EBRD Raporu: Orta Doğu'daki Gerginlik Ekonomik Gelişimi Tehdit Ediyor

Enerji kaynaklarının fiyatları, tarihteki en yüksek seviyelerinin altında seyretse de, arz kesintilerinin devam etmesi durumunda bu fiyatların daha da yükselebileceği bildiriliyor.

Yapılan analizde, petrol fiyatının varil başına 100 dolardan fazla bir süre kalması halinde, kimyasal ve metal sektörlerindeki tedarik zinciri sıkıntılarının sürmesi durumunda, dünya ekonomisinin büyümesi yüzde 0,4 oranında düşebilir ve enflasyon yüzde 1,5'in üzerinde artış gösterebilir.

Bu senaryoda, EBRD'nin faaliyet gösterdiği bölgelerdeki ekonomik büyümenin de yüzde 0,4 oranında azalabileceği belirtiliyor.

Gerginliğin etkileri, tarım girdileri ve sanayi tedarik zincirlerinde de kendisini gösteriyor. Küresel gübre hammaddesi ticaretinin büyük bir kısmı Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor ve bu durum gıda fiyatları üzerinde artış riski oluşturuyor. Körfez ticaret yollarındaki sorunlar, alüminyum, kükürt, helyum, petrokimyasallar ve plastikler gibi kritik malzemeleri etkileyerek, küresel enflasyon baskılarını artırabilir.

Körfez İşbirliği Konseyi (GCC) ile yapılan ticaret, EBRD'nin faaliyet alanındaki birçok ekonomi için önemliyken, İran ile olan doğrudan ticaret sınırlı kalıyor.

Hürmüz Boğazı üzerinden ihracata bağımlı olan Irak gibi ülkeler, özel zorluklarla karşılaşabilir ancak buğday gibi temel ürünlerdeki mevcut stoklar bu ülkelerde belirli bir tampon oluşturuyor.

Öte yandan, Orta Doğu'da turizme dayalı ekonomilerde turist sayısının düşmesi beklenirken, gerginlik ülkelerin ekonomik koşullarını sıkılaştırıyor. Şu ana kadar bazı ekonomilerde sermaye çıkışları yönetilebilir seviyede kalmış olsa da, küresel finansal koşulların daha da kötüleşmesi halinde bu çıkışlar hızlanabilir.

EBRD, ekonomilerin dış ticaret hadlerindeki şokları nasıl dengeleyeceklerinin, mali ve dış tamponlarının gücüne bağlı olduğunu belirtiyor.

EBRD'nin faaliyet alanında Türkiye, Mısır, Irak, Kenya, Lübnan, Ürdün, Moldova, Moğolistan, Senegal, Tunus, Ukrayna, Azerbaycan, Yunanistan, Nijerya gibi pek çok ülke bulunuyor.

EBRD Başekonomisti Beata Javorcik, Orta Doğu'daki gerginliğin, jeopolitik şokların enerji piyasaları, tedarik zincirleri ve finansal koşullar üzerindeki yayılma hızını gösterdiğini ifade etti.

Enerji fiyatlarındaki yükselişin, Avrupa'nın imalat sektörü için zaten zorlu olan bir dönemde meydana geldiğini vurgulayan Javorcik, "Çatışmanın geniş etkilerinin, Orta Avrupa'da yüksek savunma harcamaları ve güney ile doğu Akdeniz ile Sahra altı Afrika'da yüksek borç servis maliyetleri nedeniyle zaten zorlanan kamu bütçelerine ek yük getirmesi muhtemeldir. Çatışmanın etkileri, sona erdikten sonra da sürebilir." dedi.