Depozito İadelerinde Yeni Dönem: Yargıtay Kararları ve Uygulama Sorunları

DUYGU ERDOĞAN - Yaklaşık on yıl önce Yargıtay tarafından alınan bir karar, son dönemde yeniden gündeme gelerek kiracıların depozito iadelerinde önemli değişikliklere yol açtı. Bu emsal karar doğrultusunda, uzun süreli kiracılar, örneğin 8-10 yıl sonra kiralık konuttan ayrılırken, verdikleri depozito bedelini güncel kira oranları üzerinden geri alabiliyorlar.

Oranların Belirlenmesi Gerek

Bu kararın en önemli noktası, depozito bedelinin başlangıçtaki kira bedeline olan oranının belirlenmesi. Kiracı, o dönemde bir ya da iki kira bedeli depozito ödemiş olabilir ya da kira bedelinin yüzde 75'i kadar depozito vermiş olabilir. Öncelikle bu oran tespit edilmeli ve bu oran güncel kira ile karşılaştırılarak iade edilmelidir. Yargıtay, sözleşmenin başlangıcındaki kira bedelinin Türk Lirası karşılığı üzerinden, depozito oranının belirlenip, sözleşmenin sona erdiği tarihteki kira bedeline uygulanması gerektiğini vurguluyor.

Depozitonun güncel kira bedeli esas alınarak iade edilmesi yönündeki bu Yargıtay kararı, depozito konusunun dava konusu olmaya devam ettiğini göstermekte.

‘Teoride Var, Pratikte Yok’

Gayrimenkul Hukuku Uzmanı Avukat Ali Güvenç Kiraz, bu kararın emsal niteliğinde olmasına karşın, uygulamada genellikle kiracı ve ev sahibi arasındaki kira sözleşmesinin dikkate alındığını belirtiyor. Kiraz, “Uygulamada taraflar kira sözleşmesine göre hareket eder. Sözleşmede, ‘depozito ilk verildiği tarihte ne kadar ödendiyse o şekilde geri alınır’ maddesi varsa, örneğin beş yıl önce 10 bin lira olarak verilen depozito aynen geri alınır. Güncellenmiş bir bedel iadesi zorunlu değildir. Ancak bu ifade yoksa, iki kira bedeli depozito ödendiyse, kiracı evden çıktığında bu iki kira bedelinin güncel haliyle iade edilmesi gerekmektedir” dedi.

Kiraz, depozitonun nasıl iade edileceği konusunun yoğun tartışmalara yol açtığını, ancak Borçlar Kanunu’na daha önce eklenen bir hükümle aslında belli bir düzenleme getirildiğini belirtiyor. Ali Güvenç Kiraz, “Borçlar Kanunu’na göre, depozito bedelinin vadeli bir banka hesabına yatırılması gerektiği belirtiliyor. Kiracı çıkışında herhangi bir zarar söz konusu değilse, bu tutar faiz getirisiyle kiracıya iade edilir. Ancak bu kuralın uygulamaya geçmesi nadirdir” diye ekledi.

Site Aidatları Meclis Gündeminde

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu, site aidatlarındaki artışları sınırlamaya yönelik bir kanun teklifini görüşmeye devam ediyor. Bu teklif, site yönetimlerinin aidat belirleme ve artırma yetkilerini sınırlamayı amaçlıyor. Ayrıca, site yönetimlerinin daha profesyonel bir yapıya kavuşturulması ve denetim süreçlerinin geliştirilmesi de planlanıyor.