Fon Piyasasındaki Hareketlilik BES'i Etkilemedi: Emeklilik Fonlarında Likidite Sorunu Yok

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından geçen hafta alınan kararla; Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls Portföy Yönetimi AŞ olmak üzere 7 portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu ve Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'nda (TEFAS) işlem gören tüm yatırım fonları işleme kapatılarak tasfiye sürecine gidildi. Toplamda 131 yatırım fonunun tasfiye edilmesiyle birlikte, gözler Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) bünyesindeki fonlara ve katılımcıların birikimlerine çevrildi. Türkiye Sigorta Birliği (TSB) Başkanı Ahmet Yaşar, yaşanan bu kritik süreçte emeklilik fonlarında herhangi bir likidite sorununun bulunmadığını belirterek katılımcılara güvence verdi.

Yatırım Fonları ile Emeklilik Fonları Arasındaki Yapısal Farklar

Sermaye piyasalarındaki son gelişmeleri yakından takip ettiklerini ifade eden TSB Başkanı Ahmet Yaşar, yatırım fonları ile emeklilik yatırım fonlarının hukuki ve teknik açıdan tamamen farklı yapılar olduğuna dikkat çekti. Emeklilik fonlarının son derece güçlü gözetim ve denetim mekanizmalarıyla korunduğunu vurgulayan Yaşar, "Bugüne kadar yaşanan süreçte emeklilik fonlarımızda herhangi bir likidite sorunu ortaya çıkmadığını görüyoruz. Bu tablo, BES'in uzun vadeli tasarruf sistemi olarak sahip olduğu sağlam yapıyı bir kez daha ortaya koyuyor" dedi.

Sistemdeki 18 milyonu aşkın katılımcının birikimlerinin profesyonel portföy yöneticileri tarafından idare edildiğini hatırlatan Yaşar, sektördeki güven veren dağılıma işaret etti. Yaşar, yaklaşık 400 emeklilik fonundan 353'ünün banka iştiraki olan portföy yönetim şirketleri tarafından yönetildiğini, bu nedenle katılımcıların aceleci kararlar almasını gerektirecek bir durumun bulunmadığını belirtti. Ayrıca, SPK tarafından tasfiye edilen fonların büyük çoğunluğunun "serbest fon" statüsünde olduğunu, BES fonlarında ise risk limitleri ve varlık yoğunlaşmaları çok daha farklı olan bu fon türünün yer almadığını açıkladı.

Piyasa Dalgalanmalarının BES Üzerindeki Etkisi Sınırlı Kaldı

Borsa İstanbul'da yaşanan kısa vadeli dalgalanmaların emeklilik yatırım fonları üzerindeki etkisinin son derece sınırlı ve geçici olduğunu belirten Ahmet Yaşar, bunun arkasındaki en büyük gücün portföy çeşitlendirmesi olduğunu söyledi. BES fonlarının farklı varlık sınıflarına yayılmış dengeli yapısı sayesinde, kısa süreli kayıpların ardından fon büyüklüklerinde yeniden hızlı bir artış grafiği yakalandığını ifade etti. Yaşar, BES'in günlük ya da haftalık hareketlerle değil, uzun vadeli bir perspektifle değerlendirilmesi gereken bir tasarruf mekanizması olduğunu yineledi.

Sektörden edinilen ilk verilere göre, katılımcıların piyasadaki dalgalanmalara karşı olağan dışı bir reaksiyon göstermediğini ve sistemden çıkış taleplerinde bir yoğunlaşma yaşanmadığını aktaran TSB Başkanı, Takasbank'ın 21 Eylül itibarıyla açıkladığı güncel varlık dağılım verilerini paylaştı. Buna göre emeklilik yatırım fonlarının başlıca varlık gruplarının dağılımı (toplam yüzde 94) şu şekilde gerçekleşti: Kıymetli madenler yüzde 38, hisse senetleri yüzde 16, kamu borçlanma araçları yüzde 14, fon katılma payları ile repo/ters repo işlemleri yüzde 6 ve diğer alternatif yatırım araçları yüzde 20.

Çok Katmanlı Denetim ve Fon Gözetim Platformu'nun Rolü

Bireysel Emeklilik Sistemi'ni diğer yatırım araçlarından ayıran en önemli güvencelerden birinin çok katmanlı denetim yapısı olduğunu belirten Ahmet Yaşar; SPK ve Takasbank'ın yanı sıra Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) ile Emeklilik Gözetim Merkezi'nin (EGM) de sistemin güvenliğinde aktif rol aldığını ifade etti. Sektörün girişimleriyle hayata geçirilen Fon Gözetim Platformu'nun önemine değinen Yaşar, entegre veri paylaşımı sayesinde fonların anlık olarak izlenebildiğini, bu sayede olası suistimal ve hataların erkenden tespit edildiğini vurguladı.

BES'in sunduğu uzun vadeli tasarruf disiplini, geniş fon yelpazesi ve yüzde 20 devlet katkısı avantajlarına değinen Yaşar, sistemin toplu para ile girilen yatırım fonlarından farklı olarak düzenli katkı payı ödemeleriyle büyüdüğünü ve bu sayede piyasa risklerine karşı korunaklı olduğunu belirtti. Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) tarafından açıklanan 21 Eylül verilerine göre, BES ve Otomatik Katılım Sistemi (OKS) bünyesindeki toplam fon büyüklüğü 2 trilyon 621 milyar 854,9 milyon liraya ulaşırken, sistemdeki toplam katılımcı sayısı ise 18 milyon 278 bin 778 olarak kayıtlara geçti.