DSÖ'den Üç Büyük Kriz İçin Küresel Alarm: Kongo'da Ebola, Gazze'de İnsani Dram ve Nepal'de Sel Felaketi

Birleşmiş Milletler Cenevre Ofisi'nde Akredite Basın Mensupları Birliği (ACANU) üyeleriyle bir araya gelen Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, küresel ölçekte endişe yaratan üç büyük insani ve sıhhi krize dair kritik açıklamalarda bulundu. Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki (KDC) benzeri görülmemiş Ebola salgını, Gazze Şeridi'nde derinleşen insani trajedi ve Nepal-Çin sınırındaki yıkıcı sel felaketi, DSÖ'nün acil müdahale gündeminin ilk sıralarında yer aldı.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde Tarihin En Hızlı Yayılan Ebola Salgını

Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki mevcut durumu değerlendiren Ghebreyesus, bölgedeki Ebola salgınının tarihteki en büyük ikinci salgın olmasının yanı sıra şimdiye kadar kaydedilen en hızlı yayılım grafiğini çizdiğini duyurdu. Vaka sayısının 6 bini aştığını, can kaybının ise 3 bine ulaştığını belirten Genel Direktör, salgının halihazırda 6 ilde 60 sağlık bölgesini kapsayan devasa bir coğrafyayı etkisi altına aldığını açıkladı. Özellikle Ituri eyaletinin, vakaların yüzde 85'ine ve ölümlerin yüzde 88'ine ev sahipliği yaparak salgının merkez üssü konumunu koruduğu vurgulandı.

Ölümlerin büyük kısmının tedavi merkezlerinin dışında gerçekleşmesinin en büyük endişe kaynağı olduğunu belirten Ghebreyesus, hayatını kaybedenlerin güvenli olmayan yöntemlerle defnedilmesinin virüsün yayılmasını tetiklediğini söyledi. Temaslı listesinde bulunmayan kişiler arasında görülen ölümlerin, henüz tespit edilememiş gizli bulaşma zincirlerine işaret ettiğini belirten DSÖ lideri, bu zincirler tamamen kırılmadığı sürece salgının KDC, komşu ülkeler ve tüm bölge için ciddi bir tehdit oluşturmaya devam edeceğini kaydetti. Bölgenin onlarca yıldır çatışma, yoksulluk ve açlıkla mücadele ettiğini hatırlatan Ghebreyesus, DSÖ'nün bölgeye 330 tondan fazla acil yardım malzemesi ve 300 uzman gönderdiğini bildirdi. Ayrıca, Bundibugyo virüsüne karşı geliştirilen iki yeni aşı için İngiltere ve Kanada'da güvenlik testlerinin sürdüğünü, mevcut Zaire ebolavirüsü aşısının bu varyant üzerindeki etkisini gözlemlemek amacıyla ekim veya kasım aylarında KDC'de etkinlik denemelerine başlanacağını duyurdu.

Gazze'de Kış Öncesi Sağlık Sistemi Çöküşün Eşiğinde

Gazze Şeridi'ndeki insani krize de değinen Ghebreyesus, yaklaşan kış aylarıyla birlikte halk sağlığı risklerinin zirveye ulaştığını belirtti. Aşırı kalabalık çadır kamplarında yaşam mücadelesi veren sivillerin, taşan kanalizasyonlar, biriken çöpler ve temiz suya erişim sıkıntısı nedeniyle büyük tehlike altında olduğunu ifade etti. Su kirliliğine bağlı olarak akut sulu ishal vakalarının bu yıl iki katına çıktığını belirten Ghebreyesus, yağmurlarla birlikte salgın hastalık riskinin daha da katlanacağını, Gazze'nin halihazırda aşırı yüklenmiş sağlık altyapısının bu yükü kaldıramayacağını vurguladı.

Gazze'de protez ve rehabilitasyon hizmetlerine ihtiyaç duyan 6 bin 600'den fazla ampute bireyin bulunduğunu kaydeden DSÖ lideri, İsrail'in iki yılı aşkın süredir bölgeye protez ve rehabilitasyon ekipmanı girişini engellediğini söyledi. DSÖ İnsani Yardım Birimi Başkanı Teresa Zakaria ise ne şartta olursa olsun Gazze'de hayat kurtarmak için çalışmaya devam edeceklerini belirterek, bölgeye engelsiz insani yardım koridoru açılması için uluslararası topluma çağrıda bulundu.

Nepal ve Çin Sınırında Sel Felaketi: Binlerce Kayıp Var

Nepal-Çin sınırında geçtiğimiz hafta meydana gelen ani sel felaketine de değinen Ghebreyesus, yıkımın boyutlarını gözler önüne serdi. Nepal'de 1000'den fazla kişinin hayatını kaybettiğini ve binlerce kişinin hala kayıp olduğunu belirten Genel Direktör, Çin tarafında da can kayıplarının yaşandığını aktardı. Altyapının çökmesi nedeniyle birçok yerleşim yerinin dünyayla bağlantısının kesildiğini ve sağlık tesislerinin kullanılamaz hale geldiğini ifade etti. DSÖ'nün acil durum fonları ve uzman personelle bölgede konuşlandığını belirten Ghebreyesus, şu anki en büyük önceliklerinin salgın hastalıkları önlemek ve temel sağlık hizmetlerini yeniden tesis etmek olduğunu ekledi.

Ebola Virüsünün Tarihsel Arka Planı ve Tehdit Boyutu

İlk olarak 1976 yılında Sudan'ın Nzara ve KDC'nin Yambuku kentlerinde eş zamanlı olarak ortaya çıkan Ebola virüsü, adını KDC'deki Ebola Nehri'nden alıyor. 2013-2017 yılları arasında Batı Afrika'da (Gine, Liberya, Sierra Leone) yaşanan büyük salgında 30 bin kişiye bulaşan virüs, 11 binden fazla can kaybına yol açmıştı. KDC'de bu yılın mayıs ayında Ituri eyaletinde baş gösteren yeni salgın dalgasıyla birlikte Bundibugyo varyantına karşı henüz onaylanmış bir tedavi veya aşının bulunmaması, küresel sağlık otoritelerini alarma geçirmeye devam ediyor.