Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası Usullerinde Değişiklik Yaptı

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), 15 Ekim 2026 tarihli ve 14958 sayılı kararı ile 23 Eylül 2017 tarihli Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası İşletim Usul ve Esasları’nda (PUE) kapsamlı değişikliklere gitti. Kurul tarafından kabul edilen ve Resmî Gazete’de yayımlanmak üzere Cumhurbaşkanlığına gönderilen yeni düzenlemeler, doğal gaz piyasasındaki işlem süreçlerini, fiyat hesaplama yöntemlerini ve piyasa katılımcılarının sisteme erişim koşullarını yeniden tanımlıyor.

Söz konusu düzenleme, piyasa şeffaflığını artırmayı, iletim sistemindeki dengeleyici işlemleri optimize etmeyi ve piyasa bozucu davranışların önüne geçmeyi hedefliyor. Piyasa işletmecisi tarafından yürütülen veri yayımlama ve raporlama faaliyetleri ile katılımcıların uyması gereken teminat ve ödeme yükümlülükleri, piyasanın güvenli işleyişini sağlamak amacıyla daha sıkı kurallara bağlanıyor. İlgili piyasa katılımcıları, yeni düzenlemelerin sistemsel gerekliliklerini üç ay içerisinde tamamlamakla yükümlü tutuluyor.

Ne değişti?

• Günlük Referans Fiyat (GRF) hesaplamasına dahil edilecek işlemler yeniden düzenlenerek, noktasal/bölgesel işlemler ile ticaret kapanış saatine yakın işlemler kapsam dışı bırakıldı.
• Piyasada verilecek teklifler için asgari 1.000 Sm3, azami 500.000 Sm3 şeklinde miktar sınırları getirildi.
• İletim şirketinin ilave dengeleyici işlemlerinde, piyasa işletmecisi tarafından belirli sürelerle aynı yönlü tekliflerin pasife alınması zorunluluğu getirildi.
• Piyasa katılımcılarının piyasaya erişiminin askıya alınabileceği durumlar; ödeme yükümlülükleri, teminat eksiklikleri ve kötüye kullanım gibi hallerle genişletildi.
• Piyasa işletmecisinin veri yayımlama ve raporlama yükümlülükleri güncellenerek, kesinleşmiş eşleşme bilgilerinin paylaşım esasları netleştirildi.

Kimleri ilgilendiriyor?

Bu düzenlemeler, Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası'nda faaliyet gösteren tüm piyasa katılımcılarını, iletim şirketi yetkililerini ve piyasa işletmecisi kurumları doğrudan ilgilendirmektedir.

Yürürlük

Usul ve Esasların 4. ve 5. maddeleri 1 Ocak 2027 tarihinde, diğer hükümleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Çıkarılacak sonuç

EPDK'nın yaptığı bu değişiklikler, doğal gaz piyasasında fiyat oluşum mekanizmasını daha istikrarlı hale getirmeyi ve piyasa katılımcıları arasındaki rekabeti daha adil bir zemine oturtmayı amaçlıyor. Özellikle GRF hesaplamasındaki istisnalar ve teklif miktarlarına getirilen sınırlamalar, piyasadaki manipülatif hareketlerin engellenmesi noktasında kurumun denetim yetkisini güçlendirdiğini gösteriyor.

Ayrıca, piyasaya erişimin askıya alınmasıyla ilgili maddelerin detaylandırılması, piyasa disiplininin korunması adına atılmış önemli bir adım olarak değerlendirilebilir. Katılımcıların yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda uygulanacak yaptırımların netleşmesi, piyasa güvenilirliğini uzun vadede artırabilir.

Muhtemel etkiler

Yeni düzenlemelerin, piyasadaki işlem hacmi ve fiyat oynaklığı üzerinde dengeleyici bir etki yaratması beklenebilir. Özellikle teklif miktarlarındaki kısıtlamalar, piyasa katılımcılarının stratejilerini yeniden gözden geçirmelerine ve daha planlı işlem yapmalarına yol açabilir.

İletim şirketinin dengeleyici işlemlerindeki yeni kısıtlamalar, sistemin daha öngörülebilir bir şekilde yönetilmesine katkı sağlayabilir. Ancak, sistemsel uyum sürecinde piyasa katılımcılarının teknik altyapılarını güncellemeleri gerekeceğinden, geçiş döneminde operasyonel süreçlerde kısa süreli yoğunluklar yaşanması muhtemeldir.