Cumhurbaşkanı Erdoğan BM 81. Genel Kurulu İçin ABD'ye Gitti: Tarihi Zirvede Gazze ve Reform Mesajı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, küresel siyasetin ve diplomasinin en önemli buluşma noktası olarak kabul edilen Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu'na katılmak üzere İstanbul'dan ABD'nin New York kentine hareket etti. Atatürk Havalimanı'ndan uğurlanan Cumhurbaşkanı Erdoğan, hareket öncesinde tören mangasını selamlayarak yola çıktı.

Küresel Diplomasinin Kalbi New York'ta Atıyor

Dünya genelinden çok sayıda devlet ve hükümet başkanını aynı çatı altında buluşturan Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81. oturumu, 22 Eylül tarihi itibarıyla New York'taki genel merkezde başlayacak. 193 üye ülkenin en üst düzey temsilcilerini küresel krizleri ve çözüm yollarını istişare etmek üzere bir araya getiren yüksek düzeyli diplomasi haftası, bu yıl 22-28 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilecek.

Görev süresinin son açılış rolünü üstlenecek olan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in hitabıyla başlayacak olan 81. BM Genel Kurulu'na, Bangladeş Dışişleri Bakanı Khalilur Rahman başkanlık edecek. BM'nin 1955 yılından bu yana titizlikle sürdürdüğü köklü protokol geleneği uyarınca, genel kurul başkanının açılış konuşmasının ardından kürsüye ilk olarak Brezilya temsilcisi çıkacak. Brezilya'nın hemen ardından ise ev sahibi ülke sıfatıyla Amerika Birleşik Devletleri (ABD) söz alacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Tarihi Kürsüde 16. Hitap

Türkiye'yi uluslararası arenada temsil eden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, zirvenin ilk gününde 4. sırada genel kurula hitap edecek. Bu konuşma, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın BM Genel Kurulu kürsüsünden dünya kamuoyuna sesleneceği 16'ncı tarihi hitap olma özelliği taşıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Başbakanlık görevini yürüttüğü 2005 yılında ilk kez BM 60. Genel Kurulu görüşmelerine katılarak Türkiye'nin tezlerini uluslararası topluma aktarmıştı. Ardından 2007'de 62. Genel Kurul'da yer alan Erdoğan, 2009'daki 64. Genel Kurul'da ise BM'nin mevcut hantal yapısının acilen reforme edilmesi gerektiğine dikkat çekmişti. 2011 yılındaki 66. Genel Kurul'da bölgesel krizlere odaklanan Erdoğan; Suriye, Libya, Somali ve Filistin meselelerine dair kritik mesajlar verirken, Azerbaycan topraklarının yıllardır süren haksız işgalinin bir an önce sona ermesi gerektiğini tüm dünyaya ilan etmişti.

Cumhurbaşkanı sıfatıyla ilk kez 2014 yılında düzenlenen BM 69. Genel Kurulu'na hitap eden Erdoğan, küresel adaletsizliğe karşı bayrak açtığı "Dünya beşten büyüktür" doktrinini şu tarihi sözlerle dünyaya duyurmuştu: "Daha fazla gecikmeden, daha fazla mazlum insan, masum insan hayatını kaybetmeden, küresel vicdan daha fazla yaralanmadan, Birleşmiş Milletler sorunlara ağırlığını koymalıdır. Altını çizerek ifade etmek isterim ki, dünya beşten büyüktür. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi daimi üyesi 5 ülkenin dünya gerçekleriyle bağdaşmayacak şekilde Birleşmiş Milletleri etkisiz hale getirmesi, küresel vicdanın kabul edebileceği bir durum değildir. Tüm alınan kararlar, bakıyorsunuz bir ülkenin iki dudağı arasındadır."

Erdoğan, FETÖ'nün 15 Temmuz 2016'daki hain darbe girişiminden yaklaşık iki ay sonra katıldığı BM 71. Genel Kurulu'nda dost ülkelere terör örgütüne karşı somut önlemler almaları yönünde uyarılarda bulundu. Takip eden yıllarda terörle mücadele kararlılığını yineleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2019'daki 74. Genel Kurul'da, Bodrum sahiline vuran minik bedeniyle düzensiz göç krizinin sembolü olan Aylan bebeğin fotoğrafını kürsüden göstererek küresel vicdana seslenmişti.

Pandemi döneminde video konferans yoluyla gerçekleştirilen 75. Genel Kurul'un ardından, yüz yüze yapılan zirvelerde Rusya-Ukrayna savaşı, Karadeniz Tahıl Koridoru, İslam düşmanlığı ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin (KKTC) tanınması gibi hayati konuları gündeme taşıyan Erdoğan, 24 Eylül 2024'teki 79. Genel Kurul ve ardından gelen 80. Genel Kurul hitaplarının büyük bölümünü ise Gazze'de yaşanan soykırıma ayırmıştı.

81. Genel Kurul'un Teması ve Türkiye'nin Öncelikli Gündemi

Dünya liderlerini New York'ta buluşturan BM 81. Genel Kurulu görüşmeleri, bu yıl "Güveni yeniden tesis etmek, dönüşümü yönetmek: Herkes için sonuç veren bir BM" ana temasıyla gerçekleştirilecek. Yaklaşık 195 ülkeden üst düzey katılımın beklendiği bu dev zirvede, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yapacağı konuşmanın odak noktasını yine küresel adalet arayışı oluşturacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ilk gün dördüncü sırada gerçekleştireceği konuşmasında, İsrail'in Gazze'de sürdürdüğü soykırım politikalarına karşı uluslararası toplumun sessizliğini kırması yönünde güçlü bir çağrı yapması bekleniyor. Filistin'in bağımsız bir devlet olarak tanınması ve İsrail'e karşı uluslararası hukuk çerçevesinde atılacak adımlar, Erdoğan'ın çantasındaki en önemli dosyalar arasında yer alıyor.

Zirve kapsamında çok sayıda devlet ve hükümet başkanıyla ikili diplomatik temaslar gerçekleştirecek olan Cumhurbaşkanı Erdoğan, ayrıca 23 Eylül tarihinde BM Genel Sekreteri'nin düzenleyeceği İklim Etkinliği'nde de kürsüye çıkarak Türkiye'nin çevre ve iklim vizyonunu paylaşacak.