Everest'te Kritik Buz Bacası Tırmanışları Zora Sokuyor

Everest'in ana kampı ile ilk ileri kampı arasında oluşan sorunlar, 1000'den fazla dağcının zirveye çıkmayı planladığı sezonda tırmanış rotasının kurulmasını geciktiriyor.

Güneyden Everest'e tırmanışların başlangıç noktası olan Khumbu Buzulu üzerinde asılı duran 30 metrelik kırık buz bacası, dağcılar için ciddi bir tehdit oluşturuyor.

Organizatörler, bu büyüklükteki bir buz kütlesinin çökmesiyle meydana gelebilecek olası bir buz heyelanının, tırmanışların ilk aşamasındaki rotayı tamamen kapanma tehlikesi nedeniyle yeni alternatifler arıyor.

Alternatif bir rota bulunmuş olsa da, bunun kalabalık dağcı gruplarının yükünü kaldırıp kaldıramayacağı konusunda endişeler mevcut.

Khumbu Buzulu'ndaki tırmanış rotasının kurulumu ve bakımı, Sagarmatha Kirlilik Kontrol Komitesine (SPCC) bağlı çalışan ve "Buz Şelalesi Doktorları" olarak bilinen Nepalli yerli dağ rehberlerinden oluşan bir ekip tarafından yürütülüyor.

Explorer's Web'in haberine göre, ekip, buz bacasının çökme olasılığı nedeniyle rotanın kullanılmaması gerektiğine karar vererek, Nepal Ekspedisyon Operatörleri Birliği (EOAN) ve Seven Summit Treks, 8K Expeditions gibi dağ rehberliği şirketlerinin temsilcileriyle alternatif rota arayışlarına başladı.

8K Expeditions'tan dağcı Milan Rai, 27 Nisan'da yaptığı sosyal medya paylaşımında, buzulun durumunu değerlendirdiklerini ve 10 gün içinde çökme olasılığının yüksek olduğunu belirtti. Kuzey ve doğu yönlerindeki diğer buz bacalarının da istikrarsız olduğunu, bu nedenle tırmanışların planlanamayacağını ifade etti.

Ancak, 28 Nisan'da Icefall Doctors, buz bacasının kırık ön duvarı yerine sağlam arka duvarına yakın yeni bir rota açıldığını duyurdu.

Bu alternatif rota, mevcut rotadan daha kısa ve çökme riskine karşı daha güvenli olmasına rağmen, derin bir buz yarığının üç metal merdivenle geçildiği tehlikeli bölümler içeriyor.

Nepal basınında yer alan bilgilere göre, deneyimli dağcılar ve yük taşıyan şerpalar, bu yeni rotadan geçerek ileri kamplara ulaştı. Ancak daha az deneyimli dağcıların bu rotayı kullanıp kullanamayacağı henüz netlik kazanmadı.

Khumbu Buzulu, Everest Dağı'nın Nepal tarafında, zirveye giden en tehlikeli etap olarak kabul ediliyor.

Buz bacaları ve yarıklarından oluşan, kaygan ve kırılgan yapısıyla tanınan Khumbu, "buz şelalesi" olarak da biliniyor. Hareket halindeki buzul kütlelerinin ani çökme riski, bu bölgedeki ilerlemeyi tehlikeli hale getiriyor.

2014 yılında Khumbu Buzulu'nda bir buz bacasının çökmesi sonucu meydana gelen çığda, rotanın kurulumunu yapan 16 şerpa hayatını kaybetmişti.

Nepal Turizm Bakanlığı, bu yıl Everest'e tırmanış izni verilen yabancı dağcı sayısının 425 olduğunu açıkladı. Şerpalarla birlikte toplamda 1000'den fazla kişinin tırmanış yapması bekleniyor.

Khumbu rotasındaki mevcut sorun, Everest tırmanışlarının popüler hale gelmesinden bu yana yaşanan en uzun kurulum gecikmesine neden oldu. Örneğin, geçen yıl bazı zorluklar yaşanmasına rağmen, Khumbu rotası 10 Nisan'da tamamlanmış ve 17 Nisan'dan itibaren kullanıma açılmıştı.

Everest bahar tırmanış sezonu, Nisan ortasından Mayıs sonuna kadar, yaklaşık 1,5 aylık kısa bir süreyi kapsıyor. Haziran başından itibaren Güney Asya'da muson mevsiminin başlamasıyla birlikte yoğun kar yağışı, dağdaki koşulları tırmanış için elverişsiz hale getiriyor.

2023 yılında Everest için 478 dağcı başvuruda bulunarak tırmanış izni aldı ve bu, en fazla iznin verildiği yıl olarak kayıtlara geçti. 2018 yılında ise zirveye ulaşan 800 dağcı ile en aktif yıl olarak kaydedildi. Nepalli dağ rehberleri, şerpalar, yabancı dağcılarla birlikte zirve yaptığından, her yıl izin başvuru sayısından daha fazla kişi zirveye ulaşıyor. Şerpaların tırmanış için izin almasına gerek yok.

Nepal-Tibet sınırındaki Himalaya yerlileri olan "şerpalar", dağlık alanları iyi bildikleri ve zorlu koşullara alışık oldukları için yabancı dağcılara rehberlik ederek, yüklerini taşıyor, kamplarını kuruyor ve tırmanış rotalarını hazırlıyor.

"Şerpa" kelimesi, Batı dillerinde "yol gösterici" ve "rehber" anlamında kullanılmakta olup, ilhamını Nepalli bu dağ rehberlerinden almaktadır.

Everest tırmanışlarında, dağcılar 5 bin 400 metredeki ana kamptan başlayarak dört ileri kampı geçip zirveye ulaşır.

Ana kamptan ilk ileri kamplara kadar olan güzergah, Khumbu Buzulu'ndan geçer. Khumbu Buzulu'ndan yukarı çıkıldığında, geniş ve düz bir buzul vadisi olan Batı Sirki'ne varılır. Birinci kamp 6 bin 100 metrede, ikinci kamp ise 6 bin 400 metrede bu vadide yer alır.

Zirveye doğru, dağcılar 7 bin 400 metredeki Lhotse Dağı'nın yüzüne bakan üçüncü kampa ve 8 bin metredeki Güney Boyun'da bulunan dördüncü kampa ulaşır.

8 bin 848 metrelik Everest zirvesine çıkan dağcılar, inişte aynı kamplardan geçerek tırmanışlarını tamamlar.