Döwlet agdarylyşygy synanyşygynda deňiz serkerdeliginiň karary: Öňki admirallara berlen jeza

15-nji iýulda Fetullah Terrorçylyk Guramasynyň (FETO) dönüklik agdarylyşygyndan 10 ýyl soň, Türkiýanyň iň strategiki harby bazalarynyň biri bolan Kokaeli Gölcükde ýerleşýän Harby-deňiz güýçleriniň serkerdeliginde bolup geçen garaňky hereketler üçin kazyýet jogapkärçiligine çekildi. Döwlet agdarlyşygy meýilleşdirijileriniň meýilnamalaryny puja çykaran türk adalaty, dönüklik ulgamynyň amala aşyran kazyýet işinden geçmegine rugsat bermedi.

852 sahypalyk aýyplama we dönük meýilnamanyň jikme-jiklikleri

Taryhy kazyýet işi Kokaeli Baş prokuraturasy tarapyndan taýýarlanan we Kokaeli 5-nji Highokary Jenaýat Kazyýeti tarapyndan kabul edilen 852 sahypalyk giňişleýin aýyplama bilen başlandy. Kazyýetde günäkärlenýänleriň arasynda terrorçylyk guramasynyň lideri Fetullah Gülen, Kenarýaka Gorag gullugynyň öňki serkerdesi Arka admiral Hakan Üstem, Gölçük Harby-deňiz güýçleriniň esasy serkerdesi yzky admiral Haýrettin İmren, Günorta toparyň öňki serkerdesi yzky admiral Nazmi Ekici, Deňiz howa güýçleriniň öňki serkerdesi yzly-yzyna admiral Tezkan bar. gurama.

Dönüklik agdarylyşygy synanyşygynyň gijesinde TCG avawuz Frigasynda zor bilen tussag edilen şol wagtky Harby deňiz güýçleriniň serkerdesi, admiral Weýsel Kösele, agdarlyşyk dildüwşük esgerleri tarapyndan tussag edilen we Adalat Adalat serkerdeliginiň başlygy Adalat Adalat gullugynyň başlygy Adal admiral Weysel Kösele. faýldaky şikaýatçylar hökmünde.

Taryhy synag prosesi we dört esasy at

Harby-deňiz güýçleriniň serkerdeliginde döwlet agdarylyşygy bilen baglanyşykly ilkinji diňlenişik 2017-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda 250 adamlyk kazyýet zalynda geçirildi, bu kazyýet işi üçin Kokaeli ýapyk jeza edaralarynyň çäginde ýörite guruldy. Kazyýet mejlisini has rahat geçirmek üçin kazyýet işini dört esasy kategoriýa böldi. Bu nukdaýnazardan baha bermek; "Deňiz serkerdeliginde hereket", "Deňiz gämileriniň nawigasiýa açylmagy", "Cengiz Topel deňiz howa bazasynyň serkerdeligi" we "Hususy ymamlar" sözbaşylary bilen çuňňur gözden geçirildi.

Takmynan 13 aýlap üznüksiz dowam eden kazyýet işinde 100-den gowrak harby işgär we raýat raýaty, şol döwrüň iň ýokary derejeli serkerdeleri Weýsel Kösele, Ahmet keskender ıldyldyrym we chalçyn Paýal şaýatlyk etdi we bolup geçenleri doly düşündirdi.

Kazyýet agdarlyşyk meýilleşdirijilerine agyr ömürlik höküm çykardy

Kokaeli 5-nji Highokary Jenaýat Kazyýeti, oýlanyşykly geçirilen suddan soň ilkinji kararyny 25 oktýabr 2018 yglan etdi. Kazyýet Gölçük deňiz güýçleriniň esasy bazasynyň serkerdesi yzky admiral Haýrettin renmren we Günorta toparyň iş toparynyň öňki serkerdesi yzky admiral Nazmi Ekiçi ýaly 23 aýyplanýany "Konstitusiýany bozandygy" üçin ömürlik azatlykdan mahrum etdi.

