Danıştay'dan Emsal Karar: Avukatlık Ücretleri Yükseliyor

Danıştay, avukatlık ücretleri konusunda kritik bir karar aldı. 10 bin liralık bir vergi davasında, avukatlık masrafı 60 bin liraya kadar çıkabilecek.

Danıştay’ın aldığı bu yeni karara göre, vatandaşlar belediyeler ve vergi daireleri gibi kamu kurumlarıyla yaşadıkları hukuki anlaşmazlıklarda, vekalet ücretleri asgari ücretin altında kalmayacak. Yani, 10 bin liralık bir emlak vergisi itiraz davası kaybedildiğinde, vatandaş kendi avukatına 30 bin lira, kamu idaresine de 30 bin lira ödemek durumunda kalacak.

Danıştay, kanun yararına temyiz edilen bir dosyayı inceleyerek, vatandaşların kamu kurumlarıyla olan ihtilaflarında önemli olan avukatlık ücretleri hakkında önemli bir karar verdi. Bu karar, birçok davayı etkileyebilecek emsal niteliğinde olacak.

Yüksek Mahkeme, genel bütçe, il özel idareleri, belediyeler ve köylere ait vergiler ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun'dan doğan davalarda, vekalet ücretinin avukatlık asgari ücret tarifesi değil, karar tarihinde bu tarifede belirtilmiş olan maktu ücret üzerinden belirlenmesi gerektiğine hükmetti.

Bu kararla birlikte, dava konusu bedelin ne olduğuna bakılmaksızın asgari ücrete (maktu ücret) hükmedileceği kararı alınmış oldu. Yani dava konusu bedel asgari ücretin altında olsa bile, maktu ücret esas alınacak.

Olay dosyasına göre, bir mahkum yemek bedelini ödemedi ve 2 bin 380 liranın tahsili için hukuki takip başlatıldı. Mahkumun avukatı, ödeme emrinin iptali için dava açtı.

İstanbul 2'nci İdare Mahkemesi, 2023 yılında ödeme emrini iptal etti ve davacıyı haklı buldu. Mahkeme, avukatlık asgari ücret tarifesinin “hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez” maddesi gereğince, davacıya, davaya konu rakamı dikkate alarak 2 bin 380 lira avukatlık vekalet ücreti belirledi.

Davacı vekili, Danıştay'a sunduğu dilekçede, avukatlık ücretinin bu madde gereğince belirlenemeyeceğini, 1136 Sayılı Kanunu 2'nci fıkrası gereğince maktu ücret belirlenmesi gerektiğini ifade etti.

Danıştay Başsavcılığı, bu itirazı değerlendirerek, mahkemenin kararının bozulmasını istedi ve kanun yararına temyiz etti. Başsavcılığın görüşünde, “Genel bütçe, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergiler ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun'dan doğan davalarda maktu ücret belirlenmesi gerektiğine” dikkat çekildi.

Maktu Ücret Uygulaması Başladı

Danıştay 10'uncu Daire Başkanlığı, bu görüşleri dikkate alarak değerlendirmesini yaptı ve temyiz talebini haklı buldu. Kararda, 6183 Sayılı Kanun gereğince açılacak her davada maktu ücret alınması gerektiği belirtildi. Maktu ücretin iptali için daha önce Anayasa Mahkemesi'ne açılan davanın da reddedildiğine dikkat çekildi. Mahkemenin kararı kanun yararına bozuldu.

Bu karar, vatandaşların kamu kurumlarına karşı açtığı davalar açısından büyük önem taşıyor.

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde, 2026 yılına ilişkin, “İdare ve Vergi Mahkemelerinde duruşmasız takip edilen davalarda belirlenen maktu ücret 30.000 TL’dir.” deniliyor.

Örneğin, 10 bin liralık bir emlak vergisi borcuna itiraz edilip dava açıldığında, dava kaybedilirse, 2026 yılında idarenin avukatına mevcut tarifeye göre 30 bin lira vekalet ücreti ödenecek. Eskiden bu rakam için açılan davada kaybedilirse, 10 bin lira ödenecekti.

Güncel durumda, dava açan kişi avukatlık hizmeti alırsa 30 bin lira da kendi avukatına ödeyeceği için, bir davada 60 bin liralık avukatlık ücreti ödemiş olacak. Dava masrafları da ayrıca ödenecek. Eğer dava açan kişi avukatlık hizmeti almazsa, avukatla temsil edilen tarafa yine vekalet ücreti ödeniyor.

Kamu idaresi davayı kaybederse, eskiden 10 bin liralık avukatlık ücreti ödeyeceğine, şimdi karşı tarafa 30 bin lira avukat ücreti ödeyecek.

Danıştay'ın bu kararı, vatandaşın kamu kurumlarıyla olan davalarında geçerli. Bunun dışındaki davalarda, karşı tarafın avukatı yine davada kabul veya reddedilen rakama bağlı vekalet ücreti alacak.

Devlet Avukat Vekalet Ücreti Alıyor mu?

Vatandaşlar, devlete karşı açtıkları davalarda, haksız bulunmaları durumunda, davayı kazanan taraf lehine vekalet ücretine hükmediliyor. İdari yargıda, açılan iptal veya tam yargı davalarında haksız çıkan taraf aleyhine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi üzerinden vekalet ücretine hükmedilmekte.

Kamu kurum ve kuruluşları lehine vekalet ücretine hükmedilebilmesi için, avukat olan vekil veya hukuk birimi amirleri, hukuk müşavirleri, muhakemat müdürleri gibi yasayla belirlenmiş kişiler tarafından temsil edilmiş olunması gerekiyor.

Avukatlık Ücreti Nasıl Belirleniyor?

Avukatlık Kanunu’na göre iki tür vekalet ücreti bulunuyor. Bunlardan ilki, avukatın müvekkili ile yaptığı vekalet akdinden kaynaklanan “akdi vekalet ücreti”. İkincisi ise mahkemede veya icra takibinde kendisini vekil ile temsil ettiren ve haklı çıkan taraf lehine hükmedilen “karşı taraf vekalet ücreti”.

Yani, dava açan kişi, davayı açarken avukatına ödeme yapıyor, davayı kaybederse karşı tarafın avukatı için de mahkeme kararına göre vekalet ücreti ödüyor. Dava açan kişi, avukatla asgari ücret tarifesinin altında kalmamak kaydıyla herhangi bir rakam üzerinden anlaşabilir. Avukatla anlaşma yoksa, mahkeme bu tarife üzerinden vekalet ücretine karar veriyor. Mahkemeler, karşı taraf vekalet ücreti ise her yıl yayınlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre maktu veya nispi olarak hesaplanıyor.