Donanma Komutanlığı Darbe Girişimi Davasında Karar: Eski Amirallere Ceza Yağdı

Fetullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) 15 Temmuz'daki hain darbe teşebbüsünün üzerinden geçen 10 yılın ardından, Türkiye'nin en stratejik askeri üslerinden biri olan Kocaeli Gölcük merkezli Donanma Komutanlığı bünyesinde yaşanan karanlık eylemlerin hesabı yargı önünde soruldu. Darbecilerin planlarını boşa çıkaran Türk adaleti, yürüttüğü titiz yargılama süreciyle ihanet şebekesine geçit vermedi.

852 Sayfalık İddianame ve Hain Planın Detayları

Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan ve Kocaeli 5. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edilen 852 sayfalık kapsamlı iddianameyle tarihi dava süreci başladı. Davanın sanıkları arasında terör örgütü elebaşı Fetullah Gülen'in yanı sıra eski Sahil Güvenlik Komutanı Tümamiral Hakan Üstem, eski Gölcük Deniz Ana Üs Komutanı Tuğamiral Hayrettin İmren, eski Güney Grup Görevi Komutanı Tuğamiral Nazmi Ekici, eski Deniz Hava Komutanı Tuğamiral Tezcan Kızılelma ve örgütün sivil "mahrem imamları" nın da bulunduğu 90 şüpheli yer aldı.

Hain darbe girişimi gecesinde TCG Yavuz Fırkateyni'nde zorla alıkonulan dönemin Donanma Komutanı Oramiral Veysel Kösele, darbeci askerler tarafından gözaltına alınan dönemin Harp Filosu Komutanı Tümamiral Ahmet İskender Yıldırım ve Donanma Komutanlığı Kurmay Başkanı Tuğamiral Yalçın Payal ise dosyada müşteki sıfatıyla adaletin tecelli etmesini bekledi.

Tarihi Yargılama Süreci ve Dört Ana Başlık

Donanma Komutanlığı'ndaki darbe eylemlerine ilişkin davanın ilk duruşması, 11 Eylül 2017 tarihinde Kocaeli Kapalı Ceza İnfaz Kurumları Yerleşkesi bünyesinde bu dava için özel olarak inşa edilen 250 kişi kapasiteli duruşma salonunda gerçekleştirildi. Mahkeme heyeti, davanın daha sağlıklı yürütülebilmesi amacıyla yargılamayı dört ana kategoriye ayırdı. Bu kapsamda yargılama; "Donanma Komutanlığındaki hareketlilik", "Donanmaya bağlı gemilerin seyre açılması", "Cengiz Topel Deniz Hava Üs Komutanlığı" ve "Mahrem imamlar" başlıkları altında derinlemesine incelendi.

Yaklaşık 13 ay boyunca aralıksız devam eden dava sürecinde, aralarında dönemin en üst düzey komutanları olan Veysel Kösele, Ahmet İskender Yıldırım ve Yalçın Payal'ın da bulunduğu 100'den fazla askeri personel ve sivil vatandaş tanık kürsüsüne çıkarak yaşananları tüm çıplaklığıyla anlattı.

Mahkemeden Darbecilere Ağırlaştırılmış Müebbet Yağdı

Kocaeli 5. Ağır Ceza Mahkemesi, titizlikle yürüttüğü yargılamanın ardından ilk kararını 25 Ekim 2018 tarihinde açıkladı. Mahkeme heyeti, eski Gölcük Deniz Ana Üs Komutanı Tuğamiral Hayrettin İmren ile eski Güney Grup Görevi Komutanı Tuğamiral Nazmi Ekici'nin de aralarında yer aldığı 23 sanığı "Anayasayı ihlal" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırdı.

Aynı suç kapsamında bazı gemi komutanları ile örgütün kritik isimlerinden olan mahrem imamlar Oktay Aygün, Yakup Dalkılıç, Ümit Kol, Emrah Çoban, Mehmet Sarı ve Enver Kılıç da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan isimler arasında yer buldu. Mahkeme ayrıca, aynı suçtan 13 sanığa müebbet hapis, 8 sanığa ise 5 yıl ile 17 yıl arasında değişen sürelerde hapis cezaları verdi. Yargılamada 9 sanık beraat ederken, bazı sanıkların dosyalarının ayrılması kararlaştırıldı.

Eski Tuğamiral Hayrettin İmren, "kişiyi hürriyetinden yoksun kılma" suçundan ek olarak 93 yıl hapis cezası alırken, Nazmi Ekici de aynı suçtan 27 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Eski Sahil Güvenlik Komutanı Tümamiral Hakan Üstem ve eski Sahil Güvenlik Komutanlığı Harekat Başkanı Süleyman Yarayan hakkında ise Ankara 17. Ağır Ceza Mahkemesi'nce verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları nedeniyle bu davanın reddine ve dosyalarının Ankara'ya gönderilmesine hükmedildi.

Ayrılan Dosyalar ve Yargıtay'ın Nihai Kararı

İlk kararın ardından, aralarında eski Deniz Hava Komutanı Tuğamiral Tezcan Kızılelma'nın da bulunduğu 13'ü firari 35 sanığın dosyası ayrılarak yargılamalarına devam edildi. Kocaeli 5. Ağır Ceza Mahkemesi, 21 Haziran 2019 tarihindeki karar duruşmasında Tezcan Kızılelma'yı "Anayasayı ihlal" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırdı. Mahkeme, 14 sanığa "silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan 6 yıl 3 ay ile 13 yıl 6 ay arasında değişen hapis cezaları verirken, 6 sanık beraat etti, 1 sanık hakkında ise ceza verilmesine yer olmadığı kararlaştırıldı. Firari durumdaki 13 sanığın dosyası ise tekrar ayrıldı.

Yerel mahkemenin verdiği bu tarihi kararlar, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi'nin incelemesinin ardından Yargıtay 3. Ceza Dairesi'ne taşındı. Temyiz incelemesini tamamlayan Yargıtay, darbe teşebbüsüne doğrudan iştirak ettiği belirlenen sanıklar hakkındaki mahkumiyet kararlarının büyük bir kısmını hukuka uygun bularak onadı.

Yargıtay'ın gerekçeli kararında, darbe girişiminin örgütsel bir faaliyet çerçevesinde icra edildiği, sanıkların büyük bölümünün aldıkları emirleri bilerek uyguladıkları ve suçun işlenişine aktif katkı sunarak "müşterek fail" konumunda oldukları vurgulandı. Bu kapsamda eski amiraller Hayrettin İmren, Nazmi Ekici ve Tezcan Kızılelma'ya verilen ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet hapis cezaları kesinleşti. Bazı sanıklar hakkındaki beraat kararları da onanırken, eksik araştırma ve usul hataları saptanan az sayıdaki sanığın dosyası ise bozuldu. Böylece Donanma Komutanlığı davasında adaletin eli hainlerin üzerine kararlılıkla inmiş oldu.