Fatih Karahan'dan Enflasyon ve Kira Fiyatlarına Dair Yeni Değerlendirmeler

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, Orta Doğu'daki çatışmanın enerji fiyatları üzerindeki etkileri hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Karahan, TCMB'nin fiyat istikrarı hedefinden vazgeçmeyeceğini belirtti ve savaşın dezenflasyon sürecine olan olumsuz etkilerini vurguladı.

Fatih Karahan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonuna yaptığı sunumda, ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın, enerji fiyatlarına yansımaları nedeniyle dezenflasyon sürecini zorlaştırdığını açıkladı. Ancak TCMB'nin fiyat istikrarı doğrultusunda para politikalarını sürdürme konusundaki kararlılığının altını çizdi.

Jeopolitik gelişmelerin özellikle enerji ve ulaştırma hizmetleri üzerinde belirleyici olduğunu ifade eden Karahan, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının global enerji arzı üzerinde oluşturduğu riskten bahsetti. Karahan, "Bu durum, dezenflasyon sürecini olumsuz etkiliyor ancak kararlılığımızı etkilemiyor," dedi.

Petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların azalmış olmasına rağmen hala yüksek olduğunu belirten Karahan, endüstriyel metal ve tarımsal emtiaların da fiyat artışlarına neden olduğunu söyledi. Enerji fiyatlarının yükselmesiyle manşet enflasyonun küresel çapta arttığını, buna karşın gelişmiş ülkelerin para politikalarında sınırlı tepki verdiğini ekledi.

2026'da Cari Açık Milli Gelire Oranla Düşecek

Fatih Karahan, sıkı para politikalarının talep kompozisyonunda dengeli bir seyir sağladığını ve bu durumun 2025'te tüketim büyümesine katkısının azaldığını belirtti. Bunun yanında yatırımların katkısının devam ettiğini ifade etti.

Türkiye'nin ekonomik göstergeleri hakkında bilgi veren Karahan, küresel ticaretteki zorluklara rağmen ihracatın arttığını, ithalatın ise azaldığını belirtti. Dış ticaret açığının azaldığını ve cari açığın milli gelire oranla düşük seviyelerde seyrettiğini açıkladı.

Savaşın enerji fiyatlarını artırması nedeniyle enerji ithalatının arttığını belirten Karahan, altın ithalatının azalmasının cari dengeye pozitif katkı sağladığını söyledi.

Korumacı önlemler ve jeopolitik risklerin ticaret açığı üzerinde baskı yarattığını belirten Karahan, "2026'da cari açığın milli gelire oranının uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşmesini bekliyoruz," dedi.

Enflasyonda Temel Mal ve Hizmetlerde Yavaşlama

Nisan ayında yıllık tüketici enflasyonunun yüzde 32,4 olduğunu hatırlatan Karahan, bu durumun Mayıs 2024'teki zirveye kıyasla düşüş gösterdiğini ancak enflasyonun hala yüksek seyrettiğini belirtti.

"Enflasyonun son 3 aylık ortalamaları, ana eğilimde bir miktar yükselişe işaret ediyor. Temel mal ve hizmet gruplarında enflasyon yavaşlarken, gıda ve enerji fiyatlarında artış gözlemleniyor."

Enerji, gıda ve giyim fiyatlarının enflasyon üzerinde etkili olduğunu söyleyen Karahan, ulaştırma hizmetlerinde fiyat artışlarının sürdüğünü ifade etti.

Martta ılımlı seyreden gıda fiyatlarının nisanda hızlandığını belirten Karahan, temel mal enflasyonunda giyim grubu fiyatlarının öne çıktığını ifade etti.

"Orta Doğu'daki gerilim, arz şoklarına yol açarak enflasyonist baskıları artırdı. Enerji fiyatları hızlandı ve elektrik ile doğal gaz tarifelerinde güncellemeler yapıldı."

Ham petrol fiyatlarındaki artışın etkisini sınırlamak için eşel mobil sistemin devreye alındığını hatırlatan Karahan, bu sistemin etkili olduğunu söyledi.

Kira ve Eğitim Hizmetleri

Hizmet enflasyonuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Karahan, kira ve eğitim hizmetlerinin enflasyon üzerinde önemli olduğunu belirtti. Geçmiş enflasyona endeksleme eğiliminin bu iki kalemde rol oynadığını söyledi.

Kira ve eğitim dışındaki hizmetlerde tüketici enflasyonuna yakın bir resim görüldüğünü belirten Karahan, kira verilerinin enflasyonda aşağı yönlü bir eğilimi işaret ettiğini söyledi.

Önceki dönemle kıyaslandığında enflasyon beklentilerinin düşmediğini belirten Karahan, "Beklentiler hala enflasyon tahminlerimizin üzerinde," dedi.

TL Mevduatın Payı Yüzde 59'da Seyrediyor

Karahan, Orta Doğu'daki gerilim nedeniyle artan belirsizliklerin petrol ve emtia fiyatlarında oynaklığa neden olduğunu belirtti. Bu riskleri sınırlamak için bazı tedbirler aldıklarını söyledi.

TL mevduat payını artırmayı hedefleyen düzenlemeleri uygulamaya devam ettiklerini belirten Karahan, kredi büyümesini yönetmek için sınırlar kullandıklarını anlattı.

Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle döviz talebinin oluşmadığını belirten Karahan, "Altın fiyatlarındaki gerileme hane halkının talebini artırdı ancak sonrasında dengeye oturdu," dedi.

Arz Şokları Kararlılığımızı Değiştirmeyecek

"Jeopolitik gelişmeler nedeniyle azalan brüt rezervler, artış gösterdi. Arz şokları dezenflasyon sürecini olumsuz etkiliyor ancak fiyat istikrarı hedefimizden vazgeçmeyeceğiz."