DSÖ: Küresel Sağlıkta Kazanımlar Tehlikede

Birleşmiş Milletler'in sağlık kuruluşu olan Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), küresel sağlık alanında endişe verici bir duruma dikkat çekti. Yeni yayımlanan "Dünya Sağlık İstatistikleri 2026" raporu, son on yılda elde edilen sağlık kazanımlarının geriye gitme riskiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor. Bu rapor, dünya genelinde sağlıkla ilgili sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmanın zorluklarına işaret ediyor.

Küresel Sağlıkta Elde Edilen Kazanımlar

DSÖ'nün raporuna göre, son on yılda dünya genelinde sağlık hizmetlerine erişim önemli ölçüde arttı. Milyonlarca insan daha iyi önleme ve tedavi hizmetlerinden yararlandı. 2010 ile 2024 yılları arasında HIV enfeksiyonlarında %40'lık bir düşüş yaşandı. Ayrıca, tütün ve alkol tüketimi de aynı dönemde azalma gösterdi.

Rapor, göz ardı edilen tropikal hastalıkların etkilediği insan sayısında %36'lık bir azalma olduğunu belirtiyor. Sağlık hizmetlerine erişim de genişledi; 961 milyon kişi güvenli içme suyuna, 1,2 milyar kişi sanitasyona ve 1,4 milyar kişi temiz pişirme çözümlerine erişim sağladı.

Hâlâ Aşılması Gereken Zorluklar

Bununla birlikte, rapor birçok engelin hala var olduğunu vurguluyor. Örneğin, sıtma vakaları 2015'ten bu yana %8,5 arttı. Üreme çağındaki kadınların %30,7'sini etkileyen anemi gibi sorunlar çözüm bekliyor. 5 yaş altı çocuklarda aşırı kiloluluk oranı %5,5'e ulaştı ve kadınlara yönelik şiddet dünya genelinde yaygınlığını koruyor. Bu durum, daha güçlü önleme ve sosyal koruma politikalarına olan ihtiyacı ortaya koyuyor.

Sağlık Sistemlerinin Kırılganlığı

COVID-19 pandemisi, küresel sağlık sistemlerindeki zayıflıkları gözler önüne serdi. 2020 ile 2023 yılları arasında pandemi, dolaylı ölümler de dahil olmak üzere 22,1 milyon fazladan ölüme yol açtı. Bu, resmi Kovid-19 ölüm sayılarının üç katından fazla. Pandemi, sağlık sistemlerinin daha dirençli hale getirilmesi gerektiğini gösteriyor.

2025 sonu itibarıyla, ülkelerin yalnızca %18'i ölüm verilerini DSÖ'ye bildirdi. Yaklaşık üçte biri ise hiç ölüm nedeni verisi bildirmedi. Bu durum, küresel sağlık çabalarının yetersiz kaldığını ve daha güçlü sağlık sistemlerine ihtiyaç duyulduğunu açıkça gösteriyor.

Sonuç ve Geleceğe Dönük Çıkarımlar

DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, raporda küresel sağlıkta eşitsizliklerin devam ettiğini ve birçok insanın sağlıklı bir yaşam için gerekli şartlardan yoksun bırakıldığını ifade etti. Gelecekte, daha güçlü ve adil sağlık sistemlerine yatırım yapılması gerektiğini vurguladı. Bu, aynı zamanda sağlık verilerinin daha etkin bir şekilde kullanılmasını ve hesap verebilirliğin artırılmasını gerektiriyor.

2030 sağlık hedeflerine ulaşmak için hızlandırılmış ve kararlı eylemler gerekiyor. DSÖ'nün raporu, sağlık sistemlerinin güçlendirilmesi gerektiğini ve bunun için acil adımlar atılmasının şart olduğunu ortaya koyuyor.