Şol bir jenaýatyň çäginde guramanyň möhüm şahsyýetleri bolan käbir gämi serkerdeleri we gizlin ymamlar Oktaý Aýgün, upakup Däliç, Ümit Kol, Emra Çoban, Mehmet Sary we Enwer Kılyç agyrlaşdyrylan ömürlik türme tussaglygyna höküm edildi. Şeýle hem, kazyýet 13 jenaýatçyny ömürlik azatlykdan mahrum etdi we 8 aýyplanýany şol bir jenaýat üçin 5 ýyldan 17 ýyla çenli azatlykdan mahrum etdi. Kazyýetde 9 günäkärlenýän aklanan bolsa, käbir günäkärlenýänleriň faýllaryny aýyrmak kararyna gelindi.

Öňki arka admiral Haýrettin İmren "adamy azatlykdan mahrum etmek" jenaýaty üçin goşmaça 93 ýyl azatlykdan mahrum edildi, Nazmi Ekici şol bir jenaýat üçin 27 ýyl azatlykdan mahrum edildi. Ankara 17-nji Criminalokary Kazyýetiniň Kenarýaka Goragçysynyň öňki serkerdesi Arka admiral Hakan Üstem we Kenarýaka Gorag Komandasynyň operasiýalarynyň öňki başlygy Süleýman ayaraýan tarapyndan ömürlik azatlykdan mahrum etmek jezasy sebäpli bu işi ret etmek we faýllaryny Ankara ibermek kararyna geldi.

Aýry-aýry faýllar we Courtokary kazyýetiň gutarnykly karary

Ilkinji karardan soň 35 günäkärlenýäniň 13-siniň gaçgaklary, şol sanda Harby-deňiz howa güýçleriniň öňki serkerdesi yzky admiral Tezcan Kyzylelma gaçyp, kazyýet işi dowam etdirildi. Kokaeli 5-nji Criminalokary Jenaýat Kazyýeti 2019-njy ýylyň 21-nji iýunynda geçirilen kazyýet diňlenişiginde Tezcan Kızylelmany "Konstitusiýany bozandygy" üçin ömürlik azatlykdan mahrum etdi. Kazyýetde "ýaragly terror guramasynyň agzasy bolmak" jenaýaty üçin 6 ýyl 3 aýdan 13 ýyl 6 aýa çenli azatlykdan mahrum etmek jezasy berildi, 6 günäkärlenýän aklandy we 1 günäkärlenmedi. Gaçylan 13 aýyplanýanyň faýly ýene aýryldy.

courterli kazyýetiň kabul eden bu taryhy kararlary, Sakarya sebit adalat kazyýetiniň 2-nji jenaýat palatasy gözden geçirilenden soň Appokary kazyýetiň 3-nji jenaýat palatasyna geçirildi. Appealokary Kazyýet şikaýat seljermesini tamamlap, agdarlyşyk synanyşygyna gönüden-göni gatnaşan we günäkärlenýän aýyplanýanlara garşy çykarylan kazyýet işleriniň köpüsini kanuny esasda tapdy we tassyklady.

Courtokary Kazyýetiň esaslandyrylan karary bilen, agdarlyşyk synanyşygynyň guramaçylyk işiniň çäginde amala aşyrylandygy, günäkärlenýänleriň köpüsiniň alan buýruklaryny bilkastlaýyn ýerine ýetirendikleri we jenaýatyň açylmagyna işjeň goşant goşmak bilen "bilelikde günäkär bolandyklary" nygtaldy. Bu nukdaýnazardan öňki admirallar Haýrettin renmren, Nazmi Ekici we Tezcan Kızylelma berlen ömürlik we ömürlik azatlykdan mahrum etmek jezasy gutardy. Käbir günäkärlenýänler üçin aklamak kararlary tassyklanylsa-da, doly däl derňew we prosessual ýalňyşlyklar bar diýlip tapylan az sanly günäkärlenýäniň faýly agdaryldy. Şeýlelik bilen, Harby-deňiz serkerdeligindäki dönüklere adalat eli aýgytly düşdi.