Finansal Kesim Dışı Firmaların Net Döviz Açığı Haziran Ayında Büyüdü: İşte TCMB Verilerinin Detayları

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), reel sektörün finansal sağlığı açısından kritik bir gösterge olan finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülük senaryosunu ortaya koyan Haziran 2024 verilerini açıkladı. Açıklanan verilere göre, haziran ayında reel sektörün döviz varlıkları sınırlı bir düşüş gösterirken, yükümlülüklerindeki belirgin artış dikkat çekti. Bu gelişmelere bağlı olarak reel sektörün net döviz açığı bir önceki aya göre artış eğilimini sürdürdü.

Varlıklar Gerilerken Yükümlülüklerde Hızlı Artış Kaydedildi

TCMB verilerine göre, Haziran 2024 döneminde finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlıkları, bir önceki aya kıyasla 140 milyon dolar azalış kaydetti. Aynı dönemde firmaların döviz yükümlülükleri ise 2 milyar 202 milyon dolar gibi yüksek bir oranda artış gösterdi. Bu iki kalemin zıt yönlü hareket etmesi, reel sektörün döviz hassasiyetini artırdı. Sonuç olarak, haziran sonu itibarıyla net döviz pozisyonu açığı 205 milyar 755 milyon dolar olarak hesaplandı. Bu rakam, mayıs ayı verileriyle karşılaştırıldığında net döviz açığının bir ayda 2 milyar 342 milyon dolar birden büyüdüğünü ortaya koyuyor.

Mevduatlar Düştü, Doğrudan Yatırımlar ve Türev Araçlar Yükseldi

Firmaların döviz varlıklarının alt kalemleri incelendiğinde, haziran ayında yurt dışına doğrudan sermaye yatırımlarının 1 milyar 32 milyon dolar, türev varlıkların 845 milyon dolar ve menkul kıymetlerin 148 milyon dolar arttığı görülüyor. Buna karşın, yurt içi bankalarda tutulan döviz mevduatlarının 1 milyar 597 milyon dolar, ihracat alacaklarının ise 568 milyon dolar gerilemesi varlıkların toplamda 140 milyon dolar azalmasında belirleyici rol oynadı.

Yükümlülükler tarafında ise oldukça hareketli bir seyir izlendi. Haziran ayında türev yükümlülükler 3 milyar 571 milyon dolar artış kaydederken; yurt içinden sağlanan nakdi krediler 1 milyar 147 milyon dolar, ithalat borçları 124 milyon dolar ve yurt dışından temin edilen nakdi krediler 99 milyon dolar düşüş gösterdi. Bu değişimlerin neticesinde toplam yükümlülük hacmi 2 milyar 202 milyon dolar yukarı taşındı.

Kısa Vadeli Döviz Pozisyonu Fazlası Daraldı

Borçların vade yapısı analiz edildiğinde, haziranda bir önceki aya göre yurt içinden sağlanan kısa vadeli kredilerin 995 milyon dolar, uzun vadeli kredilerin ise 151 milyon dolar azaldığı belirlendi. Yurt dışı kaynaklı kredilerde de benzer bir eğilim gözlendi; kısa vadeli dış krediler 428 milyon dolar gerilerken, uzun vadeli dış kredilerde 205 milyon dolar seviyesinde sınırlı bir artış yaşandı.

Haziran ayı itibarıyla reel sektörün kısa vadeli döviz varlıkları 150 milyar 122 milyon dolar, kısa vadeli yükümlülükleri ise 143 milyar 532 milyon dolar olarak kayıtlara geçti. Bu doğrultuda, kısa vadeli net döviz pozisyonu fazlası 6 milyar 591 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Ancak bu fazla, mayıs ayına kıyasla 3 milyar 172 milyon dolar azalarak daralma sinyali verdi. Son olarak, kısa vadeli yükümlülüklerin toplam yükümlülük portföyü içindeki payı yüzde 36 seviyesinde sabit kaldı.