FAO: Enerji ve Jeopolitik Gerilimler Gıda Fiyatlarını Zirveye Taşıyor

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda fiyatlarının nisan ayında önemli bir artış gösterdiğini bildirdi. FAO Gıda Fiyat Endeksi, bir önceki aya kıyasla yüzde 1,6 oranında yükselerek 130,7 puana ulaştı.

Bu yükseliş, endeksin Şubat 2023'ten bu yana kaydedilen en yüksek seviyesine işaret ediyor.

Üç ay üst üste artış kaydeden endeks, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2'lik bir artış sergiledi.

FAO'nun açıklamasına göre, enerji maliyetlerindeki yükseliş ve Orta Doğu'daki çatışmaların yol açtığı aksaklıklar, nisan ayında gıda fiyatlarındaki bu artışı tetikledi.

FAO Tahıl Fiyat Endeksi, bir önceki aya göre yüzde 0,8 ve geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,4 oranında artış gösterdi.

ABD'deki kuraklık koşulları ve Avustralya'daki düşük yağış beklentileri, dünya genelinde buğday fiyatlarının yüzde 0,8 oranında artmasına neden oldu. Enerji maliyetlerindeki artış ve Hürmüz Boğazı'ndaki gerginlik nedeniyle yükselen gübre fiyatları, çiftçilerin daha az gübreye ihtiyaç duyan ürünlere yönelmesine yol açarak buğday fiyatlarını destekledi.

Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, nisan ayında yüzde 5,9 oranında artarak son 21 ayın zirvesine çıktı. Palmiye, soya, ayçiçeği ve kolza yağı fiyatlarındaki artış, ham petrol fiyatlarındaki yükselişin biyoyakıt talebini artırmasıyla tetiklendi.

Palmiye yağı, Güneydoğu Asya'daki üretim endişeleri nedeniyle beş aydır yükselişini sürdürüyor.

FAO Et Fiyat Endeksi, nisan ayında yüzde 1,2 oranında artarak rekor seviyeye ulaştı. Brezilya'da kesime hazır sığır arzındaki azalma, dünya genelinde sığır eti fiyatlarının zirveye çıkmasına yol açtı.

Diğer yandan, Şeker Fiyat Endeksi nisan ayında yüzde 4,7 oranında geriledi. Çin ve Tayland'daki olumlu üretim beklentileri ile Brezilya'da hasadın başlaması bu düşüşte etkili oldu.

FAO Süt Ürünleri Endeksi ise Avrupa ve Okyanusya'daki yüksek üretim kapasitesinin etkisiyle yüzde 1,1 oranında azaldı.

FAO, küresel üretim, tüketim, ticaret ve stok eğilimlerini değerlendiren Tahıl Arz ve Talep Özeti Raporu’nu da yayınladı.

Örgüt, 2025 yılı için küresel tahıl üretim tahminini bir önceki yıla göre yüzde 6 artırarak 3 milyar 40 milyon metrik tonla rekor seviyeye çıkardığını duyurdu. Bu revizyon, 2025/26 döneminde dünya genelinde arz durumunun olumlu seyredebileceğine işaret ediyor.

Raporda, 2026 yılı buğday üretimi beklentisinin 817 milyon tona düşürüldüğü belirtildi. Bu, geçen yıla göre yüzde 2'lik bir azalmayı gösterirken, üretimin son beş yılın ortalamasının üzerinde kalacağı öngörülüyor.

FAO raporunda, Hürmüz Boğazı'nın kapalı olmasının enerji ve gübre maliyetlerini artırdığı ve bu durumun buğday üretimindeki belirsizlik ve riskleri artırmayı sürdüreceği ifade edildi.