Evlilik Öncesi Testler Akdeniz Anemisini Önlemede Anahtar Rol Oynuyor

8 Mayıs Dünya Talasemi Günü vesilesiyle AA muhabiri tarafından Sağlık Bakanlığından elde edilen bilgilere göre, talasemi Türkiye'de önlenebilir bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ediyor.

Genetik bir kan hastalığı olan talasemi, kandaki oksijen taşıyan hemoglobinin yapısındaki bozukluk nedeniyle ortaya çıkıyor. Bu bozukluk, kırmızı kan hücrelerinin tam işlev görememesine ve anemiye yol açarken, sürekli yorgunluk, halsizlik ve solgun cilt gibi belirtilerle kendini belli ediyor.

Çocuklarda büyüme ve gelişme geriliği gibi sorunlara yol açabilen talasemi, ilerleyen vakalarda dalak ve karaciğer büyümesi, kemik yapısında değişiklikler ve sarılık gibi sağlık problemleri de oluşturabiliyor.

Türkiye'de beta talasemi taşıyıcılığı oranı ortalama yüzde 2,1 iken, bu oran bazı bölgelerde yüzde 13'e kadar yükselebiliyor.

Ebeveynlerin her ikisinin de taşıyıcı olması halinde doğacak çocuğun hasta olma riski artıyor ve her yıl hasta çocuklar dünyaya gelebiliyor.

Hastalığın kesin bir tedavisi olmamakla birlikte, evlilik öncesi tarama ve genetik danışmanlık sayesinde hasta bebek doğumu önlenebiliyor.

Sağlık Bakanlığı, 81 ilde uygulanan "Evlilik Öncesi Hemoglobinopati Tarama Programı" kapsamında, evlilikten önce ya da gebelik planlanmadan önce çiftlerin aile hekimlerine başvurarak tarama yaptırmalarını sağlıyor. İlk aşamada erkekten kan alınarak yapılan taramada, gerekirse kadının da sürece dahil edilmesi sağlanıyor.

Tarama sonuçlarında eşlerden birinin taşıyıcı çıkması durumunda bebeğin sağlıklı fakat taşıyıcı olabileceği öngörülüyor. Her iki eşin taşıyıcı olması halinde ise çiftler, genetik danışmanlık hizmetine yönlendiriliyor.

Taşıyıcı çiftlerin uzman takiplerinde sağlıklı çocuk sahibi olabileceği belirtiliyor. Bu bağlamda verilen genetik danışmanlık ve tüp bebek yöntemiyle sağlıklı embriyo seçimini içeren "preimplantasyon genetik tanı" uygulamalarıyla sağlıklı nesillerin korunması hedefleniyor.

Talasemi, bulaşıcı olmayan, tamamen kalıtsal bir hastalık olarak tanımlanırken, taşıyıcı olmanın "hasta olmak" anlamına gelmediği, erken bilgi sahibi olmanın hayati önem taşıdığı vurgulanıyor.

Sağlıklı bir gelecek için, evlilik öncesi ya da gebelik planlanmadan önce mutlaka aile hekimlerine başvurarak tarama testlerinin yapılması öneriliyor.