldu. Bu kadar karmaşık bir durumda Pandora'nın kutusunu açmak nereye varır?" diye sordu.

Uluslararası tüm anlaşmalarda olduğu gibi nükleer anlaşmaların da prensipleri olduğunu söyleyen Kibaroğlu, Türkiye'nin bu kurallara uyduğunu ve sorumluluklarını yerine getirdiğini vurguladı.

AB Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi ve Silahsızlanma Özel Temsilcisi Klement, birçok ülkenin Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'nı (NPT) sürdürmek istediğini belirtti.

Klement, uluslararası hukuk düzeninin ciddi bir riskle karşı karşıya olduğunu ifade ederek, "Nükleer savaşın kazananı olmaz." dedi.

Klement, Rusya, Çin ve ABD gibi büyük ülkelerin bir araya gelip tartışmalar yürütmesi gerektiğini belirterek, "Nükleer silahlar sonrası insanlığın hayatta kalması, düşünüldüğünden daha karmaşık ve imkansız olabilir." değerlendirmesinde bulundu.