Barış Sürecinin Yönü ve İHH'nın Rolü

Ankara merkezli İnsan Hak ve Hürriyetleri (İHH) İnsani Yardım Vakfı, Filipinler'de Moro İslami Kurtuluş Cephesi (MİKC) ile hükümet arasında 2013 ve 2014 yıllarında yapılan barış anlaşmalarının takibini üstlenen Tranformasyon ve Barış İzleme Timi'nde (TPMT) aktif görev alıyor.

İHH'nın mütevelli heyeti üyesi Oruç, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bu sürecin ilerleyişinde denetim, yorumlama ve tavsiyelerde bulunmanın önemine işaret etti. Barış süreci, normalleşme ve siyasi entegrasyonun iki ana omurgası üzerine kurulurken özellikle normalleşme kısmında gecikmeler kaydediliyor.

Barış Sürecinde Karşılaşılan Zorluklar

Oruç, Filipinler ordusunun bölgeden çekilmesi, MİKC mensuplarının polis gücüne katılması ve sosyoekonomik desteklerin sağlanması gibi normalleşme süreçlerinin beklenildiği gibi ilerlemediğini belirtti. Sürecin iki tarafında da yönetim değişikliklerinin sık yaşanması, barış görüşmelerinin yeniden başlatılmasına neden oluyor.

Manila hükümeti ile MİKC arasındaki diyaloglarda, Filipinler Devlet Başkanı'nın sık sık ekip değiştirmesi, sürecin hızını yavaşlatan ana etkenlerden biri olarak öne çıkıyor.

Moro Halkının Hedefleri: UBJP ve Seçimler

Bölgede yaklaşan 13 Ekim seçimleri, Moro halkının kendi iradelerini yansıtması açısından büyük önem taşıyor. MİKC'nin kurduğu Birleşik Bangsamoro Adalet Partisi (UBJP), bu seçimlerde çoğunluğu elde etmeyi hedefliyor. Oruç'un açıklamalarına göre, MİKC, halk desteğini ve gücünü göstermeyi amaçlıyor; bu durum sürecin siyasi ayağında olumlu bir etki yaratabilir. Başarılı bir seçim süreci, atanmış meclis yerine seçilmiş bir meclisin kurulmasına zemin hazırlayacak.

Bambu Diplomasisi ve Stratejik Sabır

Oruç, MİKC'nin Manila ile ilişkilerde stratejik sabır gösterip "bambu diplomasisi" adı verilen bir yaklaşımı benimsediğini ifade ediyor. Bu strateji, kazanımları koruyarak uzun vadede barış sürecini kalıcı hale getirmeyi amaçlıyor. İHH'nın da içinde bulunduğu TPMT, sürecin yakından takipçisi olarak Türkiye'nin rolüne dikkat çekiyor. Türkiye, özellikle silahsızlanma aşamasında belirleyici bir aktör olarak yer alıyor.

Gelecek Perspektifi ve Genç Neslin Rolü

Moro halkının geleceği için barışın önemine vurgu yapan Oruç, genç neslin savaşın yükünü bilmediği ve barışı sağlama sorumluluğunun önceki jenerasyonlarda olduğunu belirtiyor. Barış için atılan adımların devamlılığı, bölgedeki istikrarın sağlanması adına kritik öneme sahip. Sürecin nihayete ermesi için 2028 yılı hedeflenirken, bu zaman diliminde yaşanabilecek gelişmeler Moro halkının kaderini belirleyecek. .

Kaynak: AA