OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann: Türkiye'nin Eğitimdeki Uzun Vadeli Rotası Umut Verici

OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann, dünya genelinde merakla beklenen PISA 2025 sonuçları öncesinde, Türkiye'nin eğitim alanındaki performansını ve küresel ölçekte yaşanan niteliksel dönüşümleri değerlendirdi. Anadolu Ajansı muhabirine özel açıklamalarda bulunan Cormann, Türkiye'nin eğitim sisteminde uzun vadeli gelişim çizgisinin son derece umut verici bir istikamet sunduğunu vurguladı.

Pandeminin Eğitimdeki Tahribatı ve Dirençli Sistemlerin Sırrı

Kovid-19 küresel salgınının eğitim sistemleri üzerindeki olumsuz etkilerini "mevcut sorunların daha da derinleşmesi" olarak tanımlayan Mathias Cormann, asıl hedefin sadece pandemi öncesi seviyeye dönmek olmaması gerektiğini belirtti. OECD genelinde okuma ve fen bilimlerindeki ortalama başarı düzeyinin pandemiden yaklaşık 10 yıl öncesinden itibaren düşüş eğiliminde olduğunu hatırlatan Cormann, matematik alanında ise 2018 ile 2022 yılları arasında yaklaşık 15 puanlık keskin bir düşüş yaşandığına dikkat çekti. Bu kaybın, yaklaşık 3 çeyrek okul yılına eş değer bir öğrenme kaybı anlamına geldiğini ifade etti.

Salgın sürecinin öğrencileri öğretmenlerinden ve okul ortamından uzaklaştırarak öğrenme rutinlerini bozduğunu söyleyen Cormann, bu zorlu döneme rağmen bazı eğitim sistemlerinin yüksek direnç gösterdiğini ifade etti. Cormann, "PISA 2022 sonuçları, dirençli sistemlerin daha güçlü ebeveyn desteğine, daha güvenli ve daha düzenli sınıf ortamlarına sahip olduğunu net bir şekilde ortaya koydu. Bugün de geçerliliğini koruyan bu dersler ışığında asıl sınav; güçlü temel becerileri, okula aidiyet duygusunu, ilgili velileri ve bağımsız öğrenme yeteneğini pekiştirmektir" değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye'nin Dezavantajlı Öğrencilerle Gelen Küresel Başarısı

Türkiye'nin eğitim alanında üzerine yeni başarılar inşa edebileceği köklü bir geçmişe sahip olduğunu dile getiren Genel Sekreter Cormann, ülkenin 2003 yılında ilk kez katıldığı PISA testlerinden bu yana, zaman zaman yaşanan dalgalanmalara rağmen yükselen bir grafik sergilediğini belirtti. Türkiye'nin PISA 2022'de matematik ve fen bilimleri alanlarında şimdiye kadarki en iyi sonuçlarından bazılarını elde ettiğini, okuma alanında ise uzun vadeli ortalamasına yakın bir performans gösterdiğini kaydetti.

Türkiye'nin dünya genelinde çok az ülkenin başarabildiği özel bir başarıya imza attığını vurgulayan Cormann, dezavantajlı öğrencilerin elde ettiği güçlü sonuçlara dikkat çekti. Türkiye'de sınava giren öğrencilerin üçte birinin sosyo-ekonomik açıdan en dezavantajlı grupta yer almasına rağmen, bu öğrencilerin matematik ortalamalarının dünya genelindeki benzer arka plana sahip akranları arasında en yüksek puanlar arasında yer aldığını açıkladı. OECD'nin, kendi ülkesindeki en başarılı yüzde 25'lik dilime giren dezavantajlı öğrencileri "akademik olarak dirençli" şeklinde tanımladığını belirten Cormann, "PISA 2022'de Türkiye'deki dezavantajlı öğrencilerin yüzde 12'si matematikte akademik olarak dirençliydi. Bu oran, yüzde 10 olan OECD ortalamasının oldukça üzerindedir" dedi.

Eğitimde Yeni Eşik: PISA 2025 ve Yapay Zeka Dönemi

Türkiye'de 2022 verilerine göre öğrencilerin yüzde 61'inin matematikte temel yeterlilik düzeyine ulaştığını, yüzde 5'inin ise en üst seviyede performans gösterdiğini aktaran Cormann, bu oranların OECD genelinde sırasıyla yüzde 69 ve yüzde 9 olduğunu belirtti. Gelişimin sürdürülebilmesi için her iki grupta da oranların yukarı taşınması gerektiğini ifade eden Cormann, eğitim reformlarının 15 yaş grubundaki öğrenciler üzerindeki etkisinin görülmesinin zaman aldığını, bu nedenle ilerlemenin tek bir PISA dönemi yerine uzun vadeli döngüler halinde değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Genel Sekreter Cormann, 8 Eylül'de açıklanacak olan PISA 2025 sonuçlarının Türkiye'nin bu kararlı yükselişini sürdürüp sürdürmediğine dair çok önemli bir gösterge olacağını söyledi. Küresel eğitim trendlerinde üç temel unsurun öne çıktığını belirten Cormann, ilk olarak temel bilgilerin önemini koruduğunu aktardı. PISA 2022 verilerine göre OECD ülkelerindeki öğrencilerin yüzde 31'inin matematikte, yüzde 26'sının okumada ve yüzde 24'ünün fen bilimlerinde temel yeterlilik seviyesinin altında kaldığını hatırlatan Cormann, yeni becerilerin bu temel akademik altyapının üzerine inşa edilmesi gerektiğini ifade etti.

İkinci önemli unsur olarak yapay zekanın eğitimdeki rolüne değinen Cormann, üretken yapay zekanın öğrencilerin ödev ve görevlerini tamamlamasına yardımcı olabileceğini ancak düşünme ve çaba gösterme süreçlerinin yerini alması durumunda öğrenmeyi baltalayabileceği uyarısında bulundu. Son olarak PISA testlerinin de bu küresel değişime ayak uydurduğunu belirten Cormann, PISA 2025 kapsamında öğrencilerin yapay zeka kullanımı, merak, azim ve öğrenme sorumluluğu gibi alanlardaki yetkinliklerinin ölçüleceğini, PISA 2029'da ise doğrudan "Medya ve Yapay Zeka Okuryazarlığı" becerilerinin değerlendirileceğini müjdeledi.